Nghị định số 36/2026/NĐ-CP: Bước đột phá trong phân cấp quản lý hoạt động đo lường

Ngày 23/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 36/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 105/2016/NĐ-CP ngày 01/7/2016 quy định về điều kiện hoạt động của tổ chức kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo, chuẩn đo lường. 

Nghị định 36/2026/NĐ-CP kế thừa, cập nhật các nội dung của Nghị định số 154/2018/NĐ-CP ngày 09/11/2018 của Chính phủ; đồng thời, triển khai tinh thần phân cấp, phân quyền theo Nghị định số 133/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ. Việc phân cấp thẩm quyền và ủy quyền rõ ràng, tạo thuận lợi cho tổ chức cung cấp dịch vụ kỹ thuật đo lường.

Thử nghiệm viên đang tiến hành thử nghiệm pin. (Ảnh: Hồng Vân)

Một trong những điểm đột phá nổi bật của Nghị định số 36/2026/NĐ-CP là sự phân cấp triệt để thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đăng ký từ Trung ương về cho UBND cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương - nơi tổ chức đặt trụ sở chính. 

Theo đó, việc cấp, cấp lại hoặc chấm dứt hiệu lực Giấy chứng nhận đăng ký cung cấp dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo, chuẩn đo lường nay hoàn toàn thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp tỉnh, giúp rút ngắn quy trình, giảm tải cho cơ quan Trung ương và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho địa phương trong việc tiếp nhận, xử lý và giám sát hoạt động của các tổ chức.

Việc ủy quyền này có hiệu lực đến hết ngày 28/02/2027, mở ra cơ hội để Sở Sở Khoa học và Công nghệ đóng vai trò đầu mối chính, trực tiếp hỗ trợ các tổ chức, doanh nghiệp trong việc đăng ký và triển khai hoạt động dịch vụ kỹ thuật đo lường một cách thuận tiện, nhanh chóng và đúng quy định pháp luật. Đây cũng là minh chứng rõ ràng cho mô hình chính quyền địa phương hai cấp hoạt động hiệu quả, với sự phân định rõ ràng giữa quản lý nhà nước cấp tỉnh và cấp sở, góp phần thực thi các chủ trương lớn về cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Ngoài ra, Nghị định cũng nêu rõ về điều kiện hoạt động của tổ chức cung cấp dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm, cụ thể như sau: Có tư cách pháp nhân theo quy định của pháp luật Việt Nam. Có đủ cơ sở vật chất, kỹ thuật (bao gồm chuẩn đo lường, phương tiện, điều kiện môi trường thực hiện kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm) theo yêu cầu của quy trình kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm tương ứng do tổ chức công bố áp dụng.

Quy trình kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phải phủ hợp hướng dẫn của cơ quan nhà nước về đo lường có thẩm quyền thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ hoặc khuyến nghị quốc tế của Tổ chức đo lường pháp định quốc tế, tiêu chuẩn của Ủy ban Kỹ thuật điện quốc tế, tiêu chuẩn của Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế, tài liệu của nhà sản xuất có liên quan.

Có ít nhất 01 nhân viên kỹ thuật đáp ứng các yêu cầu sau: Là viên chức hoặc người lao động ký kết hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên hoặc người lao động ký kết hợp đồng lao động không xác định thời hạn; Tốt nghiệp trung cấp hoặc tương đương trở lên; Có giấy chứng nhận hoàn thành khóa bồi dưỡng, tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo, chuẩn đo lường tương ứng theo hướng dẫn của cơ quan nhà nước về đo lường có thẩm quyền thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ.

Đáp ứng các yêu cầu về tính độc lập, khách quan sau đây: Công khai, minh bạch quy trình kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm đã công bố áp dụng thông qua một hoặc các hình thức sau: trên trang thông tin điện tử của tổ chức, tại trụ sở chính của tổ chức, tại địa điểm thực hiện hoạt động; Người đứng đầu tổ chức cung cấp dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phải tuân thủ hệ thống quản lý đã thiết lập, quy trình kiểm định, hiệu chuần, thử nghiệm đã công bố áp dụng và chịu trách nhiệm về tính chính xác của kết quả kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm đã thực hiện; Nhân viên kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phải tuân thủ quy trình kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm đã công bố áp dụng và chịu trách nhiệm về tính chính xác của kết quả kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm đã thực hiện.

Đã thiết lập và duy trì hệ thống quản lý phù hợp Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO/IEC 17025 đối với hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo, chuẩn đo lường. Đã nộp hồ sơ đăng ký cung cấp dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đọ, chuẩn đo lường và được cấp giấy chứng nhận đăng ký cung cấp dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo, chuẩn đo theo quy định tại Nghị định này.

Hoàng Bách