Truy xuất nguồn gốc, liên thông dữ liệu kiểm soát giá thuốc và thiết bị y tế

Giá thuốc và thiết bị y tế không chỉ được hình thành ở khâu sản xuất hoặc nhập khẩu mà còn chịu tác động từ quá trình phân phối, mua sắm và cung ứng cho cơ sở khám, chữa bệnh. Khi hàng hóa đi qua nhiều đầu mối trung gian, việc theo dõi đầy đủ giá ở từng khâu trở thành yêu cầu quan trọng để phát hiện những trường hợp giá bất hợp lý.

Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, cơ quan chức năng đã ghi nhận thông tin về việc giá thuốc và thiết bị y tế trước khi nhập khẩu vào Việt Nam bị nâng so với giá ở nước ngoài. Theo ông, việc xác minh, xử lý trường hợp tạo lập khâu trung gian ở nước ngoài để nâng giá thiết bị nhập khẩu cần sự phối hợp giữa các cơ quan y tế, tài chính, thuế, hải quan và các đơn vị liên quan. 

Với thiết bị y tế, dữ liệu giá hiện chủ yếu được hình thành từ hoạt động đấu thầu của các cơ sở y tế công lập. Trong khi đó, các cơ sở y tế tư nhân không thuộc diện phải đấu thầu theo cơ chế này, khiến dữ liệu đấu thầu chưa phản ánh đầy đủ mặt bằng giá trên thị trường. Đây là một trong những hạn chế được Bộ Y tế nêu khi đề xuất hoàn thiện cơ chế quản lý giá thiết bị y tế. 

Truy xuất nguồn gốc, liên thông dữ liệu góp phần minh bạch chuỗi cung ứng, tăng cường kiểm soát giá thuốc và thiết bị y tế. Ảnh minh họa

Đối với thuốc, pháp luật đã quy định các biện pháp như công bố giá bán buôn dự kiến, kê khai giá và công khai kết quả trúng thầu. Tuy nhiên, trước những vụ việc bị điều tra liên quan đến nâng khống giá, mua bán thuốc qua nhiều đầu mối để thu lợi bất chính, cơ quan quản lý tiếp tục nghiên cứu bổ sung công cụ kiểm soát. 

Những vấn đề trên đặt ra yêu cầu quản lý không chỉ dừng ở một mức giá được kê khai hoặc một kết quả đấu thầu riêng lẻ, mà cần có dữ liệu để đối chiếu giữa giá nhập khẩu, giá bán, giá niêm yết và giá trúng thầu.

Tại phiên họp cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược và một số luật liên quan mới đây, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, dự thảo đề xuất quản lý thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng, tăng kiểm soát giá, hạn chế tình trạng mua bán lòng vòng để nâng giá.

Theo đó, dự thảo đề xuất công khai giá niêm yết, kê khai và cập nhật giá khi có thay đổi; công khai thông tin cơ sở kinh doanh, phân phối thiết bị y tế. Đồng thời, nghiên cứu kết nối dữ liệu giữa các lĩnh vực y tế, hải quan, thuế, đấu thầu và bảo hiểm y tế, kết hợp truy xuất nguồn gốc để phục vụ quản lý chuỗi cung ứng.

Với lĩnh vực dược, dự thảo đề xuất bổ sung quy định về công bố giá bán buôn dự kiến, phương pháp định giá bán thuốc dự kiến và cơ chế liên thông, chia sẻ dữ liệu nhằm hỗ trợ quản lý giá.

Trước đó, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu việc quản lý thiết bị y tế gắn với cắt giảm tầng nấc trung gian, minh bạch giá và truy xuất nguồn gốc. Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị làm rõ cơ chế quản lý theo vòng đời, bảo đảm khả năng kết nối dữ liệu và xác định lộ trình triển khai phù hợp.

An Dương