TCVN 14546:2025 – Chuẩn hóa chất lượng cây giống thông, nền tảng cho rừng trồng bền vững

TCVN 14546:2025 quy định các yêu cầu và phương pháp kiểm tra chất lượng đối với cây giống các loài thông đủ điều kiện trồng rừng.

Tiêu chuẩn áp dụng cho nhiều loài thông phổ biến tại Việt Nam như: Thông ba lá (Pinus kesiya); Thông mã vĩ (Pinus massoniana); Thông caribê (Pinus caribaea); Thông nhựa (Pinus merkusii).

Các cây giống được sản xuất từ hạt hoặc hom, tùy từng loài và điều kiện nhân giống, nhằm đảm bảo phù hợp sinh thái và mục tiêu trồng rừng sản xuất, phòng hộ.

Việc xác định rõ phạm vi áp dụng giúp chuẩn hóa toàn bộ chuỗi sản xuất giống, từ nguồn vật liệu ban đầu đến cây xuất vườn.

Một điểm đáng chú ý là TCVN 14546:2025 được ban hành để thay thế một số tiêu chuẩn trước đây như TCVN 11872-1:2017 và các phiên bản liên quan, nhằm thống nhất hệ thống quy chuẩn về giống cây thông trong lâm nghiệp.

Điều này cho thấy xu hướng cập nhật tiêu chuẩn theo hướng đồng bộ hóa, giảm tình trạng phân tán quy định kỹ thuật giữa các giai đoạn sản xuất giống.

Siết chặt kiểm soát chất lượng cây giống đầu vào

Nội dung trọng tâm của tiêu chuẩn là hệ thống yêu cầu kỹ thuật đối với cây giống trước khi xuất vườn. Các chỉ tiêu tập trung vào: Đặc điểm hình thái cây giống; Mức độ sinh trưởng; Sự đồng đều trong lô cây; Khả năng thích nghi khi trồng ra hiện trường

Ngoài ra, TCVN 14546:2025 cũng quy định phương pháp kiểm tra, phân loại và đánh giá chất lượng cây giống, nhằm đảm bảo tính thống nhất trong quá trình sản xuất giữa các cơ sở ươm giống.

Thông là nhóm cây có giá trị kinh tế lớn, được sử dụng trong chế biến gỗ, sản xuất giấy và khai thác nhựa thông. Tuy nhiên, hiệu quả trồng rừng phụ thuộc rất lớn vào chất lượng cây giống ban đầu.

Việc áp dụng TCVN 14546:2025 được kỳ vọng giúp giảm tỷ lệ cây chết sau trồng, nâng cao năng suất rừng và ổn định chất lượng nguyên liệu đầu vào cho ngành chế biến lâm sản.

Trước đây, sản xuất cây giống thông ở nhiều địa phương chủ yếu dựa trên kinh nghiệm, dẫn đến sự khác biệt về chất lượng giữa các vùng. Khi áp dụng tiêu chuẩn mới, quá trình sản xuất giống được kiểm soát theo cùng một hệ thống kỹ thuật thống nhất.

Đây là bước chuyển quan trọng từ mô hình sản xuất phân tán sang mô hình quản lý dựa trên tiêu chuẩn, phù hợp với yêu cầu hiện đại hóa ngành lâm nghiệp.

TCVN 14546:2025 là công cụ quản lý chất lượng đầu vào cho toàn bộ chuỗi trồng rừng thông tại Việt Nam. Trong dài hạn, việc áp dụng đồng bộ tiêu chuẩn này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế rừng, đồng thời hỗ trợ phát triển lâm nghiệp theo hướng bền vững và có khả năng cạnh tranh cao hơn.

An Nguyên