Nghị định 372: Thúc đẩy liên thông dữ liệu, minh bạch thông tin hàng hóa

Đồng bộ dữ liệu truy xuất nguồn gốc

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, yêu cầu về quản lý, chia sẻ và xác thực thông tin sản phẩm ngày càng trở nên cấp thiết. Nghị định 372/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm thiết lập cơ chế thống nhất về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc, tạo nền tảng để cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng tiếp cận thông tin sản phẩm một cách chính xác, minh bạch và tin cậy.

Một trong những điểm nổi bật của Nghị định là quy định rõ cơ chế kết nối, liên thông và đồng bộ dữ liệu giữa Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa Quốc gia và nền tảng quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa. Theo đó, dữ liệu truy xuất nguồn gốc được doanh nghiệp kết nối với một trong hai hệ thống sẽ được tự động chia sẻ, đồng bộ sang hệ thống còn lại. Cơ chế này giúp hình thành hệ sinh thái dữ liệu thống nhất, hạn chế tình trạng phân tán, trùng lặp thông tin, đồng thời tạo thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động truy xuất nguồn gốc.

Nghị định cũng trao quyền chủ động cho doanh nghiệp và đơn vị vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc khi cho phép lựa chọn kết nối trực tiếp với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa Quốc gia hoặc nền tảng quốc gia.

Đặc biệt, khi dữ liệu đã được kết nối và chia sẻ với một trong hai hệ thống, tổ chức, doanh nghiệp được xem là đã hoàn thành nghĩa vụ kết nối theo quy định của pháp luật, không phải thực hiện thêm các thủ tục khai báo hoặc thiết lập kết nối lặp lại. Quy định này không chỉ giúp giảm chi phí tuân thủ mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình tham gia hệ sinh thái truy xuất nguồn gốc quốc gia, thúc đẩy việc chia sẻ và khai thác dữ liệu phục vụ quản lý, sản xuất và kinh doanh.

Khẳng định vai trò nòng cốt của Bộ Khoa học và Công nghệ

Nghị định 372/2026/NĐ-CP tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của Bộ Khoa học và Công nghệ trong công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa.

Theo quy định, Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện quản lý nhà nước về chất lượng sản phẩm, hàng hóa; quản lý mã số, mã vạch và truy xuất nguồn gốc theo quy định tại Nghị định số 37/2026/NĐ-CP. Đồng thời, Bộ chủ trì phối hợp với Bộ Công an xây dựng quy trình nghiệp vụ, hướng dẫn kỹ thuật và bảo đảm việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống được thực hiện đúng mục đích, đúng phạm vi và đúng thẩm quyền.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là bảo đảm hệ thống cấp và quản lý mã doanh nghiệp toàn cầu (GCP), mã số thương phẩm toàn cầu (GTIN) được kết nối, đối chiếu và liên thông tự động theo thời gian thực với nền tảng quốc gia. Điều này góp phần nâng cao độ tin cậy của dữ liệu định danh sản phẩm, đồng thời hỗ trợ hiệu quả cho hoạt động xác thực và truy xuất nguồn gốc.

Bên cạnh đó, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì phối hợp với Bộ Công an trong việc kết nối dữ liệu truy xuất nguồn gốc với các hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc tế thông qua Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa Quốc gia; hướng dẫn doanh nghiệp về tiêu chuẩn kỹ thuật, định dạng dữ liệu và các yêu cầu cần thiết khi chia sẻ thông tin với đối tác ngoài nước.

Việc ban hành Nghị định 372/2026/NĐ-CP không chỉ góp phần hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa mà còn tạo nền tảng quan trọng để xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Kim Anh