QCVN 86:2025/BKHCN về tương thích điện từ cho thiết bị đầu cuối di động

Bộ Khoa học và Công nghệ đã ký ban hành Thông tư số 52/2025/TT-BKHCN và kèm theo đó là QCVN 86:2025/BKHCN, quy định các yêu cầu về tương thích điện từ (EMC) đối với thiết bị đầu cuối và phụ trợ trong hệ thống thông tin di động, bao gồm điện thoại di động và các thiết bị thông tin di động mặt đất. Quy chuẩn này thay thế hoàn toàn các quy định trước đây về EMC đối với thiết bị đầu cuối, đồng thời điều chỉnh, cập nhật yêu cầu kỹ thuật phù hợp với các công nghệ mới như 5G và NB-IoT. 

Đây là bước tiến quan trọng trong khung pháp lý để đảm bảo các thiết bị viễn thông tại Việt Nam đáp ứng yêu cầu về tương thích điện từ, đồng thời hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế và thúc đẩy hoạt động sản xuất – nhập khẩu phù hợp thị trường trong nước và toàn cầu. 

QCVN 86:2025/BKHCN xác định rõ bối cảnh áp dụng và phạm vi điều chỉnh của quy chuẩn, hướng tới việc kiểm soát và đảm bảo rằng tất cả thiết bị đầu cuối thông tin di động hoạt động hài hòa với các thiết bị và hệ thống khác trong môi trường điện từ, không gây nhiễu quá mức cho các dịch vụ viễn thông và điện tử khác. Bộ quy chuẩn cũng nhằm mục tiêu tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, nhập khẩu và thương mại các thiết bị này tại Việt Nam.

Sự tương thích điện từ (EMC) đối với thiết bị đầu cuối và phụ trợ trong hệ thống thông tin di động cần đáp ứng các yêu cầu theo quy chuẩn. Ảnh minh họa

Trước đây, các thiết bị viễn thông thường bắt buộc tuân theo các quy chuẩn EMC khác nhau theo từng thế hệ công nghệ hoặc từng loại sản phẩm. Điều này gây ra sự phân mảnh trong quản lý, khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình đo kiểm, thử nghiệm và công bố hợp quy. Quy chuẩn mới hợp nhất các yêu cầu này thành một văn bản thống nhất áp dụng cho các công nghệ bao gồm GSM, W-CDMA, LTE, 5G NR và cả thiết bị NB-IoT, giúp giảm thiểu chi phí, tránh chồng chéo và tiết kiệm thời gian cho cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp.

Một điểm đáng chú ý của QCVN 86:2025/BKHCN là lộ trình áp dụng rõ ràng. Quy chuẩn sẽ có hiệu lực thi hành từ 15/02/2026, nhưng việc áp dụng bắt buộc được quy định từ 01/01/2027 đối với tất cả các thiết bị đầu cuối thuộc diện quản lý. Trong thời gian chuyển tiếp từ 16/02/2026 đến hết 31/12/2026, doanh nghiệp, tổ chức và hãng sản xuất được quyền lựa chọn đo kiểm và công bố hợp quy theo QCVN 86:2025/BKHCN hoặc theo các quy chuẩn cũ tương ứng nêu tại Thông tư số 29/2025/TT-BKHCN. Điều này giúp doanh nghiệp có thêm thời gian chuẩn bị kỹ thuật và điều chỉnh quy trình thử nghiệm, công bố để đáp ứng yêu cầu mới.

Những quy định cụ thể trong QCVN 86:2025/BKHCN tập trung vào ngưỡng tương thích điện từ, tức là mức độ mà thiết bị có thể hoạt động một cách ổn định mà không gây ra hoặc bị ảnh hưởng bởi các tín hiệu điện từ khác ngoài phạm vi cho phép. Đây là tiêu chí then chốt để đảm bảo rằng các thiết bị đầu cuối khi đưa vào sử dụng tại Việt Nam không gây can nhiễu tới các hệ thống khác, như trạm gốc viễn thông, thiết bị thu phát vô tuyến khác, hoặc dịch vụ quan trọng khác như hàng không và an toàn công cộng.

Quy chuẩn EMC cũng bao gồm các tiêu chí về phát xạ và miễn nhiễm điện từ, sử dụng các phương pháp đo thử quốc tế để đánh giá tính tương thích của sản phẩm. Điều này không chỉ nâng cao mức độ bảo đảm an toàn kỹ thuật cho người tiêu dùng mà còn giúp các nhà sản xuất trong nước và quốc tế dễ dàng áp dụng theo tiêu chuẩn thống nhất, tương đồng với các yêu cầu kỹ thuật ở các thị trường phát triển.

Việc ban hành QCVN 86:2025/BKHCN diễn ra trong bối cảnh các công nghệ di động mới như 5G và IoT đang ngày càng phổ biến, đòi hỏi kiểm soát chặt chẽ hơn về EMC để tránh tình trạng nhiễu tín hiệu, làm giảm chất lượng dịch vụ hoặc thậm chí gây mất an toàn trong một số ứng dụng quan trọng. Do đó, quy chuẩn mới cũng hướng đến việc đảm bảo sự ổn định và tin cậy cho hệ sinh thái thiết bị đầu cuối di động tại Việt Nam.

Một trong những thuận lợi của việc áp dụng QCVN 86:2025/BKHCN là sự tương thích với tiêu chuẩn quốc tế như EN 310 489-52, giúp các sản phẩm được thử nghiệm và chứng nhận tại Việt Nam dễ dàng tiếp cận với các thị trường khác trên thế giới mà không cần đo kiểm lại theo nhiều tiêu chuẩn khác nhau. Điều này đặc biệt có lợi cho các doanh nghiệp xuất khẩu và các hãng sản xuất đa quốc gia đang hoạt động tại Việt Nam.

Tuy nhiên, theo ghi nhận hiện tại, chưa có phòng thử nghiệm nào được chỉ định hoặc thừa nhận để tiến hành thử nghiệm theo QCVN 86:2025/BKHCN, nên các doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý và các tổ chức đánh giá chất lượng khi triển khai đo kiểm, công bố hợp quy theo quy chuẩn mới này. QCVN 86:2025/BKHCN là bước tiến quan trọng trong hệ thống pháp luật về kỹ thuật và tiêu chuẩn sản phẩm tại Việt Nam, đáp ứng yêu cầu quản lý hiện đại, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và tăng cường an toàn tín hiệu điện từ trong môi trường ngày càng số hóa.

An Dương