Nâng cao hiệu quả thu hút, sử dụng nguồn vốn ODA giai đoạn 2026–2030

Ngày 20/4/2026, Bộ Tài chính đã tổ chức Hội nghị phổ biến Nghị định số 119/2026/NĐ-CP về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 242/2025/NĐ-CP về quản lý và sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), vay ưu đãi nước ngoài và định hướng thu hút nguồn vốn này trong giai đoạn 2026–2030.

Tại sự kiện, ông Nguyễn Quốc Phương- Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại cho biết, Nghị định số 119/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công năm 2025, bảo đảm tính thống nhất với Luật Điều ước quốc tế và Luật Ngân sách nhà nước năm 2025. Đồng thời, Nghị định hướng tới tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, đặc biệt là trong quy trình đàm phán, ký kết điều ước quốc tế và phê duyệt chủ trương huy động vốn.

Nghị định tập trung vào các nội dung đổi mới quan trọng như: đơn giản hóa quy trình phê duyệt thông qua việc áp dụng cơ chế “đề xuất khoản vay”, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục; đẩy mạnh phân cấp trong đàm phán, ký kết và điều chỉnh thỏa thuận vay; hoàn thiện cơ chế tài chính theo hướng tăng cường hỗ trợ đối với địa phương và các lĩnh vực ưu tiên; đổi mới phương thức quản lý tài chính theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin; và mở rộng đối tượng cơ quan chủ quản phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Những cải cách này được kỳ vọng sẽ tạo lập môi trường pháp lý minh bạch, thông thoáng hơn, nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn vốn nước ngoài, đồng thời tăng cường tính chủ động và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong triển khai chương trình, dự án.

Song song với việc hoàn thiện thể chế, Bộ Tài chính cũng giới thiệu Định hướng thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA giai đoạn 2026–2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 441/QĐ-TTg. Theo chiến lược này, việc huy động vốn vay ngoại sẽ được thực hiện với quy mô và cơ cấu hợp lý, ưu tiên bố trí cho các dự án trọng điểm có tác động lan tỏa, đặc biệt là trong hạ tầng kinh tế-xã hội, ứng phó biến đổi khí hậu, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo. Việc sử dụng vốn vay được đặt trong bài toán cân đối thận trọng về hiệu quả và khả năng trả nợ, đảm bảo an toàn nợ công quốc gia. Nguồn vốn vay ưu đãi nước ngoài được xác định là nguồn bổ sung quan trọng sau khi đã huy động tối đa các nguồn lực trong nước và các nguồn vốn có điều kiện thuận lợi hơn.

Trên cơ sở đánh giá giai đoạn 2021–2025 và dự báo nhu cầu trong thời gian tới, Bộ Tài chính dự kiến, huy động tổng vốn vay ODA và vay ưu đãi nước ngoài thực hiện trong giai đoạn 2026–2030 khoảng 38,2 tỷ USD. Tuy nhiên, việc giải ngân hiệu quả nguồn vốn này đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan và sự chủ động trong tổ chức thực hiện.

Theo đó, Bộ Tài chính đề ra định hướng các nhóm giải pháp trọng tâm, tập trung vào nâng cao chất lượng chuẩn bị dự án, đổi mới phương thức quản lý rủi ro và thúc đẩy chuyển giao công nghệ.

Theo Bộ Tài chính, việc đồng thời phổ biến Nghị định 119 và định hướng giai đoạn mới chính là cơ sở để các Bộ, ngành, địa phương cùng các đối tác phát triển tăng cường tính kết nối, góp phần thực hiện thành công các mục tiêu tăng trưởng bền vững của Việt Nam trong 5 năm tới.

Lê Kim Liên