Ngành xây dựng: Cuộc cạnh tranh bằng tiêu chuẩn và vật liệu xanh
(VietQ.vn) - Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt và các cam kết giảm phát thải được thúc đẩy mạnh mẽ trên toàn cầu, ngành xây dựng đang chịu áp lực chuyển đổi mạnh sang mô hình phát triển bền vững. Không chỉ dừng ở thiết kế công trình tiết kiệm năng lượng, “xanh hóa” đang lan sang cả vật liệu xây dựng, yếu tố nền tảng quyết định mức tiêu thụ tài nguyên và phát thải carbon của toàn bộ vòng đời công trình. Tại Việt Nam, xu hướng vật liệu xây dựng xanh đang từng bước hình thành rõ nét, khi nhiều doanh nghiệp lớn bắt đầu đầu tư vào công nghệ sản xuất tiết kiệm năng lượng, vật liệu thân thiện môi trường và các chứng nhận tiêu chuẩn quốc tế.
Lời tòa soạn
Trong bối cảnh ngành xây dựng đang chịu áp lực ngày càng lớn từ yêu cầu phát triển bền vững, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải, các tiêu chuẩn kỹ thuật và vật liệu xanh đang dần trở thành “cuộc cạnh tranh mới” của thị trường. Không chỉ dừng lại ở chi phí và tiến độ, chất lượng công trình hiện nay còn được đo bằng mức độ tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế, khả năng ứng dụng công nghệ số và tính thân thiện với môi trường.
Tuyến bài “Ngành xây dựng – Cuộc cạnh tranh bằng tiêu chuẩn và vật liệu xanh” phản ánh những chuyển động đáng chú ý trong ngành, từ xu hướng sử dụng vật liệu xanh, ứng dụng BIM và công nghệ số trong thi công, đến quy trình kiểm soát chất lượng công trình theo các chuẩn mực quốc tế như ISO 9001. Qua đó, cho thấy bức tranh chuyển đổi của ngành xây dựng Việt Nam trong giai đoạn mới – nơi tiêu chuẩn và công nghệ đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Bài 1: Vật liệu xây dựng xanh đang thay đổi thị trường
Khi vật liệu xây dựng trở thành “điểm nóng” phát thải
Theo các nghiên cứu quốc tế về ngành xây dựng, vật liệu như xi măng, gạch nung, thép và kính là những nguồn phát thải carbon lớn trong toàn bộ vòng đời công trình. Đặc biệt, sản xuất xi măng được xem là một trong những ngành công nghiệp phát thải CO₂ nhiều nhất do quá trình nung clinker ở nhiệt độ cao.
Trong nhiều năm, thị trường xây dựng Việt Nam chủ yếu ưu tiên chi phí và độ bền, trong khi yếu tố môi trường chưa được đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, khi các thị trường xuất khẩu vật liệu và các dự án có vốn đầu tư nước ngoài ngày càng yêu cầu tiêu chuẩn xanh, doanh nghiệp buộc phải thay đổi.
Các tiêu chuẩn như công trình xanh (LEED, EDGE), tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải carbon đang trở thành điều kiện quan trọng trong đấu thầu và phát triển dự án.
Là một trong những doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực vật liệu xây dựng tại Việt Nam, Công ty CP Viglacera đã và đang phát triển nhiều dòng sản phẩm theo hướng tiết kiệm năng lượng và thân thiện môi trường.
Theo thông tin công bố từ doanh nghiệp, Viglacera tập trung sản xuất các sản phẩm như kính tiết kiệm năng lượng, gạch ốp lát và vật liệu xây dựng có khả năng giảm tiêu hao năng lượng trong quá trình sử dụng công trình.

Viglacera và chiến lược phát triển vật liệu xanh.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ sản xuất hiện đại nhằm giảm tiêu hao nguyên liệu và năng lượng trong quá trình sản xuất. Một số nhà máy của Viglacera đã áp dụng dây chuyền công nghệ tiên tiến từ châu Âu, giúp tối ưu hiệu suất và giảm phát thải trong sản xuất vật liệu xây dựng.
Theo giới chuyên môn, điểm quan trọng của xu hướng này không chỉ nằm ở sản phẩm cuối cùng, mà còn ở toàn bộ quy trình sản xuất. Khi doanh nghiệp kiểm soát tốt năng lượng đầu vào và tối ưu nguyên liệu, lượng phát thải carbon cũng giảm theo tương ứng.
Bên cạnh doanh nghiệp trong nước, nhiều tập đoàn khu vực cũng đang đẩy mạnh đầu tư vào thị trường vật liệu xây dựng xanh tại Việt Nam. Trong đó, Công ty Cổ phần SCG Việt Nam là một trong những đơn vị có chiến lược rõ rệt về phát triển bền vững. Doanh nghiệp định hướng phát triển sản phẩm thân thiện môi trường, tập trung vào giảm phát thải carbon trong toàn bộ chuỗi sản xuất và thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn.

SCG Việt Nam và xu hướng vật liệu xây dựng bền vững.
Tại Việt Nam, SCG đã mở rộng danh mục sản phẩm vật liệu xây dựng, trong đó chú trọng các giải pháp tiết kiệm năng lượng và giảm tác động môi trường trong xây dựng. Doanh nghiệp cũng triển khai nhiều sáng kiến về tái chế vật liệu và tối ưu quy trình sản xuất nhằm giảm lượng chất thải công nghiệp.
Theo các chuyên gia, sự tham gia của các tập đoàn quốc tế giúp thúc đẩy cạnh tranh trong lĩnh vực vật liệu xanh, đồng thời tạo áp lực buộc doanh nghiệp nội địa phải nâng cấp công nghệ và tiêu chuẩn sản xuất.
Vật liệu xanh và áp lực từ các dự án công trình hiện đại
Hiện nay, nhiều dự án bất động sản, khu công nghiệp và công trình hạ tầng tại Việt Nam bắt đầu áp dụng tiêu chuẩn công trình xanh như LEED hoặc EDGE. Điều này kéo theo yêu cầu sử dụng vật liệu xây dựng có khả năng tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và thân thiện môi trường.
Các nhà thầu và chủ đầu tư không chỉ quan tâm đến chi phí xây dựng ban đầu, mà còn tính toán chi phí vận hành dài hạn, trong đó vật liệu đóng vai trò quan trọng trong khả năng tiết kiệm điện, nước và bảo trì công trình. Xu hướng này khiến vật liệu xây dựng xanh không còn là phân khúc nhỏ, mà đang dần trở thành lựa chọn phổ biến trong các dự án mới.
Sự chuyển dịch sang vật liệu xây dựng xanh tại Việt Nam đang diễn ra theo hai hướng chính: cải tiến công nghệ sản xuất và thay đổi tiêu chuẩn lựa chọn vật liệu trong các dự án. Nếu trước đây vật liệu được lựa chọn chủ yếu dựa trên giá thành và độ bền, thì nay yếu tố môi trường, khả năng tiết kiệm năng lượng và chứng nhận xanh ngày càng được coi trọng.
Trong dài hạn, vật liệu xây dựng xanh không chỉ là xu hướng mà sẽ trở thành tiêu chuẩn bắt buộc khi các cam kết giảm phát thải carbon được áp dụng rộng rãi hơn trong ngành xây dựng. Sự chuyển đổi này đang tạo ra một cuộc tái cấu trúc lớn trong thị trường vật liệu xây dựng, nơi doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh bằng giá, mà còn bằng năng lực công nghệ và mức độ bền vững trong sản xuất.
Nguyễn Hương











