TCVN 14219:2025: Chuẩn hóa phương pháp kiểm soát chất lượng bông khoáng cách nhiệt

Trong xây dựng, bông khoáng là vật liệu cách nhiệt được sử dụng dưới nhiều dạng như dạng cuộn, dạng tấm, dạng ống hoặc dạng sợi rời. Hiểu đơn giản, bông khoáng cách nhiệt là vật liệu cách nhiệt vô cơ dạng sợi, được sản xuất chủ yếu từ đá hoặc các nguyên liệu khoáng nung chảy rồi kéo thành sợi. Nhờ cấu trúc gồm nhiều sợi khoáng đan xen, tạo ra các khoảng không khí nhỏ, vật liệu có khả năng hạn chế truyền nhiệt, cách âm và chịu nhiệt tốt.

Tuy nhiên, khi tiếp xúc với môi trường có độ ẩm cao, vật liệu có thể hấp thụ và giữ hơi nước. Quá trình này làm tăng khối lượng, đồng thời có khả năng ảnh hưởng đến các tính chất vốn có của vật liệu cách nhiệt. Vì vậy, việc xác định mức độ thấm hơi nước có ý nghĩa trong quá trình đánh giá đặc tính của sản phẩm, giúp các bên liên quan có thêm cơ sở kỹ thuật để kiểm soát chất lượng vật liệu.

Xuất phát từ yêu cầu đó, Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14219:2025 về “Vật liệu cách nhiệt - Phương pháp xác định độ thấm hơi nước của bông khoáng cách nhiệt” được xây dựng trên cơ sở chấp nhận hoàn toàn tương đương tiêu chuẩn ASTM C1104/C1104M-19 của Hoa Kỳ. Tiêu chuẩn do Viện Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (nay là Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia) thẩm định và Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

Cụ thể, TCVN 14219:2025 quy định phương pháp xác định độ thấm hơi nước của bông khoáng cách nhiệt khi vật liệu được phơi nhiễm trong môi trường có độ ẩm cao. Phạm vi áp dụng giới hạn ở các vật liệu trên cơ sở sợi và chất kết dính. Tiêu chuẩn không áp dụng kết quả thử nghiệm để mô tả sản phẩm có lớp bọc ngoài, bởi lớp bọc này không được kiểm tra trong phương pháp thử.

Về nguyên tắc, phương pháp thử được thực hiện bằng cách sấy khô mẫu vật liệu đến khối lượng không đổi, sau đó đưa mẫu vào môi trường có độ ẩm cao trong thời gian quy định. Chênh lệch khối lượng trước và sau khi phơi nhiễm được sử dụng để xác định lượng nước mà vật liệu hấp thụ từ pha hơi.

Để bảo đảm kết quả, tiêu chuẩn quy định các thiết bị cần thiết như tủ sấy, bình hút ẩm, cân và buồng thử nghiệm có khả năng kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm theo yêu cầu. Kết quả thử nghiệm được tính theo phần trăm khối lượng và phần trăm thể tích. Báo cáo phải thể hiện các thông tin về vật liệu, mẫu thử, khối lượng thể tích và kết quả độ thấm hơi nước trung bình.

Các chuyên gia cho rằng, việc ban hành TCVN 14219:2025 có ý nghĩa quan trọng, thay vì đánh giá đặc tính thấm hơi nước theo những cách thức khác nhau, các đơn vị thử nghiệm có thể sử dụng chung một phương pháp với điều kiện và quy trình được quy định cụ thể. Đối với doanh nghiệp sản xuất, kết quả thử nghiệm cung cấp thêm thông tin về đặc tính của sản phẩm, hỗ trợ kiểm soát chất lượng trong quá trình sản xuất. Với người sử dụng, đây cũng là căn cứ kỹ thuật để tham khảo, so sánh và lựa chọn vật liệu phù hợp với mục đích sử dụng.

Nhìn chung, trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng vật liệu xây dựng ngày càng được quan tâm, việc hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn cho từng nhóm sản phẩm và từng đặc tính kỹ thuật là cần thiết. TCVN 14219:2025 góp phần bổ sung phương pháp đánh giá chuyên biệt đối với bông khoáng cách nhiệt, qua đó hỗ trợ nâng cao tính minh bạch, khả năng kiểm chứng và độ tin cậy của thông tin chất lượng sản phẩm trên thị trường.

Hoàng Bách