SMED: Giải pháp rút ngắn thời gian chuyển đổi dây chuyền, nâng cao năng suất sản xuất

Tối ưu từng phút dừng máy trong sản xuất

Trong nhiều nhà máy, đặc biệt là các ngành có nhiều chủng loại sản phẩm như ô tô, điện tử, nhựa, bao bì, thực phẩm hay văn phòng phẩm, việc thay đổi sản phẩm trên cùng một dây chuyền diễn ra thường xuyên. Mỗi lần chuyển đổi có thể bao gồm nhiều công đoạn như tháo lắp khuôn, thay đổi linh kiện, vệ sinh thiết bị, điều chỉnh thông số kỹ thuật, kiểm tra chất lượng và chạy thử trước khi sản xuất ổn định.

Nếu không được tổ chức hợp lý, quá trình này sẽ làm gia tăng thời gian máy dừng, giảm hiệu suất sử dụng thiết bị và phát sinh các chi phí không tạo ra giá trị. Đây chính là một dạng lãng phí được các hệ thống sản xuất tinh gọn tập trung loại bỏ.

Điểm quan trọng của SMED là phân chia các hoạt động chuyển đổi thành hai nhóm: công việc nội bộ và công việc bên ngoài. Công việc nội bộ là những thao tác chỉ có thể thực hiện khi máy đã dừng, trong khi công việc bên ngoài có thể được chuẩn bị trước khi dây chuyền ngừng hoạt động.

Bằng cách chuyển nhiều công việc từ giai đoạn máy dừng sang giai đoạn chuẩn bị trước, doanh nghiệp có thể giảm đáng kể thời gian gián đoạn sản xuất.

Từ phân tích thao tác đến chuẩn hóa quy trình

Để triển khai SMED, bước đầu tiên doanh nghiệp cần thực hiện là quan sát và ghi nhận toàn bộ quá trình chuyển đổi thực tế trên dây chuyền. Mỗi thao tác được phân tích về thời gian thực hiện, mức độ cần thiết và khả năng cải tiến.

Sau khi xác định các điểm gây lãng phí, doanh nghiệp tiến hành phân loại công việc nội bộ và bên ngoài. Những hoạt động như chuẩn bị dụng cụ, kiểm tra khuôn, chuẩn bị nguyên vật liệu, thiết lập thông số ban đầu có thể được thực hiện trước nhằm giảm thời gian máy phải dừng.

Tiếp đó, các thao tác chuyển đổi được chuẩn hóa thông qua việc xây dựng hướng dẫn cụ thể, bố trí dụng cụ hợp lý, sử dụng các cơ cấu gá lắp nhanh hoặc thiết kế lại phương pháp thao tác để giảm số bước thực hiện.

Một yếu tố quan trọng khác là sự tham gia của người lao động. Bởi những người trực tiếp vận hành máy móc thường hiểu rõ nhất các điểm bất hợp lý trong quá trình chuyển đổi. Khi được khuyến khích đóng góp sáng kiến, doanh nghiệp có thể tìm ra nhiều giải pháp cải tiến đơn giản nhưng hiệu quả.

Toyota Motor Corporation là một trong những doanh nghiệp tiêu biểu trong việc ứng dụng các nguyên tắc sản xuất tinh gọn, trong đó có tư duy giảm thời gian chuyển đổi thiết bị. Trong quá trình phát triển Hệ thống sản xuất Toyota (Toyota Production System – TPS), doanh nghiệp này tập trung loại bỏ các hoạt động không tạo giá trị, nâng cao tính linh hoạt của dây chuyền và duy trì sản xuất với lượng tồn kho thấp.

Các nghiên cứu về cải tiến quá trình thay khuôn tại Toyota đã trở thành nền tảng quan trọng cho sự ra đời của phương pháp SMED. Việc giảm thời gian thay đổi khuôn giúp nhà máy có thể sản xuất nhiều loại sản phẩm khác nhau trên cùng hệ thống thiết bị, hạn chế thời gian chờ và nâng cao khả năng phản ứng trước nhu cầu thị trường.

Đây cũng là một trong những nguyên tắc quan trọng giúp Toyota xây dựng mô hình sản xuất linh hoạt, đáp ứng đa dạng yêu cầu khách hàng mà vẫn duy trì hiệu quả vận hành.

Hay tại Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Thiên Long Long Thành là một trong những cơ sở sản xuất quan trọng thuộc Tập đoàn Thiên Long. Nhà máy đảm nhận sản xuất nhiều dòng sản phẩm văn phòng phẩm, dụng cụ học tập, mỹ thuật và các sản phẩm bút viết phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu. Với đặc thù sản xuất nhiều chủng loại sản phẩm, việc kiểm soát thời gian chuyển đổi giữa các mã hàng, tối ưu hóa thao tác vận hành và duy trì sự ổn định của dây chuyền là những yêu cầu quan trọng trong quá trình nâng cao năng suất.

Thiên Long Long Thành chú trọng đầu tư công nghệ, cải tiến quy trình nhằm nâng cao năng lực sản xuất và chất lượng sản phẩm.

Trong quá trình phát triển, Thiên Long Long Thành chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, mở rộng năng lực sản xuất và cải tiến hoạt động vận hành. Năm 2022, Tập đoàn Thiên Long đưa vào hoạt động nhà xưởng mới B2 thuộc nhà máy Thiên Long Long Thành nhằm nâng cao năng lực sản xuất và đáp ứng nhu cầu phát triển của doanh nghiệp.

Đối với những nhà máy có nhiều dòng sản phẩm, các nguyên tắc của SMED có thể trở thành một hướng tiếp cận hữu ích thông qua việc chuẩn bị trước các điều kiện chuyển đổi, chuẩn hóa thao tác, giảm thời gian chờ và tăng thời gian vận hành thực tế của thiết bị.

SMED – nền tảng cho sản xuất linh hoạt và cạnh tranh

Trong bối cảnh thị trường ngày càng yêu cầu sản phẩm đa dạng, thời gian giao hàng nhanh và chi phí cạnh tranh, khả năng chuyển đổi linh hoạt của dây chuyền trở thành một lợi thế quan trọng.

SMED không chỉ là một kỹ thuật giảm thời gian thay khuôn mà còn là phương pháp giúp doanh nghiệp thay đổi cách nhìn về quá trình sản xuất. Thông qua việc phân tích dữ liệu, loại bỏ thao tác thừa và chuẩn hóa quy trình, doanh nghiệp có thể nâng cao hiệu quả sử dụng máy móc, giảm chi phí và cải thiện năng lực cạnh tranh.

Khi được kết hợp với các công cụ khác trong sản xuất tinh gọn như 5S, Kaizen, TPM (Bảo trì năng suất toàn diện) hay OEE (Hiệu suất tổng thể thiết bị), SMED có thể trở thành một phần quan trọng trong chiến lược nâng cao năng suất chất lượng, hướng tới mô hình sản xuất hiệu quả và bền vững hơn.

Nguyên Hương