Siết chặt an toàn đường sắt: Ban hành TCVN 14575:2025 về cửa sổ thân xe

Tiêu chuẩn này được xây dựng dựa trên cơ sở tương đương với ISO 22752:2021, thể hiện xu hướng hài hòa hóa tiêu chuẩn quốc gia với quốc tế trong lĩnh vực đường sắt.

Theo nội dung tiêu chuẩn, TCVN 14575:2025 áp dụng cho tất cả các loại cửa sổ lắp ở thành bên thân xe đường sắt, bao gồm cả phương tiện đường sắt nặng và đường sắt đô thị. Các vị trí áp dụng trải rộng từ khoang hành khách, toa xe dịch vụ đến buồng lái và khu vực kỹ thuật.

Tiêu chuẩn phân loại cửa sổ thành hai nhóm chính: Cửa sổ tiêu chuẩn: gồm loại cố định và loại có thể di động; Cửa sổ khẩn cấp: gồm cửa sổ thoát hiểm và cửa sổ tiếp cận khẩn cấp.

Việc phân loại này giúp chuẩn hóa thiết kế, đồng thời đảm bảo khả năng thoát hiểm trong các tình huống sự cố.

Một trong những nội dung trọng tâm của TCVN 14575:2025 là quy định về khả năng chịu lực và an toàn khi va chạm.

Cụ thể, cửa sổ phải đáp ứng các thử nghiệm đánh giá khả năng chịu tác động từ bên trong, nhằm đảm bảo an toàn khi hành khách vô tình va chạm. Tiêu chuẩn yêu cầu cửa sổ có thể được kiểm tra bằng phương pháp thử con lắc hoặc các thử nghiệm tương đương trong điều kiện tiêu chuẩn.

Ngoài ra, với các cửa sổ sử dụng trong lắp đặt bằng gioăng cao su, yêu cầu chịu lực tác động là bắt buộc nhằm đảm bảo không gây vỡ nguy hiểm khi xảy ra va chạm mạnh.

TCVN 14575:2025 đặc biệt nhấn mạnh đến yếu tố an toàn thoát hiểm. Đối với cửa sổ khẩn cấp:

Buồng lái và khu vực nhân viên: yêu cầu diện tích mở tối thiểu khoảng 2.000 cm².

Khoang hành khách: kích thước mở tối thiểu 550 mm x 700 mm.

Thời gian mở hoặc phá vỡ cửa sổ trong tình huống khẩn cấp không vượt quá 60 giây.

Các quy định này nhằm đảm bảo hành khách có thể thoát hiểm nhanh chóng khi xảy ra sự cố như cháy nổ hoặc tai nạn đường sắt.

Việc áp dụng TCVN 14575:2025 được đánh giá là bước tiến quan trọng trong quá trình nâng cao tiêu chuẩn an toàn phương tiện đường sắt tại Việt Nam.

Thực tế, hệ thống đường sắt Việt Nam đang trong giai đoạn cải tạo và nâng cấp, hướng tới tăng khả năng kết nối với mạng lưới khu vực. Vì vậy, việc chuẩn hóa các chi tiết kỹ thuật như cửa sổ thân xe không chỉ liên quan đến an toàn hành khách mà còn giúp tăng khả năng nội địa hóa sản xuất và hội nhập tiêu chuẩn quốc tế.

Bên cạnh đó, việc tiệm cận tiêu chuẩn ISO cũng giúp doanh nghiệp sản xuất toa xe, linh kiện đường sắt trong nước dễ dàng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

TCVN 14575:2025 không chỉ là một tiêu chuẩn kỹ thuật đơn thuần, mà còn phản ánh xu hướng nâng cao an toàn, hiện đại hóa và quốc tế hóa ngành đường sắt Việt Nam. Với các quy định chi tiết về phân loại, độ bền và khả năng thoát hiểm, tiêu chuẩn này được kỳ vọng góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng phương tiện và đảm bảo an toàn cho hành khách trong vận hành thực tế.

Hùng Anh