Quảng Ninh tăng cường “lá chắn số” trước nguy cơ tội phạm mạng gia tăng

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh Quảng Ninh) cho biết, những năm gần đây, Quảng Ninh nổi lên là một trong những địa phương đi đầu cả nước về chuyển đổi số, với việc ứng dụng công nghệ vào quản lý nhà nước, phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng dịch vụ công. Tuy nhiên, đi kèm với tốc độ số hóa nhanh chóng là những thách thức không nhỏ về an toàn thông tin và an ninh mạng, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và cộng đồng.

Theo ghi nhận từ lực lượng chức năng, tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao tại Quảng Ninh đang có chiều hướng gia tăng và diễn biến ngày càng phức tạp. Trong năm 2025, các cơ quan chức năng đã tiếp nhận và xử lý hơn một trăm vụ việc liên quan đến vi phạm an ninh mạng, với số lượng đối tượng tăng mạnh so với năm trước. Bước sang quý I/2026, các vụ việc tiếp tục được phát hiện với mức độ tinh vi hơn, cho thấy môi trường số đang trở thành “địa bàn” hoạt động mới của nhiều loại tội phạm.

Không chỉ dừng lại ở các hành vi lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài sản, một số đối tượng còn lợi dụng không gian mạng để phát tán thông tin sai lệch, xuyên tạc chính sách, gây hoang mang dư luận. Các hình thức này thường được triển khai thông qua tài khoản ẩn danh, hội nhóm kín hoặc nền tảng mạng xã hội nhằm tránh sự kiểm soát. Thậm chí, nguy cơ tấn công vào hệ thống dữ liệu quan trọng, đánh cắp thông tin cá nhân cũng được cảnh báo gia tăng.

Quảng Ninh đang từng bước xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh. Ảnh: Hoàng Anh

Bên cạnh đó, các chiêu trò lừa đảo trực tuyến ngày càng đa dạng và khó nhận diện. Nhiều đối tượng giả danh cơ quan công quyền, tổ chức tài chính hoặc người quen để tiếp cận nạn nhân, yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền. Không ít trường hợp bị chiếm đoạt tài khoản mạng xã hội, từ đó tiếp tục lừa đảo bạn bè, người thân. Các hình thức như đầu tư tài chính “ảo”, tiền điện tử, gửi đường link giả mạo… cũng đang trở thành bẫy phổ biến.

Trước thực trạng này, Quảng Ninh đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm củng cố “lá chắn số”. Một trong những bước đi đáng chú ý là việc nâng mức đầu tư cho an toàn thông tin trong các dự án công nghệ, thể hiện quyết tâm đặt yếu tố bảo mật ngang tầm với phát triển hạ tầng số. Đồng thời, các cơ quan chức năng tăng cường rà soát, đánh giá hệ thống thông tin, xây dựng phương án bảo vệ dữ liệu theo từng cấp độ.

Công tác tuyên truyền cũng được đổi mới theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận hơn với người dân. Lực lượng công an đã tổ chức nhiều buổi phổ biến kiến thức trực tiếp tại cơ quan, địa phương và đặc biệt là trong học đường. Việc trang bị kỹ năng nhận diện rủi ro mạng cho học sinh, sinh viên là nhóm sử dụng Internet thường xuyên được đánh giá là giải pháp mang tính lâu dài.

Song song với đó, các kênh truyền thông chính thống trên nền tảng số như fanpage, cổng thông tin điện tử được duy trì hoạt động hiệu quả, liên tục cập nhật cảnh báo về thủ đoạn mới của tội phạm. Điều này không chỉ giúp người dân nâng cao cảnh giác mà còn góp phần định hướng thông tin, hạn chế tác động của tin giả và thông tin sai lệch trên không gian mạng.

Đặc biệt, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh đã ban hành Quyết định số 203-QĐ/TU về việc thành lập Tiểu ban An ninh mạng tỉnh Quảng Ninh. Đây là bước đi quan trọng nhằm tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất trong công tác bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin trên địa bàn tỉnh trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ.

Theo Thượng tá Trần Văn Đức, việc đảm bảo an toàn thông tin cần được thực hiện từ sớm và đồng bộ. “Mỗi cơ quan, đơn vị phải chủ động rà soát hệ thống của mình, xác định rõ mức độ an toàn và xây dựng phương án bảo vệ phù hợp. Đồng thời, người dân cần nâng cao ý thức tự bảo vệ khi tham gia môi trường số”, ông nhấn mạnh.

Từ góc độ chuyên gia, nhiều ý kiến cho rằng yếu tố con người vẫn là “mắt xích” quan trọng nhất trong bảo đảm an ninh mạng. Chuyên gia an toàn thông tin Nguyễn Minh Đức nhận định: “Phần lớn các vụ tấn công mạng thành công đều bắt nguồn từ sự chủ quan hoặc thiếu hiểu biết của người dùng. Do đó, đầu tư công nghệ, nâng cao nhận thức cộng đồng là giải pháp then chốt và bền vững”.

Để giảm thiểu rủi ro, người dân được khuyến cáo cần thận trọng với các cuộc gọi, tin nhắn yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền. Các cơ quan chức năng không làm việc theo hình thức yêu cầu chuyển tiền qua điện thoại. Người dùng cũng không nên chia sẻ mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng hay truy cập vào các đường link không rõ nguồn gốc. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng và cơ quan chức năng để được hỗ trợ kịp thời.

Trong bối cảnh chuyển đổi số tiếp tục phát triển mạnh mẽ, việc đảm bảo an ninh mạng không còn là nhiệm vụ riêng của lực lượng chức năng mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Qua đó, góp phần bảo vệ vững chắc không gian mạng, đảm bảo an toàn các hệ thống thông tin trọng yếu, tạo nền tảng tin cậy cho phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên chuyển đổi số của tỉnh Quảng Ninh.

An Dương