Thông điệp của Giám đốc BIPM và BIML về Ngày Đo lường thế giới 2026

Đo lường học: Xây dựng niềm tin trong hoạch định chính sách

Mỗi năm, Ngày đo lường thế giới (20/05) mang đến cơ hội để suy ngẫm về vai trò thiết yếu của phép đo trong xã hội, về sự hợp tác cho phép các phép đo được tin cậy, so sánh và sử dụng trên toàn thế giới.

Sau một năm mang tính cột mốc kỷ niệm 150 năm Công ước Mét, Ngày đo lường thế giới 2026 định hướng chúng ta hướng tới tương lai. Chủ đề năm nay - "Đo lường học: Xây dựng niềm tin trong hoạch định chính sách", trực tiếp đề cập đến mối quan hệ giữa khoa học, quản trị và niềm tin của công chúng cũng như công việc thầm lặng giúp các quyết định được đưa ra một cách chắc chắn.

Vì sao phép đo lại quan trọng trong xây dựng niềm tin cho hoạch định chính sách?

Các phép đo đáng tin cậy cung cấp bằng chứng mà nhà hoạch định chính sách dựa vào khi giải quyết những thách thức phức tạp - từ bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đảm bảo an toàn đến quản lý hệ thống năng lượng, giám sát môi trường và hỗ trợ các giao dịch thị trường hằng ngày. Khi dữ liệu chính xác, có thể so sánh và truy xuất nguồn gốc, các quyết định có thể được đưa ra với sự rõ ràng và tự tin cao hơn.

Niềm tin được củng cố hơn nữa khi các phép đo không chỉ có cơ sở khoa học vững chắc mà còn được áp dụng trong những khuôn khổ pháp lý rõ ràng và có thể dự đoán. Đo lường khoa học đảm bảo các phép đo chính xác và có thể so sánh giữa các quốc gia; đo lường pháp định đảm bảo rằng chúng được áp dụng một cách nhất quán và công bằng trong thực tế.

Cùng với nhau, chúng giúp chuyển các mục tiêu chính sách thành những quy định thực tiễn phục vụ lợi ích công cộng.

Ảnh minh hoạ.

Từ phép đo đến chính sách trong thực tiễn

Tác động của đo lường đến chính sách có thể thấy rõ trong các lĩnh vực như chăm sóc sức khỏe. Trong đại dịch COVID 19, các phòng thí nghiệm đo lường trên toàn thế giới đã làm việc để hỗ trợ các phép đo đáng tin cậy cho xét nghiệm, thiết bị bảo hộ và phát triển vắc-xin. Dữ liệu có thể so sánh, truy xuất nguồn gốc giúp các cơ quan y tế đánh giá rủi ro, đánh giá hiệu quả và hành động dựa trên bằng chứng tại những thời điểm then chốt.

Tương tự, hoạt động giám sát môi trường dài hạn phụ thuộc vào các phép đo đáng tin cậy. Các phép đo có thể so sánh trên phạm vi quốc tế về khí quyển, chất lượng nước và các chất ô nhiễm là nền tảng cho dữ liệu mà cơ quan chức năng sử dụng để theo dõi xu hướng theo thời gian và xây dựng chính sách bảo vệ sức khỏe, tài nguyên thiên nhiên. Nếu thiếu niềm tin vào cách các phép đo này được thực hiện và so sánh, những quyết định như vậy sẽ thiếu một nền tảng vững chắc.

Đo lường cũng là nền tảng cho đảm bảo chất lượng và các thực hành thị trường công bằng. Trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, chương trình đo lường đã tăng cường năng lực của các quốc gia trong việc đo lường các chất gây ô nhiễm, dư lượng và hàm lượng dinh dưỡng, giúp cơ quan quản lý và nhà sản xuất chứng minh rằng sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn đã được thống nhất.

Song song đó, các khuôn khổ đo lường pháp định giúp đảm bảo rằng các phương tiện đo được sử dụng trong thương mại như cột đo nhiên liệu, công-tơ nước và công-tơ điện hoạt động đúng như yêu cầu. Khi các thiết bị đo lường chịu sự kiểm soát pháp lý phù hợp, niềm tin được củng cố không chỉ giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng mà còn giữa các cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng mà họ phục vụ.

Niềm tin được xây dựng thông qua hợp tác

Cuối cùng đo lường là nền tảng cho các bằng chứng định hướng chính sách, các khuôn khổ bảo vệ xã hội và hỗ trợ sự ổn định kinh tế - xã hội. Khi các phép đo đáng tin cậy và được áp dụng một cách nhất quán, niềm tin không chỉ dừng lại ở dữ liệu mà còn mở rộng đến các thể chế, thỏa thuận và những quyết định dựa trên chúng.

Nhân Ngày đo lường thế giới năm nay (20/05/2026), cộng đồng đo lường toàn cầu cùng suy ngẫm về vai trò của các phép đo đáng tin cậy trong việc định hình các quyết định, cũng như ghi nhận sự hợp tác và cam kết chung làm nên niềm tin này.

Hồng Vân