Thiết lập hệ thống giám sát chất lượng sản phẩm, hàng hóa quốc gia trên nền tảng số

Trong bối cảnh thị trường ngày càng phát triển với sự đa dạng về chủng loại hàng hóa, phương thức kinh doanh và các kênh phân phối, việc bảo đảm chất lượng sản phẩm, hàng hóa không chỉ là yêu cầu đối với doanh nghiệp mà còn là nhiệm vụ quan trọng của cơ quan quản lý nhà nước nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nâng cao năng lực cạnh tranh nền kinh tế.

Đặc biệt, khi thương mại điện tử và chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ, công tác quản lý chất lượng cần được đổi mới theo hướng ứng dụng công nghệ, tăng cường khả năng giám sát, cảnh báo sớm và xử lý kịp thời các nguy cơ về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, Chính phủ đã ban hành Nghị định 37/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa số 05/2007/QH12, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 78/2025/QH15.

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định là quy định về việc thiết lập hệ thống giám sát chất lượng sản phẩm, hàng hóa quốc gia, tạo nền tảng số phục vụ quản lý, giám sát, cảnh báo rủi ro và tăng cường tính minh bạch trong hoạt động quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Thiết lập hệ thống giám sát chất lượng sản phẩm, hàng hóa quốc gia là bước tiến quan trọng trong hiện đại hóa công tác quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa. (Ảnh minh họa)

Theo đó, hệ thống giám sát chất lượng sản phẩm, hàng hóa quốc gia là cấu phần của nền tảng số để quản lý hạ tầng chất lượng quốc gia, dựa trên các thông tin về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; kết quả kiểm định, hiệu chuẩn; kết quả đánh giá sự phù hợp, kiểm tra chất lượng; cảnh báo rủi ro;

Phản ánh, khiếu nại của người tiêu dùng, tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tổ chức xã hội nghề nghiệp, tổ chức và doanh nghiệp; Dữ liệu mã số, mã vạch, truy xuất nguồn gốc, nhãn điện tử và hộ chiếu số của sản phẩm.

Các bên liên quan bao gồm doanh nghiệp, người dân, cơ quan quản lý thực hiện việc truy cập thông tin, phản hồi trên hệ thống giám sát chất lượng sản phẩm, hàng hóa quốc gia, góp phần minh bạch và phòng ngừa vi phạm về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Cơ chế vận hành hệ thống giám sát chất lượng sản phẩm, hàng hóa quốc gia phải bảo đảm chất lượng dữ liệu, kết nối dữ liệu tự động, cập nhật theo thời gian thực, phục vụ cảnh báo sớm và hỗ trợ thanh tra, kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Việc cảnh báo rủi ro được thực hiện trên cơ sở phân tích dữ liệu lớn (Big Data), tích hợp cảnh báo từ trong nước và quốc tế, áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phát hiện sản phẩm, hàng hóa có dấu hiệu vi phạm hoặc nguy cơ không bảo đảm chất lượng.

Cơ quan quản lý nhà nước thiết lập hệ thống tiếp nhận phản ánh, khiếu nại, tố cáo qua nền tảng điện tử, kết nối trực tiếp với hệ thống giám sát chất lượng sản phẩm, hàng hóa quốc gia. Đồng thời, việc phản ánh, cảnh báo được xác minh, xử lý theo quy trình minh bạch, có phản hồi công khai kết quả đến tổ chức, cá nhân gửi thông tin.

Các chuyên gia đánh giá, việc thiết lập hệ thống giám sát chất lượng sản phẩm, hàng hóa quốc gia là bước tiến quan trọng trong hiện đại hóa công tác quản lý chất lượng theo hướng số hóa và quản trị dựa trên dữ liệu. Đây cũng là nền tảng quan trọng hình thành hệ sinh thái quản lý chất lượng hiện đại, góp phần bảo vệ thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam và đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế trong giai đoạn mới.

Hoàng Bách