TCVN 10687-50:2025 về tính nhất quán, độ chính xác trong việc đo gió

Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và phát triển nguồn điện sạch, điện gió đang trở thành một trong những lĩnh vực được nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, ưu tiên đầu tư. Tuy nhiên, để một dự án điện gió hoạt động hiệu quả, việc thu thập dữ liệu gió chính xác ngay từ giai đoạn khảo sát đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Nhằm tạo sự thống nhất trong hoạt động đo gió, Bộ Khoa học và Công nghệ đã công bố TCVN 10687-50:2025 (IEC 61400-50:2022) – Hệ thống phát điện gió – Phần 50: Đo gió – Tổng quan. Tiêu chuẩn được xây dựng trên cơ sở chấp nhận hoàn toàn tiêu chuẩn quốc tế IEC 61400-50:2022, hướng tới thiết lập một phương pháp luận thống nhất để các phép đo gió được thực hiện với độ chính xác, tính nhất quán và khả năng tái lập cao.

Khác với các tiêu chuẩn chuyên ngành phục vụ từng mục đích riêng như đánh giá tài nguyên gió, xác định đặc tính công suất của tuabin hay đo độ ồn, TCVN 10687-50:2025 đóng vai trò là tiêu chuẩn nền tảng. Tiêu chuẩn đưa ra các yêu cầu chung đối với hoạt động đo gió, tạo cơ sở để các tiêu chuẩn chuyên biệt áp dụng phù hợp với từng trường hợp sử dụng. Theo đó, việc đo gió không chỉ dừng lại ở xác định tốc độ hay hướng gió mà còn phải đáp ứng yêu cầu về độ tin cậy của dữ liệu, bảo đảm kết quả đo có thể được so sánh và kiểm chứng giữa các tổ chức khác nhau.

Một trong những điểm nổi bật của TCVN 10687-50:2025 là xây dựng hệ thống yêu cầu chung đối với thiết bị, phương pháp và quy trình đo gió, thay vì quy định riêng cho từng ứng dụng cụ thể. Tiêu chuẩn còn cung cấp định hướng về các phương pháp đo gió, thiết bị đo, nguyên tắc phân cấp, hiệu chuẩn và đánh giá độ không đảm bảo của phép đo. Đây là những yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm dữ liệu thu được phản ánh đúng điều kiện gió thực tế và có thể sử dụng làm căn cứ kỹ thuật trong suốt vòng đời của dự án điện gió.

Đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn khá rộng, bao gồm các nhà sản xuất thiết bị đo gió, đơn vị cung cấp cột khí tượng và phụ kiện lắp đặt, các phòng thí nghiệm hiệu chuẩn thiết bị, tổ chức cung cấp dịch vụ đo gió, nhà sản xuất tuabin, đơn vị phát triển và vận hành trang trại điện gió cũng như các ban kỹ thuật xây dựng tiêu chuẩn có liên quan.

Việc sử dụng chung một hệ thống yêu cầu kỹ thuật giúp các bên tham gia dự án có cùng cách hiểu về kết quả đo, hạn chế sai khác trong quá trình đánh giá, thiết kế và vận hành công trình.

Bên cạnh đó, tiêu chuẩn cũng nhấn mạnh rằng không có một phương pháp đo gió nào phù hợp với mọi mục đích sử dụng. Tùy theo từng trường hợp như đánh giá tài nguyên, thử nghiệm đặc tính công suất hay đo độ ồn, các tiêu chuẩn chuyên ngành sẽ quy định cụ thể loại thiết bị, phương pháp đo và điều kiện áp dụng. Vì vậy, người sử dụng cần lựa chọn đúng phương pháp đo tương ứng với mục đích của dự án trước khi tiến hành thu thập dữ liệu.

Theo TCVN 10687-50:2025, việc chuẩn hóa hoạt động đo gió không chỉ nhằm nâng cao độ chính xác của phép đo mà còn giúp kiểm soát và định lượng độ không đảm bảo của dữ liệu. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng bởi chất lượng dữ liệu đầu vào sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc đánh giá tiềm năng gió, lựa chọn vị trí lắp đặt tuabin, tính toán sản lượng điện cũng như hiệu quả đầu tư của dự án.

Khi các phép đo được thực hiện theo cùng một nguyên tắc kỹ thuật, dữ liệu thu thập sẽ có tính nhất quán và khả năng tái lập cao hơn. Điều này giúp tăng độ tin cậy trong quá trình thiết kế, thử nghiệm, cấp phép và vận hành các hệ thống phát điện gió, đồng thời tạo thuận lợi cho việc trao đổi thông tin giữa các nhà đầu tư, đơn vị tư vấn, cơ quan quản lý và các tổ chức đánh giá sự phù hợp.

Việc ban hành TCVN 10687-50:2025 cũng góp phần hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quốc gia trong lĩnh vực điện gió, từng bước hài hòa với các tiêu chuẩn quốc tế. Đây được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng khảo sát, thúc đẩy ứng dụng công nghệ hiện đại trong đo gió và hỗ trợ phát triển các dự án năng lượng tái tạo theo hướng minh bạch, hiệu quả và bền vững.

An Dương