Năng suất xanh 2.0: Doanh nghiệp tính từng gam nguyên liệu, từng phút vận hành

Từ tăng sản lượng sang tối ưu tài nguyên

Trong nhiều thập kỷ, doanh nghiệp tập trung vào việc sản xuất nhiều hơn với chi phí thấp hơn. Tuy nhiên, áp lực về môi trường, biến động giá nguyên liệu và các tiêu chuẩn ESG đang khiến cách tiếp cận này thay đổi.

Ngày nay, năng suất không chỉ được đo bằng số lượng sản phẩm làm ra mà còn bằng lượng tài nguyên tiêu hao để tạo ra sản phẩm đó. Một nhà máy sử dụng ít nước hơn, ít năng lượng hơn, giảm hao hụt nguyên liệu hơn nhưng vẫn duy trì sản lượng sẽ được xem là có năng suất cao hơn.

Sự phát triển của công nghệ số, cảm biến thông minh, phân tích dữ liệu lớn và AI giúp doanh nghiệp theo dõi chi tiết từng công đoạn sản xuất theo thời gian thực. Thay vì phát hiện lãng phí khi sự cố đã xảy ra, doanh nghiệp có thể dự báo và ngăn ngừa hao hụt ngay từ đầu.

Xu hướng này đang hình thành mô hình “Năng suất xanh 2.0”, trong đó hiệu quả sản xuất được gắn với hiệu quả sử dụng tài nguyên và giảm phát thải.

AI giúp tính toán từng gam nguyên liệu

Trong các ngành đồ uống, thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh, chi phí nguyên liệu thường chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản phẩm. Chỉ cần giảm một tỷ lệ hao hụt nhỏ cũng có thể mang lại giá trị kinh tế đáng kể.

Nhờ hệ thống phân tích dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, doanh nghiệp có thể dự báo nhu cầu chính xác hơn, tối ưu kế hoạch sản xuất, giảm tồn kho và hạn chế lãng phí nguyên vật liệu. AI cũng hỗ trợ giám sát các thông số vận hành để điều chỉnh quy trình theo thời gian thực, giúp giảm tiêu hao năng lượng và nguyên liệu đầu vào.

Thay vì vận hành theo kinh nghiệm, các quyết định ngày càng được đưa ra dựa trên dữ liệu. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí mà còn góp phần giảm phát thải trong toàn bộ chuỗi giá trị.

Là một trong những doanh nghiệp đồ uống tiên phong về phát triển bền vững tại Việt Nam, Heineken Việt Nam đang triển khai nhiều giải pháp nhằm tối ưu việc sử dụng tài nguyên trong sản xuất. Doanh nghiệp theo đuổi ba trọng tâm môi trường gồm Net Zero, tối đa hóa tính tuần hoàn và quản lý tài nguyên nước. Đây là các nội dung được tích hợp trực tiếp vào hoạt động sản xuất tại nhà máy của doanh nghiệp.

Heineken Việt Nam cho biết doanh nghiệp áp dụng mô hình RESOLVE trong toàn bộ chuỗi giá trị nhằm tối ưu tài nguyên, giảm phát thải và nâng cao hiệu quả sản xuất. Các nhà máy sử dụng năng lượng nhiệt từ sinh khối, thu hồi khí sinh học từ hệ thống xử lý nước thải để tái sử dụng trong sản xuất, đồng thời liên tục cải tiến hiệu quả sử dụng năng lượng và nước.

Các nhà máy Heineken Việt Nam liên tục tối ưu năng lượng, nước và tài nguyên nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất bền vững.

Ở quy mô toàn cầu, Heineken còn hợp tác với Siemens triển khai mô hình "digital twin" năng lượng nhằm mô phỏng và tối ưu nhu cầu gia nhiệt, làm lạnh trong sản xuất và đóng gói. Giải pháp này giúp doanh nghiệp theo dõi và tối ưu vận hành theo thời gian thực, hướng tới mục tiêu giảm phát thải và tiết kiệm năng lượng tại các cơ sở sản xuất.

Những kết quả này cho thấy năng suất xanh không chỉ là câu chuyện môi trường mà còn là bài toán tối ưu vận hành, trong đó từng đơn vị năng lượng, từng mét khối nước và từng gam nguyên liệu đều được quản lý chặt chẽ.

Tương tự, Coca-Cola Việt Nam cũng đang đẩy mạnh các hoạt động phát triển bền vững thông qua quản lý hiệu quả tài nguyên và bao bì. Theo thông tin từ Coca-Cola Việt Nam, quản lý nước là một trong những trọng tâm lớn của chiến lược phát triển bền vững. Doanh nghiệp tập trung nâng cao hiệu quả sử dụng nước trong sản xuất, xử lý nước an toàn trước khi hoàn trả về môi trường và cộng đồng.

Song song với đó, Coca-Cola thúc đẩy các giải pháp về bao bì nhằm giảm lượng nguyên liệu sử dụng và tăng khả năng thu hồi, tái chế. Mục tiêu này không chỉ góp phần giảm tác động môi trường mà còn hướng đến sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn trong toàn bộ vòng đời sản phẩm.

Trong ngành đồ uống, việc giảm một tỷ lệ nhỏ thất thoát nguyên liệu hoặc nước trong sản xuất có thể tạo ra giá trị kinh tế rất lớn khi được nhân lên trên quy mô hàng triệu sản phẩm mỗi năm. Vì vậy, các chương trình quản lý tài nguyên ngày càng trở thành một phần quan trọng trong chiến lược nâng cao năng suất doanh nghiệp.

Khi từng phút vận hành đều có giá trị

Các chuyên gia cho rằng giai đoạn tiếp theo của nâng cao năng suất sẽ không chỉ tập trung vào việc sản xuất nhiều hơn mà là sản xuất chính xác hơn.

Một dây chuyền hoạt động hiệu quả không đơn thuần tạo ra nhiều sản phẩm mà còn phải giảm thời gian dừng máy, giảm tiêu hao năng lượng, giảm nguyên liệu thất thoát và hạn chế phát sinh chất thải. Nhờ dữ liệu thời gian thực và công cụ phân tích thông minh, doanh nghiệp có thể phát hiện những điểm lãng phí vốn rất khó nhận biết bằng phương pháp quản lý truyền thống. Chỉ cần rút ngắn vài phút vận hành không cần thiết, giảm tỷ lệ nhỏ hao hụt nguyên liệu hay tiết kiệm thêm một lượng nước trong mỗi mẻ sản xuất, hiệu quả cộng dồn có thể rất lớn.

Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng chú trọng phát thải carbon, sử dụng tài nguyên hiệu quả và sản xuất bền vững, “năng suất xanh 2.0” đang trở thành hướng đi tất yếu. Khi đó, năng suất không còn được đo bằng số lượng sản phẩm đơn thuần mà bằng khả năng tạo ra nhiều giá trị hơn từ ít tài nguyên hơn. Đó cũng là nền tảng để doanh nghiệp vừa nâng cao sức cạnh tranh, vừa tiến gần hơn tới mục tiêu phát triển bền vững trong dài hạn.

Nguyễn Hương