Thái Lan sẽ áp dụng các tiêu chuẩn nhiên liệu hàng không bền vững và pha trộn nhiên liệu

Trong bối cảnh ngành hàng không toàn cầu chịu áp lực ngày càng lớn từ các cam kết cắt giảm phát thải khí nhà kính, việc xây dựng tiêu chuẩn cho nhiên liệu hàng không bền vững được xem là điều kiện tiên quyết để chuyển dịch sang mô hình phát triển carbon thấp. Theo đó, Thái Lan đã hoàn tất các quy định kỹ thuật cần thiết, chuẩn bị cho việc chính thức áp dụng tiêu chuẩn SAF từ năm 2026, đồng thời đưa yêu cầu pha trộn SAF vào nhiên liệu Jet A-1 lưu hành trên thị trường nội địa.

Ông Sarawut Kaewtathip, Tổng Giám đốc Cục Kinh doanh Năng lượng, cho biết các quy định này nhằm đảm bảo nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) được sản xuất và cung cấp tại Thái Lan đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế được công nhận. Ông cho biết động thái này phù hợp với chính sách của chính phủ nhằm thúc đẩy nhiên liệu hàng không sạch hơn và bền vững hơn.

Trọng tâm của khung tiêu chuẩn mới là việc phân loại và kiểm soát chất lượng nhiên liệu hàng không theo ba nhóm: Jet A-1 truyền thống, Jet A-1 sản xuất thông qua đồng xử lý sinh học (co-processing) và Jet A-1 có pha trộn SAF. Cách tiếp cận này cho phép cơ quan quản lý kiểm soát chặt chẽ chất lượng nhiên liệu ở từng khâu, từ sản xuất, phân phối đến sử dụng cuối cùng, đồng thời tạo dư địa cho việc từng bước mở rộng tỷ lệ SAF trong tương lai.

Thái Lan sẽ áp dụng các tiêu chuẩn nhiên liệu hàng không bền vững và pha trộn nhiên liệu từ năm 2026. 

Điểm lưu ý trong phiên bản mới là việc xác định SAF như một loại nhiên liệu riêng biệt, với yêu cầu kỹ thuật và tiêu chuẩn chất lượng độc lập. Theo đó, SAF sử dụng tại Thái Lan phải tuân thủ ASTM International ASTM D7566 – tiêu chuẩn quốc tế được công nhận rộng rãi đối với nhiên liệu hàng không bền vững. Tiêu chuẩn này quy định chặt chẽ về đặc tính hóa lý, độ tinh khiết và khả năng tương thích của SAF với động cơ máy bay hiện hành, nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hoạt động bay thương mại.

Ở giai đoạn đầu, Thái Lan lựa chọn công nghệ HEFA (Hydroprocessed Esters and Fatty Acids) làm nền tảng sản xuất SAF trong nước. Đây là công nghệ chuyển hóa dầu thực vật và chất béo tái tạo – đặc biệt là dầu ăn đã qua sử dụng – thành nhiên liệu hàng không đạt chuẩn ASTM D7566. Việc ưu tiên HEFA được đánh giá là phù hợp với điều kiện nguồn nguyên liệu trong nước, đồng thời là giải pháp đã được kiểm chứng tại nhiều thị trường lớn trên thế giới.

Song song với việc hoàn thiện tiêu chuẩn, các dự án đầu tư sản xuất SAF cũng đang được thúc đẩy nhằm bảo đảm nguồn cung cho giai đoạn triển khai pha trộn bắt buộc. Một trong những dự án đáng chú ý là nhà máy SAF của Bangchak Corporation, sử dụng dầu ăn đã qua sử dụng làm nguyên liệu đầu vào, dự kiến đạt công suất khoảng 1 triệu lít/ngày và đi vào vận hành trong năm 2026. Bên cạnh đó, PTT Global Chemical cũng đã triển khai sản xuất SAF theo công nghệ HEFA ở quy mô thương mại bước đầu, tạo nền tảng cho thị trường nội địa.

Trên cơ sở này, Thái Lan sẽ áp dụng yêu cầu pha trộn SAF bắt buộc ở mức tối thiểu 1% vào nhiên liệu Jet A-1 từ ngày 1/1/2026. Dù tỷ lệ ban đầu còn khiêm tốn, song đây được xem là bước khởi động mang tính chiến lược, tạo tín hiệu rõ ràng cho thị trường và các nhà đầu tư về cam kết lâu dài của chính phủ đối với SAF. Lộ trình tăng dần tỷ lệ pha trộn sẽ được xây dựng dựa trên năng lực sản xuất thực tế và mục tiêu giảm phát thải quốc gia.

Việc áp dụng tiêu chuẩn ASTM D7566 không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước mà còn mở ra khả năng kết nối với thị trường SAF quốc tế. Khi đáp ứng tiêu chuẩn này, SAF sản xuất tại Thái Lan có thể được các hãng hàng không quốc tế chấp nhận, đồng thời phù hợp với các cơ chế giảm phát thải toàn cầu như CORSIA của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế. Điều này giúp giảm rào cản kỹ thuật, nâng cao tính cạnh tranh của ngành nhiên liệu sinh học Thái Lan trong chuỗi cung ứng khu vực.

Ở góc độ môi trường, SAF được xem là giải pháp quan trọng giúp ngành hàng không cắt giảm phát thải CO₂ trong toàn bộ vòng đời nhiên liệu. Tùy theo loại nguyên liệu và công nghệ, SAF có thể giúp giảm từ 50% đến hơn 80% lượng phát thải so với nhiên liệu phản lực truyền thống. Việc đưa SAF vào hệ thống tiêu chuẩn quốc gia vì thế không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn gắn trực tiếp với mục tiêu trung hòa carbon và phát triển bền vững của Thái Lan trong dài hạn.

Việc ban hành tiêu chuẩn nhiên liệu hàng không bền vững và triển khai pha trộn SAF từ năm 2026 cho thấy Thái Lan đang chuyển từ định hướng chính sách sang hành động cụ thể. Với nền tảng tiêu chuẩn quốc tế, công nghệ sản xuất phù hợp và lộ trình rõ ràng, SAF không chỉ trở thành công cụ giảm phát thải cho ngành hàng không, mà còn là trụ cột mới trong chiến lược chuyển dịch năng lượng và phát triển bền vững của quốc gia này.

Bảo Linh