TCVN 13855:2023 xác định thông số tính năng của bơm nhiệt đun nước để sưởi

Những năm gần đây, bơm nhiệt đun nước ngày càng được sử dụng phổ biến trong các hộ gia đình, khách sạn, bệnh viện, trường học và các cơ sở sản xuất nhờ khả năng tiết kiệm điện năng vượt trội so với bình nước nóng điện truyền thống. Thiết bị tận dụng nhiệt từ không khí để làm nóng nước, giúp giảm đáng kể chi phí vận hành và góp phần sử dụng năng lượng hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, hiệu suất của bơm nhiệt không phải lúc nào cũng giống nhau. Trên thực tế, khả năng hoạt động của thiết bị chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như nhiệt độ môi trường, độ ẩm, lượng nước tiêu thụ, chế độ vận hành và tải sử dụng trong từng thời điểm. Một thiết bị có thể đạt hiệu suất rất cao khi hoạt động trong điều kiện lý tưởng tại phòng thử nghiệm nhưng lại giảm đáng kể khi vận hành thực tế trong suốt cả năm.

Chính vì vậy, nếu chỉ đánh giá thiết bị dựa trên kết quả thử nghiệm ở điều kiện định mức sẽ khó phản ánh đầy đủ khả năng tiết kiệm năng lượng trong quá trình sử dụng lâu dài. Điều này không chỉ khiến người tiêu dùng gặp khó khăn khi lựa chọn sản phẩm mà còn tạo ra sự thiếu thống nhất trong việc so sánh giữa các nhà sản xuất.

Để giải quyết vấn đề này, TCVN 13855:2023, hoàn toàn tương đương với ISO 21978:2021, đã được ban hành nhằm quy định phương pháp thử và xác định các thông số tính năng của bơm nhiệt đun nước trong điều kiện non tải, đồng thời đưa ra phương pháp tính hiệu suất theo mùa sưởi. Tiêu chuẩn góp phần đánh giá chính xác hơn khả năng vận hành của thiết bị trong điều kiện sử dụng thực tế, tạo cơ sở cho việc nâng cao chất lượng sản phẩm và sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.

Theo tiêu chuẩn, đối tượng áp dụng là các bơm nhiệt đun nước sử dụng chu trình nén hơi để làm nóng nước phục vụ sinh hoạt. Tiêu chuẩn tập trung vào việc đánh giá khả năng làm việc của thiết bị khi không hoạt động liên tục ở công suất tối đa mà thường xuyên vận hành ở các mức tải khác nhau, tương tự như điều kiện sử dụng trong thực tế.

Một trong những nội dung quan trọng của tiêu chuẩn là quy định phương pháp thử trong điều kiện non tải. Đây là trạng thái mà thiết bị chỉ cần đáp ứng một phần nhu cầu sử dụng thay vì luôn hoạt động ở công suất định mức. Việc đánh giá trong điều kiện này giúp phản ánh sát hơn mức tiêu thụ điện năng cũng như hiệu quả làm nóng nước trong suốt quá trình vận hành.

Tiêu chuẩn cũng quy định việc xác định các thông số đặc trưng của thiết bị như công suất gia nhiệt, điện năng tiêu thụ, hệ số hiệu suất (COP) và các thông số vận hành cần thiết khác. Các phép đo phải được thực hiện trong điều kiện thử nghiệm được kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm tính chính xác, khả năng lặp lại và so sánh giữa các kết quả thử nghiệm.

Bên cạnh đó, TCVN 13855:2023 đưa ra phương pháp tính hiệu suất theo mùa sưởi, tức là đánh giá hiệu quả năng lượng của thiết bị trong cả một chu kỳ sử dụng thay vì chỉ tại một thời điểm. Phương pháp này sử dụng kết quả thử nghiệm ở nhiều mức tải kết hợp với mô hình nhu cầu sử dụng nước nóng theo mùa để xác định mức hiệu quả năng lượng tổng thể của sản phẩm.

Việc đánh giá theo mùa mang lại nhiều lợi ích cho cả nhà sản xuất và người tiêu dùng. Đối với doanh nghiệp, đây là cơ sở để cải tiến thiết kế, tối ưu hệ thống điều khiển và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng của thiết bị. Đối với người tiêu dùng, thông tin về hiệu suất theo mùa giúp lựa chọn sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu sử dụng thực tế, đồng thời dự đoán chính xác hơn chi phí điện năng trong quá trình vận hành.

Tiêu chuẩn cũng nhấn mạnh yêu cầu về điều kiện thử nghiệm, thiết bị đo, quy trình đo và xử lý số liệu nhằm bảo đảm các kết quả thử nghiệm có tính khách quan và thống nhất giữa các phòng thử nghiệm. Đây là yếu tố quan trọng để các kết quả đánh giá có thể được công nhận rộng rãi, phục vụ hoạt động chứng nhận, dán nhãn năng lượng và kiểm soát chất lượng sản phẩm.

Trong xu hướng phát triển các thiết bị tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải khí nhà kính, việc áp dụng TCVN 13855:2023 không chỉ giúp nâng cao chất lượng bơm nhiệt đun nước mà còn góp phần thúc đẩy sử dụng năng lượng hiệu quả, giảm chi phí vận hành và bảo vệ môi trường. Đồng thời, tiêu chuẩn tạo nền tảng để doanh nghiệp trong nước từng bước tiếp cận các yêu cầu quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

An Dương