Siết chặt yêu cầu kỹ thuật đối với chất tạo bọt chữa cháy cho đám cháy chất lỏng hòa tan trong nước

Tiêu chuẩn mới thay thế phiên bản đã tồn tại hơn 20 năm

TCVN 7278-3:2025 thay thế TCVN 7278-3:2003 và được xây dựng hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 7203-3:2019.

Việc cập nhật tiêu chuẩn mới được đánh giá là cần thiết trong bối cảnh công nghệ sản xuất chất tạo bọt chữa cháy đã có nhiều thay đổi, đồng thời xuất hiện thêm các loại nhiên liệu và hóa chất có tính chất cháy đặc thù. Những loại chất lỏng như cồn, methanol, ethanol hay nhiều dung môi công nghiệp khác có khả năng hòa tan với nước khiến việc chữa cháy bằng bọt thông thường gặp nhiều khó khăn.

TCVN 7278-3:2025 được ban hành nhằm bảo đảm các loại chất tạo bọt sử dụng trong các trường hợp này đạt hiệu quả dập cháy cần thiết, hạn chế nguy cơ cháy lan hoặc tái bùng phát sau khi đám cháy đã được khống chế.

Quy định chặt chẽ từ tính chất vật lý đến hiệu quả chữa cháy

Tiêu chuẩn quy định chất tạo bọt chữa cháy là hóa chất dạng lỏng, khi được pha trộn với nước theo tỷ lệ thích hợp sẽ tạo thành dung dịch tạo bọt phục vụ công tác chữa cháy. Trong đó, bọt chữa cháy được hiểu là tập hợp các bong bóng chứa đầy không khí hình thành từ dung dịch nước của chất tạo bọt thích hợp.

Một trong những nội dung quan trọng của TCVN 7278-3:2025 là yêu cầu đánh giá hàng loạt đặc tính kỹ thuật của chất tạo bọt trước khi đưa vào sử dụng. Các chỉ tiêu được xem xét bao gồm: Tỷ trọng; Hàm lượng cặn; Độ nhớt; Độ pH; Khả năng tạo bọt; Độ nở của bọt; Thời gian tiết nước; Hiệu quả dập cháy; Khả năng ổn định sau quá trình già hóa.

Theo tiêu chuẩn, bọt chữa cháy độ nở thấp là loại bọt có độ nở từ 1 đến 20 lần. Đây là loại bọt được sử dụng phổ biến trong các hệ thống chữa cháy công nghiệp nhờ khả năng phủ kín bề mặt chất lỏng cháy và ngăn hơi nhiên liệu tiếp xúc với oxy trong không khí.

Tiêu chuẩn cũng đưa ra các phương pháp thử nghiệm cụ thể để xác định độ nở và thời gian tiết nước của bọt. Đây là những chỉ tiêu quan trọng phản ánh khả năng duy trì lớp phủ bảo vệ trên bề mặt chất lỏng đang cháy. Nếu lớp bọt nhanh chóng bị phá vỡ hoặc mất nước quá nhanh, hiệu quả chữa cháy sẽ giảm đáng kể.

Đề cao khả năng dập cháy và chống cháy lại

Một trong những yêu cầu cốt lõi của TCVN 7278-3:2025 là đánh giá hiệu quả dập cháy thực tế của chất tạo bọt.

Khác với nhiều sản phẩm hóa chất thông thường chỉ cần đáp ứng các chỉ tiêu vật lý và hóa học, chất tạo bọt chữa cháy phải chứng minh được khả năng khống chế đám cháy trong điều kiện thử nghiệm tiêu chuẩn. Điều này giúp bảo đảm rằng sản phẩm không chỉ đạt yêu cầu trên giấy tờ mà còn có thể phát huy hiệu quả khi xảy ra sự cố thực tế.

Bên cạnh khả năng dập lửa, tiêu chuẩn còn chú trọng đến việc ngăn ngừa hiện tượng cháy lại. Đây là nguy cơ thường gặp đối với các đám cháy chất lỏng dễ cháy khi nhiệt lượng còn tồn dư hoặc hơi nhiên liệu tiếp tục thoát ra sau khi ngọn lửa đã được dập tắt.

Lớp bọt chữa cháy phải đủ ổn định để duy trì khả năng cách ly nhiên liệu với môi trường xung quanh trong khoảng thời gian cần thiết, từ đó hạn chế nguy cơ bùng phát trở lại.

Tăng cường kiểm soát chất lượng sản phẩm phòng cháy chữa cháy

TCVN 7278-3:2025 không chỉ đưa ra các yêu cầu về chất lượng sản phẩm mà còn quy định các nội dung liên quan đến ghi nhãn, đóng gói và công bố thông số kỹ thuật.

Theo đó, nhà sản xuất hoặc nhà cung cấp cần công bố các giá trị đặc trưng của sản phẩm như tính chất vật lý, hóa học và hiệu suất tạo bọt. Những thông tin này đóng vai trò quan trọng trong việc lựa chọn sản phẩm phù hợp với từng loại đám cháy và điều kiện sử dụng cụ thể.

Tiêu chuẩn cũng quy định các phương pháp lấy mẫu, thử nghiệm và đánh giá nhằm bảo đảm tính đồng nhất giữa các lô sản phẩm. Điều này giúp cơ quan quản lý, đơn vị kiểm định và người sử dụng có cơ sở để kiểm soát chất lượng trong toàn bộ vòng đời sản phẩm.

Trong bối cảnh nhiều ngành công nghiệp đang lưu trữ và sử dụng khối lượng lớn hóa chất dễ cháy, việc áp dụng các tiêu chuẩn tiên tiến như TCVN 7278-3:2025 được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực phòng cháy chữa cháy, giảm thiểu rủi ro thiệt hại về người và tài sản, đồng thời tiệm cận các yêu cầu kỹ thuật quốc tế trong lĩnh vực an toàn cháy nổ.

Hùng Anh