Doanh nghiệp dược tối ưu năng lượng nhờ hệ thống quản lý năng lượng EMS

Trong bối cảnh chi phí năng lượng gia tăng và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng rõ nét, ngành sản xuất dược phẩm tại Việt Nam đang đứng trước áp lực phải tối ưu hóa vận hành. Đây là lĩnh vực có đặc thù tiêu thụ năng lượng lớn do phải duy trì liên tục các hệ thống thiết yếu như chiller làm lạnh, AHU điều hòa không khí phòng sạch, khí nén và dây chuyền sản xuất trong điều kiện kiểm soát nghiêm ngặt.

Không chỉ tiêu tốn nhiều điện năng, các nhà máy dược còn phải đáp ứng yêu cầu khắt khe về môi trường và chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế. Trong khi đó, giá năng lượng biến động cùng với áp lực giảm phát thải và yêu cầu sản xuất xanh từ thị trường xuất khẩu buộc doanh nghiệp phải thay đổi cách tiếp cận trong quản lý và sử dụng năng lượng.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp dược trong nước đã đầu tư mạnh vào công nghệ và áp dụng các hệ thống quản lý như ISO 9001, ISO 14001 hay GMP-WHO. Tuy nhiên, hoạt động quản lý năng lượng vẫn còn rời rạc, thiếu hệ thống giám sát và phân tích dữ liệu đồng bộ. Điều này khiến doanh nghiệp khó xác định các điểm tiêu hao lớn, dẫn đến chi phí vận hành cao và tiềm ẩn rủi ro về môi trường.

Việc triển khai EMS không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm năng lượng mà còn tạo ra sự thay đổi trong tư duy quản trị. Ảnh  minh họa

Trong bối cảnh đó, việc triển khai hệ thống quản lý năng lượng (EMS – Energy Management System) đang trở thành xu hướng tất yếu. EMS cho phép doanh nghiệp giám sát, thu thập và phân tích dữ liệu năng lượng theo thời gian thực, từ đó xác định các khu vực tiêu thụ lớn, tối ưu vận hành và xây dựng chiến lược sử dụng năng lượng hiệu quả.

Thông qua EMS, doanh nghiệp có thể lập kế hoạch năng lượng, theo dõi hiệu suất thiết bị, phân tích xu hướng tiêu thụ và nhanh chóng phát hiện các bất thường trong hệ thống. Nhờ đó, ban lãnh đạo có cơ sở dữ liệu chính xác để đưa ra quyết định kịp thời, giúp giảm chi phí vận hành, nâng cao hiệu suất tài sản và cải thiện năng lực cạnh tranh.

Tại Việt Nam, một số doanh nghiệp dược đã bắt đầu triển khai các giải pháp quản lý năng lượng theo hướng hiện đại, trong đó tiêu biểu là Công ty Cổ phần Asta Healthcare USA. Trước thách thức về năng lượng, doanh nghiệp này lựa chọn giải pháp đồng bộ, kết hợp giữa đầu tư hạ tầng, cải tiến thiết bị và ứng dụng công nghệ số.

Cụ thể, Asta đã đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái công suất khoảng 3MW theo mô hình tự sản xuất – tự tiêu thụ, góp phần giảm phụ thuộc vào điện lưới và tiết kiệm chi phí. Đồng thời, doanh nghiệp tối ưu các hệ thống tiêu thụ lớn bằng cách lắp biến tần cho chiller, quạt AHU và bơm nước để điều chỉnh theo tải thực tế.

Giải pháp đồng bộ, kết hợp giữa công nghệ số và tiết kiệm năng lượng giúp tối ưu quy trình, giảm chi phí vận hành cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, các hệ thống làm lạnh, nước tinh khiết (RO-EDI-PW) và lò hơi cũng được cải tiến nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Hệ thống chiếu sáng được thay thế bằng đèn LED kết hợp cảm biến thông minh giúp giảm tiêu hao điện. Đặc biệt, việc triển khai EMS và hệ thống quản lý tòa nhà (BMS) đã giúp doanh nghiệp giám sát, phân tích dữ liệu theo thời gian thực, kịp thời phát hiện bất thường và tối ưu vận hành. Việc thu thập và phân tích dữ liệu theo thời gian thực cho phép doanh nghiệp kịp thời phát hiện các tải tiêu thụ vượt ngưỡng, phân tích xu hướng tiêu thụ theo từng phân xưởng, đánh giá hiệu suất sử dụng. Từ đó cảnh báo sự cố và đề xuất giải pháp điều chỉnh kịp thời.

Không chỉ Asta, một số doanh nghiệp dược khác như Công ty Cổ phần Dược Hậu Giang hay Công ty Cổ phần Traphaco cũng đang đẩy mạnh tự động hóa, số hóa quản trị sản xuất và kiểm soát tiêu thụ năng lượng. Dù chưa triển khai EMS một cách toàn diện, nhưng các nền tảng này được xem là bước đệm quan trọng để tiến tới xây dựng hệ thống quản lý năng lượng bài bản trong tương lai.

Thực tế cho thấy, việc triển khai EMS không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm năng lượng mà còn tạo ra sự thay đổi trong tư duy quản trị. Từ việc quản lý thủ công và bị động, doanh nghiệp chuyển sang tiếp cận dựa trên dữ liệu, chủ động kiểm soát và cải tiến liên tục. Đáng chú ý, EMS cũng là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp tiến tới áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 50001 về hệ thống quản lý năng lượng. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình, nâng cao hiệu quả vận hành và đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường toàn cầu.

Có thể thấy, trong bối cảnh chuyển dịch sang sản xuất xanh và bền vững, EMS đang trở thành một giải pháp thiết thực giúp doanh nghiệp dược Việt Nam tối ưu hóa năng lượng, giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh. Khi được triển khai rộng rãi, hệ thống này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần thúc đẩy ngành dược phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và thân thiện với môi trường.

An Dương