Rà soát, sửa đổi Luật Đo lường đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập quốc tế

Đo lường chính xác góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, đảm bảo công bằng trong thương mại, đảm bảo trong sạch của môi trường và sức khoẻ nhân dân, thúc đẩy phát triển khoa học - công nghệ. Nói chung đo lường chính xác là công cụ quan trọng trong việc nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả của toàn bộ nền kinh tế quốc dân và đảm bảo công bằng xã hội.

Thời gian qua, việc triển khai thực hiện các quy định của Luật Đo lường đã đạt một số kết quả quan trọng. Hoạt động đo lường đã có những đóng góp thiết thực vào việc hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, phục vụ nhu cầu về đo lường trong cuộc sống, sinh hoạt của người dân. Tuy nhiên, trước yêu cầu mới hiện nay, công tác đo lường cần được chuyển biến mạnh mẽ hơn, ứng dụng công nghệ mới, công nghệ tiên tiến phục vụ phát triển kinh tế xã hội đất nước trong kỷ nguyên mới.

Theo đại diện Sở KH&CN Ninh Bình, để phù hợp với giai đoạn mới, cần quy định về yêu cầu đo lường đối với thuật toán, dữ liệu, phần mềm sử dụng trong hoạt động đo lường để tạo cơ sở pháp lý kiểm soát tính chính xác của các phép đo dựa trên công nghệ số. Ngoài ra, cần quy định chi tiết về cơ chế phân quyền, phân cấp quản lý nhà nước về đo lường cho địa phương, kèm theo các quy định về nguồn lực tương ứng. Điều này nhằm nâng cao vai trò chủ động của UBND các cấp trong quản lý đo lường trên địa bàn, đặc biệt trong công tác thanh tra, kiểm tra.

Ảnh minh hoạ.

Vị này cho biết thêm, cần quy định về hạ tầng dữ liệu đo lường làm cơ sở pháp lý để phát triển hạ tầng số, cơ sở dữ liệu đo lường quốc gia và kết nối liên thông với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, phục vụ yêu cầu cải cách hành chính và số hóa.

Cụ thể, cần sửa đổi, bổ sung, thay thế trong Luật Đo lường năm 2011: Thứ nhất, sửa đổi Điều 1 (Phạm vi điều chỉnh): Bổ sung phạm vi điều chỉnh bao gồm các hoạt động đo lường ứng dụng phục vụ quản trị quốc gia và đo lường số (liên quan đến thuật toán, dữ liệu, phần mềm). Căn cứ sửa đổi là thực tiễn phát triển công nghệ cao và kinh tế số, nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

Thứ hai: Sửa đổi, bổ sung Điều 5 (Chính sách của Nhà nước về đo lường): Bổ sung nội dung về đo lường số, cơ sở dữ liệu đo lường quốc gia, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ đo lường quốc tế. Điều này giúp tạo điều kiện cho chuyển đổi số, thúc đẩy hội nhập và nâng cao năng lực đo lường của doanh nghiệp.

Thứ ba: Điều 50 Luật Đo lường quy định về hoạt động thanh tra đo lường đã bị bãi bỏ theo điểm h khoản 1 Điều 60 Luật Thanh tra năm 2025. Tuy nhiên, tại Điều 51 của Luật Đo lường vẫn có quy định về đối tượng và nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành về đo lường. Vì vậy, cần sửa đổi, bổ sung quy định cụ thể về thẩm quyền thanh tra, kiểm tra về đo lường cho phù hợp quy định của Luật Thanh tra năm 2025 và các quy định về hoạt động, phân cấp, phân quyền của mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Việc hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả thực thi Luật Đo lường là nền tảng quan trọng để xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, hiện đại, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững trong giai đoạn mới.

Tiểu My