TCVN 6844:2025 về nội dung an toàn trong xây dựng tiêu chuẩn

Trong đời sống hằng ngày, từ đồ chơi trẻ em, thiết bị điện, máy móc sản xuất đến các công trình xây dựng, yếu tố an toàn luôn là tiêu chí được người tiêu dùng đặc biệt quan tâm. Thực tế cho thấy, nhiều sự cố, tai nạn xảy ra không chỉ xuất phát từ lỗi trong quá trình sử dụng mà còn có nguyên nhân từ việc các nguy cơ chưa được nhận diện và kiểm soát ngay từ giai đoạn thiết kế, sản xuất hoặc xây dựng tiêu chuẩn. Vì vậy, việc lồng ghép các yêu cầu về an toàn ngay từ đầu được xem là giải pháp quan trọng để hạn chế rủi ro và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Nhằm đáp ứng yêu cầu đó, Bộ Khoa học và Công nghệ đã công bố TCVN 6844:2025 về Các khía cạnh an toàn - Hướng dẫn đề cập khía cạnh an toàn trong tiêu chuẩn. Tiêu chuẩn cung cấp những nguyên tắc chung giúp các ban soạn thảo và tổ chức xây dựng tiêu chuẩn đưa các yêu cầu về an toàn vào nội dung tiêu chuẩn một cách thống nhất, góp phần giảm thiểu nguy cơ gây thương tích hoặc thiệt hại trong quá trình sử dụng sản phẩm, thiết bị và dịch vụ.

Điểm nổi bật của TCVN 6844:2025 là nhấn mạnh cách tiếp cận phòng ngừa thay vì chỉ xử lý khi sự cố đã xảy ra. Theo đó, khi xây dựng một tiêu chuẩn mới hoặc sửa đổi tiêu chuẩn hiện có, cần xem xét đầy đủ các mối nguy có thể phát sinh trong toàn bộ vòng đời của sản phẩm hoặc hệ thống, từ khâu thiết kế, sản xuất, vận chuyển, lắp đặt, sử dụng, bảo dưỡng cho đến khi loại bỏ hoặc tái chế. Việc nhận diện sớm các nguy cơ giúp các bên liên quan chủ động đưa ra giải pháp kiểm soát phù hợp trước khi sản phẩm được đưa ra thị trường.

Tiêu chuẩn cũng khẳng định rằng không có sản phẩm hay hệ thống nào hoàn toàn không có rủi ro. Vì vậy, mục tiêu của việc xây dựng tiêu chuẩn không phải là loại bỏ tuyệt đối mọi nguy cơ mà là giảm rủi ro xuống mức có thể chấp nhận được thông qua các biện pháp kỹ thuật và quản lý phù hợp. Đây là nguyên tắc được áp dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực nhằm cân bằng giữa yêu cầu an toàn, hiệu quả sử dụng và tính khả thi.

Để đạt được mục tiêu này, TCVN 6844:2025 khuyến nghị ưu tiên áp dụng các biện pháp bảo vệ theo thứ tự. Trước hết là loại bỏ hoặc giảm thiểu mối nguy ngay từ khâu thiết kế. Nếu chưa thể loại bỏ hoàn toàn, cần bổ sung các biện pháp bảo vệ như thiết bị an toàn, cơ cấu cảnh báo hoặc các giải pháp kỹ thuật khác. Trường hợp vẫn còn tồn tại rủi ro, tiêu chuẩn yêu cầu phải cung cấp đầy đủ thông tin, hướng dẫn sử dụng, cảnh báo và các biện pháp phòng ngừa để người sử dụng nhận biết và sử dụng sản phẩm an toàn hơn.

Một nội dung quan trọng khác của tiêu chuẩn là yêu cầu xem xét nhiều nhóm đối tượng sử dụng khác nhau khi xây dựng tiêu chuẩn. Không chỉ người vận hành trực tiếp, các nhóm như trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật hoặc những người thiếu kinh nghiệm sử dụng cũng cần được tính đến để bảo đảm sản phẩm, dịch vụ và hệ thống có mức độ an toàn phù hợp với thực tế.

Bên cạnh đó, TCVN 6844:2025 khuyến khích đánh giá rủi ro dựa trên khả năng xảy ra sự cố và mức độ nghiêm trọng của hậu quả. Cách tiếp cận này giúp cơ quan xây dựng tiêu chuẩn và doanh nghiệp xác định đúng các nguy cơ cần ưu tiên kiểm soát, từ đó sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn trong quá trình thiết kế, sản xuất và quản lý chất lượng.

Việc áp dụng các nguyên tắc của TCVN 6844:2025 mang lại nhiều lợi ích cho cả cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Đối với doanh nghiệp, việc tích hợp yếu tố an toàn ngay từ đầu có thể giúp giảm chi phí khắc phục lỗi, hạn chế nguy cơ thu hồi sản phẩm và nâng cao uy tín thương hiệu. Đối với người tiêu dùng, các sản phẩm được xây dựng trên nền tảng tiêu chuẩn chú trọng an toàn sẽ góp phần giảm thiểu nguy cơ tai nạn và tạo sự yên tâm trong quá trình sử dụng.

Trong bối cảnh chất lượng và an toàn ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng của thị trường trong nước cũng như quốc tế, TCVN 6844:2025 không chỉ là tài liệu hướng dẫn dành cho các đơn vị xây dựng tiêu chuẩn mà còn góp phần thúc đẩy tư duy phòng ngừa rủi ro trong toàn bộ quá trình phát triển sản phẩm. Đây được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng tiêu chuẩn quốc gia, bảo vệ sức khỏe, tính mạng con người và hướng tới sự phát triển bền vững.

An Dương