TCVN 14135-1:2025: Chuẩn hóa phương pháp thử cốt liệu dùng trong xây dựng đường bộ

Đây là một trong những tiêu chuẩn đầu tiên trong chuỗi tiêu chuẩn kỹ thuật TCVN 14135, tập trung vào vật liệu cốt liệu, thành phần quan trọng của các lớp kết cấu trong công trình đường bộ như áo đường, móng và lớp cơ bản.

Một điểm đáng chú ý là tiêu chuẩn này tương đương với AASHTO R90 - tiêu chuẩn quốc tế được sử dụng rộng rãi trong ngành xây dựng đường bộ. Điều này cho thấy tiêu chuẩn Việt Nam đã tham khảo và điều chỉnh theo thông lệ quốc tế phù hợp với điều kiện Việt Nam.

TCVN 14135‑1:2025 quy định phương pháp lấy mẫu đại diện của cốt liệu lớn, cốt liệu nhỏ hoặc hỗn hợp cốt liệu, phục vụ cho việc xác định sự tuân thủ yêu cầu kỹ thuật của vật liệu trước khi đưa vào sử dụng trong thi công. Như vậy, tiêu chuẩn tập trung vào yếu tố đầu vào của quá trình kiểm tra chất lượng cốt liệu, đó là quy trình lấy mẫu đúng và có tính đại diện, vốn là bước quyết định cho tính chính xác của mọi thử nghiệm tiếp theo.

TCVN 14135-1:2025: Chuẩn hóa phương pháp thử cốt liệu dùng trong xây dựng đường bộ. Ảnh minh họa

Trong hệ thống tiêu chuẩn TCVN 14135, phần 1 này được ban hành đồng thời với các phần khác như: TCVN 14135‑2:2025: Rút gọn mẫu đến kích cỡ mẫu thử, TCVN 14135‑3:2025: Xác định hàm lượng sét cục và hạt mềm yếu trong cốt liệu. Những phần này cùng nhau tạo thành bộ tiêu chuẩn hoàn chỉnh hướng tới kiểm soát chất lượng cốt liệu bằng các phương pháp thử chuẩn hóa trong xây dựng đường bộ.

Tầm quan trọng của việc chuẩn hóa lấy mẫu cốt liệu

Trong lĩnh vực xây dựng, cốt liệu là thành phần chính của bê tông, nhựa đường và nhiều lớp vật liệu khác dùng cho đường bộ. Chất lượng cốt liệu ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền, khả năng chịu tải và tuổi thọ của công trình. Việc lấy mẫu đúng quy trình là bước đầu tiên và quan trọng nhất để đánh giá chất lượng này. Nếu mẫu không đại diện hoặc quy trình lấy mẫu sai lệch, mọi kết quả thử nghiệm tiếp theo sẽ thiếu khách quan và có thể dẫn đến quyết định kỹ thuật sai lầm.

Tiêu chuẩn như TCVN 14135‑1:2025 giúp các nhà thầu, phòng thử nghiệm và cơ quan quản lý đồng nhất cách thức lấy mẫu, từ đó giảm thiểu sai lệch trong quá trình kiểm tra, đối chiếu và nghiệm thu vật liệu trong dự án xây dựng đường bộ.

Việc ban hành tiêu chuẩn này cũng phản ánh xu hướng thống nhất kỹ thuật trong quản lý vật liệu xây dựng trên phạm vi quốc gia. Khi một phương pháp thử được chuẩn hóa, các bên liên quan như chủ đầu tư, tư vấn giám sát và nhà thầu có cơ sở chung để đánh giá chất lượng vật liệu, từ đó nâng cao minh bạch và trách nhiệm trong thi công.

Trong bối cảnh các dự án hạ tầng giao thông được đầu tư quy mô lớn hiện nay, sự đồng bộ về kỹ thuật thử nghiệm vật liệu, bắt đầu từ phương pháp lấy mẫu tiêu chuẩn như trong TCVN 14135‑1:2025 sẽ góp phần đảm bảo tiến độ và chất lượng công trình theo cam kết kỹ thuật và pháp lý, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc chuẩn hóa chất lượng vật liệu xây dựng đường bộ tại Việt Nam.

Với hàng loạt dự án đường cao tốc và quốc lộ đang triển khai, việc áp dụng tiêu chuẩn mới sẽ giúp: Đảm bảo vật liệu đầu vào đạt yêu cầu kỹ thuật. Giảm nguy cơ hư hỏng công trình do vật liệu kém chất lượng. Hỗ trợ chủ đầu tư, tư vấn giám sát và nhà thầu thực hiện nghiệm thu minh bạch, hiệu quả.

Việc ban hành TCVN 14135-1:2025: Cốt liệu dùng trong xây dựng đường bộ, Phương pháp thử cho thấy nỗ lực tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quốc gia, tạo nền tảng kỹ thuật đồng bộ cho ngành giao thông vận tải và xây dựng. Khi tiêu chuẩn được triển khai nghiêm túc, chất lượng mặt đường và tuổi thọ công trình sẽ được cải thiện, góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư công và bảo đảm an toàn cho người tham gia giao thông.

Cẩm Anh