Rõ quyền, rõ trách nhiệm đối với tổ chức đánh giá sự phù hợp

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc nâng cao chất lượng sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ trở thành yếu tố sống còn đối với doanh nghiệp Việt Nam. Một trong những công cụ quan trọng giúp thực hiện mục tiêu này chính là hoạt động đánh giá sự phù hợp.

Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật năm 2025, đánh giá sự phù hợp là việc xác định đối tượng của hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn và đối tượng của hoạt động trong lĩnh vực quy chuẩn kỹ thuật phù hợp với đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý quy định trong tiêu chuẩn tương ứng và quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.

Đánh giá sự phù hợp bao gồm hoạt động: thử nghiệm, giám định, xác nhận giá trị sử dụng, kiểm tra xác nhận, chứng nhận hợp chuẩn, chứng nhận hợp quy, công nhận và các hoạt động đánh giá sự phù hợp được sử dụng với thuật ngữ khác theo luật có liên quan.

Đánh giá sự phù hợp là cơ sở góp phần bảo đảm chất lượng sản phẩm, hàng hóa. (Ảnh minh họa)

Đáng chú ý, Luật cũng nêu rõ quyền và nghĩa vụ của tổ chức đánh giá sự phù hợp. Trước tiên, về quyền của tổ chức đánh giá sự phù hợp, bao gồm:

Tiến hành hoạt động đánh giá sự phù hợp trên cơ sở đề nghị, thỏa thuận với tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực đã đăng ký hoạt động hoặc được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chỉ định; Được thanh toán chi phí theo thoả thuận với các tổ chức, cá nhân có nhu cầu đánh giá sự phù hợp hoặc theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

Cấp, cấp lại, mở rộng, thu hẹp phạm vi hoặc tạm đình chỉ, thu hồi văn bản xác nhận sự phù hợp, quyền sử dụng dấu hợp chuẩn, dấu hợp quy đã cấp cho đối tượng được đánh giá sự phù hợp tương ứng; Từ chối cung cấp thông tin, số liệu, kết quả đánh giá sự phù hợp cho bên thứ ba, trừ trường hợp được cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu theo quy định của pháp luật;

Được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thừa nhận kết quả đánh giá sự phù hợp theo quy định của pháp luật; Quyền khác theo quy định của pháp luật có liên quan.

Song song với quyền chính là nghĩa vụ, theo đó, các tổ chức đánh giá sự phù hợp phải đáp ứng các nghĩa vụ sau: Đáp ứng điều kiện về hoạt động của tổ chức đánh giá sự phù hợp; Cung cấp kết quả đánh giá sự phù hợp cho đối tượng được đánh giá sự phù hợp tương ứng;

Không được từ chối cung cấp dịch vụ khi không có lý do chính đáng; Bảo mật thông tin, số liệu, kết quả đánh giá sự phù hợp của tổ chức, cá nhân được đánh giá sự phù hợp, trừ trường hợp cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu theo quy định của pháp luật;

Bảo đảm công khai, minh bạch, độc lập, khách quan, chính xác và không phân biệt đối xử về xuất xứ hàng hóa và tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; Tuân thủ trình tự, thủ tục đánh giá sự phù hợp theo quy định của pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật;

Thông báo công khai trên phương tiện thông tin đại chúng về việc cấp, cấp lại, mở rộng, thu hẹp phạm vi hoặc tạm đình chỉ, thu hồi văn bản xác nhận sự phù hợp và quyền sử dụng dấu hợp chuẩn, dấu hợp quy; Chịu sự kiểm tra, thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về hoạt động đánh giá sự phù hợp;

Chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả đánh giá sự phù hợp; Bồi thường thiệt hại phát sinh cho tổ chức, cá nhân yêu cầu đánh giá sự phù hợp theo quy định của pháp luật về dân sự trong trường hợp cung cấp sai kết quả đánh giá sự phù hợp; Ngoài ra cần đáp ứng các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật có liên quan.

Nhìn chung, việc quy định rõ quyền và nghĩa vụ của tổ chức đánh giá sự phù hợp góp phần xây dựng môi trường đánh giá minh bạch, khách quan và thống nhất. Đây cũng là cơ sở quan trọng bảo đảm kết quả đánh giá sự phù hợp có độ tin cậy, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm, hàng hóa, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và quốc tế, qua đó góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Hoàng Bách