Sửa đổi 01:2026 QCVN 01:2017/BCT: Kiểm soát formaldehyt và amin thơm trong sản phẩm dệt may

Dệt may là nhóm sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với người sử dụng, từ quần áo, đồ dùng cá nhân đến một số sản phẩm phục vụ sinh hoạt. Trong quá trình sản xuất, các công đoạn xử lý, nhuộm và hoàn tất vật liệu có thể liên quan đến việc sử dụng nhiều loại hóa chất. Vì vậy, kiểm soát các chất có khả năng ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng là một yêu cầu được đặt ra đối với sản phẩm dệt may.

Trong đó, formaldehyt và các amin thơm có thể chuyển hóa từ thuốc nhuộm azo là hai nhóm chất được quy định giới hạn trong sản phẩm dệt may thuộc phạm vi quản lý. Việc kiểm soát nhằm bảo đảm sản phẩm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật trước khi được đưa ra lưu thông trên thị trường.

Tại Việt Nam, nội dung này được quy định tại QCVN 01:2017/BCT về mức giới hạn hàm lượng formaldehyt và các amin thơm chuyển hóa từ thuốc nhuộm azo trong sản phẩm dệt may. Trên cơ sở quy chuẩn hiện hành, Bộ Công Thương đã ban hành Sửa đổi 01:2026 QCVN 01:2017/BCT kèm theo Thông tư số 37/2026/TT-BCT ngày 30/6/2026. Văn bản sửa đổi, bãi bỏ một số quy định của QCVN 01:2017/BCT và cập nhật các yêu cầu liên quan đến quản lý sản phẩm.

Sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh các sản phẩm dệt may nên đáp ứng các yêu cầu theo quy chuẩn. Ảnh minh họa

Theo Sửa đổi 01:2026, quy chuẩn quy định mức giới hạn hàm lượng formaldehyt và các amin thơm chuyển hóa từ thuốc nhuộm azo trong sản phẩm, hàng hóa dệt may trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường Việt Nam.

Theo quy chuẩn sửa đổi, hàm lượng formaldehyt trong sản phẩm dệt may được xác định theo TCVN 7421-1:2013 (ISO 14184-1:2011) về xác định formaldehyt tự do và formaldehyt thủy phân bằng phương pháp chiết trong nước.

Đối với các amin thơm chuyển hóa từ thuốc nhuộm azo, quy chuẩn cho phép sử dụng một trong các tiêu chuẩn phương pháp thử được dẫn chiếu, gồm TCVN 12512-1:2018 (ISO 14362-1:2017) và TCVN 12512-3:2018 (ISO 14362-3:2017). Các tiêu chuẩn này được sử dụng để xác định một số amin thơm giải phóng từ chất màu azo và phát hiện việc sử dụng một số chất màu azo có khả năng giải phóng 4-aminoazobenzen.

Bên cạnh yêu cầu kỹ thuật, Sửa đổi 01:2026 QCVN 01:2017/BCT cập nhật đáng chú ý về công bố hợp quy. Theo đó, sản phẩm, hàng hóa dệt may thuộc phạm vi điều chỉnh phải được công bố hợp quy, gắn dấu hợp quy CR và ghi nhãn theo quy định trước khi lưu thông trên thị trường.

Việc công bố hợp quy được thực hiện theo Điều 13 Thông tư số 14/2026/TT-BKHCN ngày 9/4/2026 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ về công bố hợp chuẩn, công bố hợp quy và phương thức đánh giá sự phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Về hình thức đánh giá, sản phẩm dệt may phải được thử nghiệm, chứng nhận hợp quy theo Phương thức 5 hoặc Phương thức 7 quy định tại Phụ lục II của Thông tư số 14/2026/TT-BKHCN. Tổ chức, cá nhân thực hiện đăng ký bản công bố hợp quy thông qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng. Trường hợp hệ thống chưa đáp ứng yêu cầu hạ tầng hoặc xảy ra sự cố kỹ thuật, việc đăng ký được thực hiện trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính theo quy định.

Đối với công tác quản lý, Cục Hóa chất có trách nhiệm phối hợp hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện quy chuẩn. Trong khi đó, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước chủ trì kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm liên quan đến hàm lượng formaldehyt và các amin thơm chuyển hóa từ thuốc nhuộm azo trong sản phẩm dệt may trên thị trường.

Việc cập nhật Sửa đổi 01:2026 QCVN 01:2017/BCT giúp làm rõ hơn phạm vi sản phẩm chịu kiểm soát, phương pháp xác định các chất và yêu cầu đánh giá, công bố hợp quy. Qua đó, các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh dệt may có thêm cơ sở để thực hiện yêu cầu kỹ thuật trước khi sản phẩm lưu thông trên thị trường.

Lê Lan