Tạo 'sân chơi thực chiến' cho sinh viên ngành HVAC

Ngày 26/8, Informa Markets phối hợp với Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM, Hội Khoa học Kỹ thuật Lạnh và Điều hòa Không khí Việt Nam (VISRAE) và ASHRAE Vietnam Chapter tổ chức họp báo công bố Triển lãm Quốc tế về Điều hòa Không khí, làm lạnh và Công nghệ Tòa nhà Thông minh - HVACR Vietnam 2026 và Cuộc thi Thiết kế Hệ thống HVAC Sinh viên Toàn quốc 2026 (VSDC 2026).

Toàn cảnh Họp báo diễn ra sáng ngày 26/8 tại Trường đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh. (Ảnh: Kim Thoa)

Theo ban tổ chức, HVACR Vietnam 2026 diễn ra từ ngày 4 - 6/11/2026 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), TP.HCM. Sự kiện được tổ chức đồng thời với Vietnam Energy Week 2026, dự kiến quy tụ hơn 400 doanh nghiệp và thương hiệu đến từ 16 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Tại buổi họp báo công bố HVACR Vietnam 2026 và Cuộc thi Thiết kế Hệ thống HVAC Toàn quốc 2026, ban tổ chức cho biết cuộc thi hướng tới tạo sân chơi học thuật và thực tiễn cho sinh viên các trường đại học trên cả nước, khuyến khích nghiên cứu, sáng tạo và vận dụng kiến thức chuyên ngành vào các bài toán thực tế.

Chia sẻ tại sự kiện, PGS. TS. Đàm Sao Mai, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM (IUH), cho rằng ngành Lạnh và Điều hòa không khí ngày càng giữ vai trò quan trọng trong bối cảnh thế giới thúc đẩy các mục tiêu phát triển bền vững và hướng tới Net Zero.

Theo PGS. TS. Đàm Sao Mai, một trong những bài toán đặt ra đối với đào tạo kỹ thuật hiện nay là thu hẹp khoảng cách giữa kiến thức trên giảng đường và thực tiễn vận hành ngoài công trường. Cuộc thi vì vậy không đơn thuần là một cuộc tranh tài mà còn tạo môi trường để sinh viên bước ra khỏi “vùng an toàn”, tiếp cận thông lệ quốc tế và giải quyết bài toán dưới nhiều góc độ, từ hiệu quả năng lượng, tối ưu chi phí đến bảo vệ môi trường.

PGS. TS. Đàm Sao Mai, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM. (Ảnh: Kim Thoa)

Từ góc độ chuyên môn, ThS. Nguyễn Minh Thái, Phó trưởng Ban Khoa học Công nghệ, Hội Khoa học Kỹ thuật Lạnh và Điều hòa Không khí Việt Nam (VISRAE) cho rằng, giá trị của cuộc thi không chỉ nằm ở việc tìm ra phương án thiết kế tốt nhất, mà còn ở việc giúp sinh viên tiếp cận bài toán HVAC như một kỹ sư thực thụ.

Theo ông Thái, trong thực tế, người thiết kế không chỉ tính tải lạnh hay lựa chọn thiết bị mà còn phải đồng thời giải quyết các yêu cầu về chất lượng không khí, hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm phát thải và tối ưu tổng chi phí đầu tư, vận hành trong suốt vòng đời công trình.

Việc sớm tiếp cận tiêu chuẩn kỹ thuật và thông lệ quốc tế cũng giúp sinh viên chuẩn bị trước những xu hướng mới của ngành như công trình xanh, Net Zero, môi chất lạnh có GWP thấp, điều khiển thông minh và số hóa.

Ông Giang Cao Tuấn, Chủ tịch ASHRAE Vietnam Chapter cho rằng, yêu cầu đối với một công trình hiện nay không chỉ dừng ở việc bảo đảm nhiệt độ hay độ ẩm, mà còn phải tính đến chất lượng môi trường trong nhà, sức khỏe và sự tiện nghi của người sử dụng, hiệu quả năng lượng, độ tin cậy trong vận hành và trách nhiệm với môi trường. 

Ông Giang Cao Tuấn, Chủ tịch ASHRAE Vietnam Chapter chia sẻ tại buổi Họp báo. (Ảnh: Kim Thoa)

Theo ông Tuấn, việc lựa chọn các tiêu chuẩn ASHRAE làm nền tảng cho cuộc thi giúp sinh viên Việt Nam tiếp cận hệ thống tiêu chuẩn quốc tế, hình thành cách ra quyết định thiết kế dựa trên dữ liệu, bằng chứng khoa học và các tiêu chí kỹ thuật có thể kiểm chứng.

Đây cũng là cách để sinh viên làm quen với “ngôn ngữ kỹ thuật chung” của cộng đồng kỹ sư HVACR quốc tế. Thay vì chỉ hoàn thiện bản vẽ hoặc lựa chọn thiết bị, sinh viên phải tiếp cận bài toán như một kỹ sư thực tế: xác định điều kiện thiết kế, phân tích tải, tổ chức thông gió, kiểm soát chất lượng không khí, đánh giá tiện nghi nhiệt và tối ưu hiệu quả năng lượng. Giải pháp đồng thời phải xét đến điều kiện khí hậu, kinh tế và vận hành tại Việt Nam.

“Đầu tư cho sinh viên hôm nay chính là đầu tư cho năng lực cạnh tranh của ngành HVACR Việt Nam ngày mai”, ông Giang Cao Tuấn nhấn mạnh.

Trao đổi thêm với PV Chất lượng Việt Nam, ông Tuấn cho rằng cuộc thi là cơ hội để sinh viên Việt Nam tiếp cận tiêu chuẩn ASHRAE, nâng cao năng lực ngoại ngữ và làm quen với hệ thống thuật ngữ, phương pháp kỹ thuật được sử dụng trong môi trường dự án quốc tế.

Bên cạnh kỹ năng làm việc nhóm và thuyết trình, cuộc thi cũng hướng sinh viên đến các bài toán thiết kế tích hợp Net Zero và giảm phát thải carbon (Decarbonization), qua đó chuẩn bị cho những yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững của ngành.

Bà Lữ Minh Uyên, Phó Giám đốc Sự kiện Informa Markets Vietnam cho biết, cuộc thi được triển khai với sự đồng hành của ASHRAE Vietnam Chapter và VISRAE.

Theo bà Uyên, chương trình tạo cầu nối giữa nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức nghề nghiệp. Sinh viên có cơ hội vận dụng kiến thức vào thực tiễn, học hỏi từ chuyên gia, tiếp cận xu hướng và tiêu chuẩn mới trong lĩnh vực HVAC, đồng thời kết nối với doanh nghiệp trước khi bước vào thị trường lao động.

Bà Lữ Minh Uyên, Phó Giám đốc Sự kiện Informa Markets Vietnam. (Ảnh: Kim Thoa)

Trao đổi với PV Chất lượng Việt Nam, Nguyễn Phương Toàn, sinh viên ngành Công nghệ Nhiệt Lạnh, Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) – là một trong những thí sinh có điểm thi cao nhất chia sẻ, cuộc thi là cơ hội để sinh viên tiếp cận các tiêu chuẩn mới, cọ xát thực tế và tích lũy thêm kinh nghiệm trong lĩnh vực năng lượng. Toàn cho biết định hướng của mình không chỉ dừng ở kỹ thuật thuần túy mà hướng tới các giải pháp tối ưu về năng lượng xanh và phát triển bền vững.

Ban tổ chức kỳ vọng cuộc thi góp phần phát hiện, bồi dưỡng nhân lực trẻ và có thể trở thành hoạt động thường niên của cộng đồng HVAC. Vòng chung kết dự kiến tổ chức trong khuôn khổ HVACR Vietnam 2026 vào tháng 11 tại SECC, nơi các đội thi trình bày giải pháp trước cộng đồng chuyên gia và doanh nghiệp.

Bên cạnh cuộc thi, HVACR Vietnam 2026 dự kiến tổ chức các hội thảo chuyên ngành, diễn đàn kỹ thuật, hoạt động kết nối giao thương và chương trình chia sẻ của chuyên gia, tập trung vào công nghệ điều hòa không khí, làm lạnh, thông gió, tự động hóa tòa nhà, sử dụng năng lượng hiệu quả và phát triển công trình xanh.

Kim Thoa