TCVN 14687:2026 về vàng miếng

Khi mua vàng miếng, người tiêu dùng thường quan tâm đến thương hiệu sản xuất, tuổi vàng, trọng lượng và khả năng bán lại. Tuy nhiên, để đánh giá đầy đủ chất lượng một sản phẩm, những thông tin thể hiện trên bề mặt miếng vàng, bao bì hay giấy tờ đi kèm cần có cơ sở kỹ thuật rõ ràng và thống nhất. Đặc biệt, với sản phẩm có giá trị lớn, việc xác định chính xác hàm lượng vàng, khối lượng thực tế và nhận diện nguồn gốc là những yếu tố quan trọng để hạn chế rủi ro trong giao dịch.

Thực tế, yêu cầu quản lý chất lượng vàng đang được đặt ra rõ hơn trong bối cảnh cơ quan chức năng tiếp tục hoàn thiện quy định đối với hoạt động sản xuất, nhập khẩu và lưu thông vàng trên thị trường. Trong bối cảnh đó, việc công bố TCVN 14687:2026 về vàng miếng được xem là bước bổ sung quan trọng cho hệ thống tiêu chuẩn quốc gia đối với kim loại quý.

Vàng miếng đáp ứng các yêu cầu theo tiêu chuẩn giúp đảm bảo chất lượng, minh bạch thị trường. Ảnh minh họa

Ngày 4/8/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Quyết định công bố Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14687:2026 “Đồ trang sức và kim loại quý – Vàng miếng”. Tiêu chuẩn có hiệu lực kể từ ngày ký, do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 174 “Đồ trang sức” biên soạn.

Đây là tiêu chuẩn quốc gia đầu tiên quy định riêng, tương đối toàn diện về yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử, ghi nhãn, dấu bảo mật, giấy chứng nhận phân tích, bao gói và bảo quản đối với vàng miếng. Các nội dung được quy định nhằm tạo căn cứ thống nhất để xác định và kiểm soát những đặc tính quan trọng của sản phẩm.

Về độ tinh khiết, TCVN 14687:2026 quy định vàng miếng được sản xuất ở ba mức 995‰, 999‰ và 999,9‰ Au. Độ tinh khiết thực tế không được thấp hơn mức công bố tương ứng. Quy định này giúp xác định rõ hàm lượng vàng của sản phẩm, đồng thời tạo cơ sở để đối chiếu giữa thông tin nhà sản xuất công bố và kết quả kiểm tra, thử nghiệm.

Đối với khối lượng, tiêu chuẩn quy định bảy loại vàng miếng phổ biến gồm 0,5 chỉ, 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ, 1 lượng, 2 lượng và 5 lượng, tương ứng khối lượng danh định từ 1,875 g đến 187,5 g. Khối lượng thực tế của mỗi miếng không được nhỏ hơn khối lượng danh định. Đây là yêu cầu có ý nghĩa trực tiếp đối với quyền lợi người mua, bởi khối lượng là một trong những căn cứ quan trọng để xác định giá trị sản phẩm.

Bên cạnh độ tinh khiết và khối lượng, tiêu chuẩn cũng đặt ra yêu cầu đối với chất lượng bề mặt. Vàng miếng không được có các khuyết tật như vết rạn nứt có thể nhìn thấy bằng mắt thường; cạnh và mép phải bảo đảm an toàn khi cầm nắm, không được sắc nhọn. Những yêu cầu này góp phần bảo đảm tính đồng nhất về chất lượng và an toàn trong quá trình sử dụng, lưu giữ sản phẩm.

Một nội dung đáng chú ý của TCVN 14687:2026 là quy định về ký mã hiệu của tổ chức được cấp phép sản xuất vàng miếng. Theo đó, ký mã hiệu là dãy chữ và số gồm chữ viết tắt của doanh nghiệp, ngân hàng thương mại được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho phép sản xuất vàng miếng, cùng số seri hoặc mã định danh đơn nhất.

Trường hợp kích thước vàng miếng quá nhỏ để thể hiện đầy đủ ký mã hiệu, tiêu chuẩn cho phép chỉ thể hiện tối thiểu chữ viết tắt của tổ chức trên miếng vàng. Số seri hoặc mã định danh được in trên bao bì thương phẩm, với điều kiện bao bì được niêm phong bằng biện pháp không thể tháo gỡ và gắn lại nguyên trạng. Quy định này nhằm duy trì khả năng nhận diện, truy xuất nguồn gốc ngay cả đối với những sản phẩm có kích thước nhỏ.

Về phương pháp thử, độ tinh khiết được xác định theo TCVN 9875 (ISO 11426) – phương pháp cupen hóa hoặc TCVN 9876 (ISO 15093) – phương pháp hiệu số sử dụng ICP-OES, tùy theo mức độ tinh khiết công bố. Riêng vàng miếng có độ tinh khiết 999,9‰ chỉ áp dụng phương pháp quy định tại TCVN 9876. Khối lượng được kiểm tra bằng cân có giá trị độ chia kiểm e = 0,001 g; việc lấy mẫu thực hiện theo TCVN 9877 (ISO 11596).

Có thể thấy, TCVN 14687:2026 không chỉ tập trung vào hàm lượng vàng mà còn bao quát các yếu tố liên quan đến nhận diện, kiểm tra, bao gói và bảo quản. Việc quy định rõ phương pháp thử giúp kết quả xác định độ tinh khiết, khối lượng có cơ sở kỹ thuật thống nhất hơn, thay vì chỉ dựa vào thông tin do nhà sản xuất cung cấp.

Đáng chú ý, đối với vàng thỏi có khối lượng 1 kg, tiêu chuẩn dẫn chiếu áp dụng TCVN 14322:2025 (ISO 24018:2020). Việc phân định tiêu chuẩn áp dụng cho từng loại sản phẩm góp phần hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quốc gia trong lĩnh vực kim loại quý.

Việc công bố TCVN 14687:2026 tạo thêm cơ sở kỹ thuật phục vụ hoạt động sản xuất, kiểm tra và quản lý chất lượng vàng miếng, đồng thời hỗ trợ người tiêu dùng nhận diện, đối chiếu thông tin sản phẩm. Khi các yêu cầu về độ tinh khiết, khối lượng, ký mã hiệu và truy xuất nguồn gốc được quy định rõ, tính minh bạch trong giao dịch vàng miếng có thêm điều kiện để được củng cố.

An Dương