TCVN 14135-2:2025: Chuẩn hóa quy trình rút gọn mẫu cốt liệu trong xây dựng đường bộ
15:45 02/03/2026(VietQ.vn) - Việc ban hành TCVN 14135-2:2025 là bước hoàn thiện quan trọng trong chuỗi kiểm soát chất lượng vật liệu xây dựng đường bộ, đặc biệt ở khâu chuẩn bị mẫu thí nghiệm, một công đoạn có ý nghĩa quyết định đến độ chính xác của kết quả thử nghiệm.
Trong thi công và kiểm định, cốt liệu (đá, sỏi, cát) thường được lấy từ mỏ hoặc bãi tập kết với khối lượng lớn. Tuy nhiên, các phép thử trong phòng thí nghiệm chỉ yêu cầu một lượng mẫu nhất định. Vì vậy, việc “rút gọn mẫu” để giảm khối lượng mẫu ban đầu xuống kích cỡ phù hợp là bước bắt buộc trước khi tiến hành thử nghiệm.
Theo nội dung tiêu chuẩn, quá trình rút gọn mẫu phải bảo đảm mẫu sau khi chia vẫn đại diện cho toàn bộ lô vật liệu ban đầu. Nếu thao tác không đúng kỹ thuật hoặc sai lệch thành phần hạt có thể xảy ra, dẫn tới kết quả thử nghiệm thiếu chính xác, ảnh hưởng đến đánh giá chất lượng công trình.
Việc rút gọn mẫu theo quy trình chuẩn hóa không chỉ là bước kỹ thuật mang tính thao tác, mà còn là yêu cầu quan trọng để đảm bảo tính đại diện và độ chính xác của các phép thử tiếp theo như thành phần hạt, độ sạch hay khả năng bám dính nhựa đường. Theo tiêu chuẩn quốc tế AASHTO R76:2023, kỹ thuật rút gọn mẫu phải được thực hiện sao cho phần mẫu nhỏ hơn vẫn phản ánh đầy đủ các đặc tính của mẫu nguyên thủy, từ đó đảm bảo kết quả kiểm tra chất lượng vật liệu phản ánh đúng thực tế.
TCVN 14135-2:2025 là một phần trong bộ tiêu chuẩn TCVN 14135 về cốt liệu dùng trong xây dựng đường bộ. Bộ tiêu chuẩn này bao gồm nhiều phần quy định từ phương pháp lấy mẫu đến các phép thử xác định chỉ tiêu cơ lý của vật liệu.
Việc chuẩn hóa đồng bộ các bước từ lấy mẫu, rút gọn mẫu, thử nghiệm, báo cáo kết quả giúp tạo lập một quy trình kiểm soát chất lượng chặt chẽ và thống nhất trên phạm vi toàn quốc.
Trong lĩnh vực xây dựng đường bộ, sai số nhỏ trong thử nghiệm vật liệu có thể dẫn đến khác biệt lớn về tuổi thọ và chất lượng công trình. Do đó, việc chuẩn hóa phương pháp rút gọn mẫu không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là yếu tố đảm bảo tính minh bạch, khách quan trong công tác nghiệm thu và quản lý chất lượng.
TCVN 14135-2:2025 được ban hành cho thấy nỗ lực của cơ quan quản lý trong việc hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quốc gia theo hướng tiệm cận thông lệ quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng công trình giao thông và tăng cường năng lực cạnh tranh của ngành xây dựng Việt Nam.
An Nguyên
