TCVN 14505:2025 - nền tảng đo lường phát triển bền vững cho các đô thị

Hiện nay, yêu cầu phát triển đô thị bền vững đang trở thành xu thế tất yếu, đòi hỏi các đô thị không chỉ tăng trưởng về quy mô mà còn bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sống và hiệu quả quản trị.

Theo đó, TCVN 14505:2025 về Đô thị và cộng đồng bền vững - Các chỉ số về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) cho các đô thị được ban hành nhằm quy định, thiết lập các định nghĩa và phương pháp luận đối với bộ chỉ số nhằm cung cấp thông tin về hồ sơ môi trường, xã hội và quản trị (ESG) cho các đô thị.

Môi trường - quản lý tài nguyên và ứng phó biến đổi khí hậu

Nhóm chỉ số môi trường trong khung ESG tập trung đánh giá cách thức đô thị quản lý và gìn giữ tài nguyên thiên nhiên, cũng như năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu. Các chỉ số cho phép đo lường mức tiêu thụ năng lượng, hiệu quả sử dụng tài nguyên, tình trạng phát sinh - xử lý - tái chế chất thải, cũng như các loại hình sản xuất và tiêu dùng.

Bên cạnh đó, bộ chỉ số môi trường còn xem xét những vấn đề then chốt như ô nhiễm, phát thải khí nhà kính (GHG), đa dạng sinh học, hiện tượng khí hậu cực đoan và tác động của vật liệu, chất thải đối với môi trường. Nhờ có hệ thống chỉ số định lượng, đô thị có thể đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng ngừa, giảm thiểu và phục hồi trước các cú sốc do biến đổi khí hậu gây ra.

Một điểm đáng chú ý là các chỉ số môi trường giúp làm rõ mối liên hệ giữa sử dụng đất, quy hoạch đô thị với tính bền vững môi trường thông qua đánh giá phát thải, chất lượng không khí và tác động của hạ tầng. Qua đó, đô thị có cơ sở khoa học để điều chỉnh quy hoạch và đầu tư theo hướng thân thiện hơn với môi trường tự nhiên.

Xã hội - nâng cao chất lượng sống

Đối với trụ cột xã hội, các chỉ số ESG phản ánh mức độ người dân được tiếp cận các dịch vụ thiết yếu nhằm bảo đảm sức khỏe, an toàn và phúc lợi. Trọng tâm của nhóm chỉ số này là khả năng tiếp cận và chất lượng của hệ thống y tế, chăm sóc sức khỏe, dịch vụ an toàn công cộng, cũng như năng lực của các lực lượng ứng phó khẩn cấp.

Bộ chỉ số cũng đo lường khả năng tiếp cận các dịch vụ góp phần nâng cao chất lượng sống như nhà ở, giao thông, hạ tầng xã hội và các tiện ích công cộng. Đồng thời, các chỉ số xã hội đánh giá khả năng của cá nhân và cộng đồng trong việc tiếp cận giáo dục, đào tạo kỹ năng, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế gắn với phúc lợi bền vững.

Quản trị - minh bạch, hiệu quả và hướng tới tương lai

Nhóm chỉ số quản trị trong khung ESG giúp đánh giá năng lực của chính quyền đô thị trong việc cung cấp dịch vụ công, quản lý tài chính và xây dựng mô hình quản trị minh bạch, công bằng, bao trùm. Các chỉ số này xem xét hạ tầng vật lý, xã hội và hạ tầng số phục vụ quản lý, cũng như mức độ an toàn, hiệu quả của các hệ thống và dịch vụ chính quyền.

Đặc biệt, các chỉ số quản trị còn giúp nhận diện những rào cản đối với quản trị hiệu quả và quyền công dân, từ đó hỗ trợ đô thị xây dựng các chính sách phù hợp nhằm cải thiện chất lượng quản trị và tăng cường niềm tin của người dân.

 Hoàng Bách