Nâng cao năng suất để thích ứng biến động thị trường

Chủ động đổi mới để ổn định sản xuất

Những năm gần đây, cộng đồng doanh nghiệp sản xuất trong nước đối mặt với nhiều sức ép khi giá nguyên liệu đầu vào liên tục biến động. Trong nhiều ngành chế biến, chế tạo, chi phí nguyên vật liệu có thể chiếm tới khoảng 60 – 75% giá thành sản phẩm, khiến áp lực duy trì hiệu quả sản xuất ngày càng lớn.

Trước thực tế này, nhiều doanh nghiệp đã chủ động nâng cao năng suất thông qua đầu tư công nghệ và cải tiến quy trình sản xuất. Tại Thanh Hóa, một doanh nghiệp cơ khí chuyên chế tạo thiết bị công nghiệp cho biết hơn 70% chi phí sản xuất của doanh nghiệp phụ thuộc vào thép và kim loại, trong khi đó, giá thép có thời điểm tăng tới 15% chỉ trong vài tuần, gây sức ép lớn lên kế hoạch sản xuất.

Công nhân vận hành dây chuyền sản xuất bao bì, bảo đảm hoạt động ổn định dù giá nguyên liệu đầu vào biến động.

Để thích ứng với biến động của thị trường, doanh nghiệp đã chủ động ký hợp đồng cung ứng nguyên liệu dài hạn, đồng thời duy trì lượng dự trữ nguyên vật liệu đủ cho khoảng hai tháng sản xuất. Song song với đó, doanh nghiệp đầu tư hệ thống máy cắt CNC, thiết bị hàn tự động và cải tiến quy trình sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguyên vật liệu.

Nhờ những giải pháp này, định mức tiêu hao nguyên liệu đã giảm khoảng 6 – 8% mỗi tháng, giúp doanh nghiệp tiết giảm đáng kể chi phí sản xuất. Nhờ đó, trong 10 tháng năm 2025 doanh thu của doanh nghiệp vẫn tăng khoảng 7%, trong khi công suất hoạt động duy trì trên 90%.

Trong lĩnh vực bao bì nhựa, nhiều doanh nghiệp cũng đối mặt với áp lực lớn khi giá hạt nhựa biến động theo giá dầu, có thời điểm tăng gần 10% so với tháng trước. Để giảm chi phí sản xuất, doanh nghiệp đã đầu tư dây chuyền dệt bao, tráng ghép và in ấn hiện đại. Việc ứng dụng công nghệ mới giúp giảm khoảng 12 – 15% điện năng tiêu thụ, 5% hao hụt nguyên liệu so với công nghệ cũ. Đồng thời, nhiều doanh nghiệp cũng phát triển các dòng sản phẩm bao bì sử dụng nguyên liệu tái chế nhằm đáp ứng xu hướng sản xuất xanh và yêu cầu môi trường ngày càng khắt khe.

Mở rộng thị trường xuất khẩu

Bên cạnh việc nâng cao năng suất sản xuất, nhiều doanh nghiệp cũng chủ động mở rộng thị trường để duy trì tăng trưởng trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động. Theo thống kê, kim ngạch xuất khẩu của Hà Nội năm 2025 đạt 20,8 tỷ USD, tăng 8,4% so với năm 2024. Kết quả này cho thấy nỗ lực lớn của cộng đồng doanh nghiệp trong việc tìm kiếm thị trường và đa dạng hóa kênh xuất khẩu.

Trong cơ cấu xuất khẩu của thành phố, một số nhóm hàng ghi nhận mức tăng trưởng mạnh. Kim ngạch xuất khẩu máy móc, thiết bị và phụ tùng đạt 3,412 tỷ USD, tăng 43,6% so với năm trước. Nhóm phương tiện vận tải và phụ tùng đạt 2,911 tỷ USD, tăng 26,2%, trong khi ngành dệt may đạt 2,376 tỷ USD, tăng 5,2%.

Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp trong nước đang dần giữ vai trò quan trọng hơn trong hoạt động xuất khẩu. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của khu vực doanh nghiệp trong nước đạt khoảng 11,5 tỷ USD, cao hơn khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài với khoảng 9,3 tỷ USD. Đây được xem là tín hiệu tích cực cho thấy năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nội đang từng bước được cải thiện.

Ở cấp độ doanh nghiệp, nhiều đơn vị đã chủ động đổi mới phương thức tiếp cận thị trường. Tổng công ty May 10 là ví dụ khi kim ngạch xuất khẩu năm 2025 đạt hơn 200 triệu USD và ký được nhiều đơn hàng sang các thị trường lớn như Mỹ và châu Âu, bảo đảm việc làm ổn định cho người lao động.

Ngoài ra, thương mại điện tử xuyên biên giới đang trở thành kênh xuất khẩu mới. Một số doanh nghiệp cho biết khoảng 20% sản lượng xuất khẩu được thực hiện thông qua các sàn thương mại điện tử, giúp giảm chi phí trung gian và mang lại lợi nhuận cao hơn nhiều so với phương thức xuất khẩu truyền thống.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định, những nỗ lực đổi mới công nghệ, tối ưu hóa quy trình sản xuất và mở rộng thị trường đang trở thành yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, tăng khả năng chống chịu trước biến động và giữ vững nhịp tăng trưởng trong thời gian tới.

Thanh Hiền