Bác sĩ cảnh báo thiếu bằng chứng khoa học từ uống nước chanh muối để điều trị ung thư

Cụ thể, bác sĩ Nguyễn Duy Anh, Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc Tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, cho biết kíp trực vừa phải mổ cấp cứu làm hậu môn nhân tạo để giải phóng tình trạng tắc ruột cho bệnh nhân. Trước đó, người bệnh nhập viện khi đau bụng dữ dội, hậu môn rỉ dịch, bí trung đại tiện và cơ thể suy kiệt nghiêm trọng, chỉ còn da bọc xương.

Bệnh nhân phát hiện ung thư trực tràng di căn vào tháng 6/2025 với triệu chứng đại tiện ra máu. Do sợ tác dụng phụ gây đau đớn của hóa chất, ông từ chối phác đồ bệnh viện để áp dụng phương pháp tự điều trị theo hướng dẫn của một cộng đồng trên mạng xã hội. Ông thực hiện chế độ uống nước chanh pha muối mỗi sáng, loại bỏ hoàn toàn thịt và tinh bột, chỉ ăn rau quả với niềm tin "bỏ đói" sẽ khiến tế bào ung thư tự chết. Khi thấy khối u không giảm qua siêu âm, ông chuyển sang uống nước kiềm kết hợp thuốc nam trong hai tháng.

Hậu quả sau nửa năm áp dụng chế độ khắc nghiệt này, khối u không những không tiêu biến mà còn phát triển mạnh, chiếm trọn lòng trực tràng gây tắc ruột. Kết quả chẩn đoán hình ảnh tại bệnh viện cho thấy khối u gan tăng kích thước lên hơn 10 cm, xuất hiện thêm nhiều nốt di căn ở hai phổi. Bác sĩ Duy Anh nhận định bệnh nhân đã đánh mất "giai đoạn vàng", khiến ung thư tiến triển sang giai đoạn cuối với tiên lượng xấu, đòi hỏi can thiệp phức tạp hơn rất nhiều.

Không nên tin tưởng vào nước chanh muối để chữa ung thư. Ảnh minh họa

Thực tế theo ghi nhận, chỉ cần vài phút lướt mạng là dễ dàng bắt gặp những video, bài đăng của người tự xưng là “bác sĩ tự nhiên”, “chuyên gia thanh lọc cơ thể” khẳng định uống nước chanh muối có thể kiềm hóa cơ thể, “thanh lọc gan thận”, thậm chí chữa được ung thư hay các bệnh hiểm nghèo khác như HIV. Những nội dung này thường được trình bày chắc nịch, kèm theo các câu chuyện “khỏi bệnh thần kỳ” nhưng hoàn toàn không có bằng chứng khoa học hỗ trợ.

Theo các chuyên gia y tế, chưa có bất kỳ nghiên cứu khoa học nào chứng minh rằng nước chanh hay bất cứ phương pháp tự nhiên nào có thể chữa ung thư. Các báo cáo từ các tổ chức khoa học uy tín khẳng định những lời đồn đại về nước chanh diệt tế bào ung thư là không có cơ sở và là thông tin sai lệch. Vitamin C hay các hợp chất trong chanh có thể có lợi cho sức khỏe chung, nhưng chúng không thể thay thế các phương pháp điều trị y khoa chuyên sâu như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hay liệu pháp miễn dịch.

Bác sĩ chuyên khoa II Dương Minh Tuấn, Bệnh viện Bạch Mai, cảnh báo rằng việc tin vào những lời đồn thổi như chanh muối chữa bệnh không chỉ là hiểu lầm mà còn cực kỳ tai hại: Chanh muối là một phần của cuộc sống, nhưng đừng để nó thay thế y học. Thực tế, cơ thể người có cơ chế duy trì độ pH máu rất hẹp, và khái niệm “kiềm hóa cơ thể” thông qua thực phẩm là một sai lầm cơ bản trong sinh lý học.

Các bác sĩ ung bướu cũng cảnh báo việc nhịn ăn kéo dài ở bệnh nhân ung thư sẽ khiến cơ thể suy dinh dưỡng, rối loạn điện giải, suy gan thận và suy yếu hệ miễn dịch, trong khi tế bào ung thư vẫn tiếp tục phát triển âm thầm. Điều này không chỉ làm giảm hiệu quả điều trị y khoa mà còn làm tăng nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Nguy cơ không chỉ dừng lại ở cá nhân người bệnh. Trào lưu thông tin sai lệch lan truyền nhanh trên mạng xã hội đã trở thành mối đe dọa với người dân nói chung, khi nhiều người dễ bị lôi kéo bởi những lời hứa hẹn “thần kỳ” mà không có nền tảng chứng cứ. Các chuyên gia y tế quốc tế cũng từng cảnh báo rằng thông tin sai lệch trên mạng khiến bệnh nhân ung thư bỏ qua hoặc trì hoãn điều trị đúng đắn, dẫn đến hậu quả tồi tệ hơn và thậm chí tử vong.

Vấn đề này còn đặt ra yêu cầu quản lý xã hội ở cấp độ cao hơn. Luật Khám bệnh, chữa bệnh hiện hành quy định rõ ràng: chỉ người có chứng chỉ hành nghề và hoạt động trong cơ sở được cấp phép mới được tư vấn và điều trị bệnh. Các hành vi tư vấn, quảng bá phương pháp điều trị mà không đủ điều kiện chuyên môn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, thậm chí chịu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe và tính mạng người khác. Đồng thời, Luật Quảng cáo nghiêm cấm quảng cáo sai sự thật trong lĩnh vực y tế, nhưng nhiều nội dung “chia sẻ trải nghiệm cá nhân” trên mạng không tự nhận là quảng cáo nhưng thực chất lại dẫn dắt người xem vào mê muội.

Thực tế cho thấy không ít người làm nội dung biết rõ rủi ro nhưng vẫn cố gắng gieo hy vọng ảo để thu hút lượt xem, bán sản phẩm hay xây dựng hình ảnh cá nhân. Khi hậu quả xảy ra, người chịu thiệt luôn là bệnh nhân – những người yếu thế nhất trong chuỗi lan truyền đó.

Câu chuyện người đàn ông suy kiệt vì nhịn ăn và uống chanh muối chữa ung thư vì vậy không nên chỉ được nhìn như một ca bệnh đơn lẻ. Đó là lời cảnh báo về sự mong manh của ranh giới giữa “chia sẻ trên mạng” và “hành vi gây hại”, giữa tự do ngôn luận và trách nhiệm xã hội.

Mạng xã hội không thể thay thế bệnh viện. Niềm tin không thể thay thế khoa học. Sự im lặng trước những lời kêu gọi chữa bệnh phản khoa học, nếu kéo dài, có thể phải trả giá bằng sức khỏe và sinh mạng con người.

An Dương (T/h)