Nâng cao hiệu quả phòng ngừa và răn đe khi cố tình đưa sản phẩm kém chất lượng ra thị trường

Trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng hàng hóa ngày càng được siết chặt, Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), trong đó bổ sung quy định xử lý đối với hành vi sản xuất, kinh doanh lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm và thức ăn chăn nuôi không bảo đảm chất lượng. Theo dự thảo, mức xử lý cao nhất được đề xuất là 12 năm tù đối với những trường hợp gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Theo nội dung dự thảo, quy định áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân được phép sản xuất, kinh doanh nhưng vẫn đưa sản phẩm ra thị trường khi biết rõ hàm lượng chất chính, thành phần dinh dưỡng hoặc các đặc tính kỹ thuật của sản phẩm chỉ đạt từ 70% trở xuống so với tiêu chuẩn đã công bố hoặc thông tin ghi trên nhãn.

Không chỉ áp dụng đối với thực phẩm và phụ gia thực phẩm, đề xuất lần này còn mở rộng sang lĩnh vực thức ăn chăn nuôi. Đây được xem là bước hoàn thiện khung pháp lý nhằm tăng cường kiểm soát chất lượng các sản phẩm có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và hoạt động sản xuất nông nghiệp.

Sản xuất lương thực, thực phẩm và thức ăn chăn nuôi không đảm bảo chất lượng sẽ bị xử lý nghiêm. Ảnh minh họa

Dự thảo cũng đưa ra nhiều mức xử lý tương ứng với tính chất và mức độ của từng hành vi. Ở mức cơ bản, người vi phạm có thể bị phạt tiền từ 50 đến 200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 1 đến 3 năm.

Đối với các trường hợp có quy mô lớn, thu lợi bất chính cao, gây thiệt hại nghiêm trọng, lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc sử dụng các nền tảng thương mại điện tử để đưa sản phẩm không bảo đảm chất lượng ra thị trường, dự thảo đề xuất khung xử lý từ 3 đến 7 năm tù.

Mức xử lý cao nhất, từ 7 đến 12 năm tù, được áp dụng đối với các trường hợp gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng như thu lợi bất chính từ 1 tỷ đồng trở lên, làm nhiều người bị ảnh hưởng nghiêm trọng về sức khỏe hoặc tính mạng, gây thiệt hại lớn về tài sản hoặc lợi dụng các nền tảng thương mại điện tử có phạm vi tiếp cận rất lớn để tiêu thụ sản phẩm.

Ngoài các hình thức xử lý chính, dự thảo cũng đề xuất áp dụng các biện pháp bổ sung như phạt tiền, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc tịch thu một phần hay toàn bộ tài sản theo quy định của pháp luật.

Theo Bộ Công an, việc bổ sung các quy định mới nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý trong quản lý chất lượng sản phẩm, đồng thời khắc phục những bất cập còn tồn tại trong quá trình xử lý các hành vi sản xuất, kinh doanh thực phẩm và thức ăn chăn nuôi không bảo đảm chất lượng.

Đề xuất được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao ý thức tuân thủ của doanh nghiệp, tăng hiệu quả kiểm soát chất lượng hàng hóa lưu thông trên thị trường và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người tiêu dùng. Trong bối cảnh các yêu cầu về an toàn thực phẩm và chất lượng sản phẩm ngày càng cao, việc hoàn thiện hành lang pháp lý cũng được xem là giải pháp quan trọng để xây dựng môi trường sản xuất, kinh doanh minh bạch và phát triển bền vững.

Theo Bộ Công an, việc bổ sung tội danh mới nhằm hoàn thiện quy định pháp luật, khắc phục những khoảng trống trong xử lý các hành vi sản xuất, kinh doanh thực phẩm và thức ăn chăn nuôi không bảo đảm chất lượng. Đề xuất cũng được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả phòng ngừa, tăng tính răn đe đối với các tổ chức, cá nhân cố tình đưa sản phẩm kém chất lượng ra thị trường, nhất là trong bối cảnh thời gian qua liên tiếp xảy ra nhiều vụ việc liên quan đến thực phẩm không đạt tiêu chuẩn, gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng và tạo bức xúc trong dư luận.

Trong diễn biến liên quan tới thực ăn chăn nuôi, bên cạnh các đề xuất hoàn thiện chế tài trong dự thảo Bộ luật Hình sự, trước đó, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chăn nuôi, góp phần hoàn thiện khung pháp lý trong công tác quản lý chất lượng sản phẩm. Đáng chú ý, hành vi sử dụng hóa chất, sản phẩm sinh học hoặc vi sinh vật thuộc danh mục cấm trong thức ăn chăn nuôi có thể bị xử phạt hành chính với mức tiền phạt lên tới 80 triệu đồng.

Việc đồng thời hoàn thiện quy định xử lý hình sự và tăng cường các chế tài xử phạt hành chính được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý chặt chẽ hơn trong quản lý chất lượng lương thực, thực phẩm và thức ăn chăn nuôi. Qua đó, nâng cao trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, góp phần bảo đảm an toàn thực phẩm và phát triển ngành chăn nuôi theo hướng bền vững.

An Dương