Thứ trưởng Bộ Xây dựng: Khôi phục niềm tin, đưa thị trường bất động sản trở lại quỹ đạo ổn định

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh.

Với hàng loạt chính sách tháo gỡ, hoàn thiện pháp lý và thúc đẩy nguồn cung được ban hành thời gian qua, thị trường được kỳ vọng sẽ bước vào chu kỳ phát triển lành mạnh và bền vững hơn.

Để làm rõ những chuyển động mới, cũng như định hướng quản lý và phát triển thị trường trong thời gian tới, phóng viên đã có cuộc trao đổi với Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh về triển vọng, thách thức và các giải pháp trọng tâm cho bất động sản Việt Nam trong giai đoạn mới.

Bất động sản là một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế

Thưa Thứ trưởng, bất động sản là lĩnh vực trụ cột của nền kinh tế, nhưng vài năm qua thị trường liên tục “rung lắc” và bộc lộ nhiều khó khăn. Trong bối cảnh đó, Việt Nam đã và đang làm gì để tái cân bằng và tạo đà phục hồi cho thị trường?

Có thể khẳng định, bất động sản là một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế, giữ vai trò thu hút và phân bổ nguồn lực, tạo lập tài sản cố định, đáp ứng nhu cầu nhà ở của nhân dân, đồng thời thúc đẩy nhiều ngành kinh tế liên quan phát triển. Bên cạnh đó, lĩnh vực này còn góp phần quan trọng vào quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa, phát triển đô thị, du lịch và tăng trưởng xanh của đất nước.

Thị trường bất động sản tăng trưởng không chỉ có lợi cho chính nó mà còn tạo ra hiệu ứng lan tỏa đến trên 30 ngành, lĩnh vực của nền kinh tế quốc gia, như: các lĩnh vực về vốn, xây dựng, sản xuất vật liệu xây dựng, nội thất, lao động,… tăng trưởng.

Tuy nhiên như chúng ta đã biết, vừa qua là thời gian có nhiều khó khăn đối với nền kinh tế Việt Nam nói chung, thị trường bất động sản nói riêng. Cụ thể, hoạt động đầu tư kinh doanh của nhiều doanh nghiệp bất động sản gặp nhiều khó khăn do chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố bất lợi cả trong và ngoài nước.

Cơ cấu sản phẩm trên thị trường chưa phù hợp, dư thừa sản phẩm bất động sản nhà ở phân khúc cao cấp, trung cấp. Thị trường cũng thiếu sản phẩm bất động sản nhà ở vừa với mức thu nhập của đại đa số người dân, phát triển nhà ở xã hội chưa đạt mục tiêu đề ra. Đặc biệt, giá nhà ở nói chung vẫn còn cao so với khả năng chi trả của người dân đô thị nói chung và người có thu nhập còn thấp nói riêng.

Trước tình hình đó, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quan tâm, chỉ đạo quyết liệt triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm tháo gỡ khó khăn, kịp thời thúc đẩy các dự án đầu tư, tăng nguồn cung sản phẩm nhà ở, bất động sản ở các phân khúc, nhất là nhà ở xã hội. Riêng trong năm 2025, Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan đã triển khai đồng bộ nhiều văn bản pháp luật, nhằm hoàn thiện khung pháp lý, thúc đẩy phát triển thị trường bất động sản, đặc biệt là nhà ở xã hội, tạo hành lang pháp lý minh bạch, thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp tham gia thị trường.

Việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về pháp lý và các giải pháp thúc đẩy thị trường đã có hiệu quả nhất định. Đơn cử, nhiều vướng mắc, khó khăn của thị trường bất động sản đã từng bước được tháo gỡ. Nhờ đó, thị trường bất động sản đã có những chuyển biến theo chiều hướng tích cực.

Ngoài ra, ngày càng ghi nhận thêm các địa phương sẵn sàng vào cuộc để chung tay tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp bất động sản để dự án tái khởi động trở lại càng tạo niềm tin, sức mạnh cho thị trường và chủ thể tham gia, giúp thị trường bất động sản có nhiều dấu hiệu ổn định.

Thưa Thứ trưởng, xin ông cho biết những chuyển biến tích cực nổi bật của thị trường bất động sản trong thời gian gần đây là gì?

Việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về pháp lý và các giải pháp thúc đẩy thị trường đã có hiệu quả nhất định, nhiều vướng mắc, khó khăn của thị trường bất động sản đã từng bước được tháo gỡ, tình hình thị trường bất động sản đã có những chuyển biến theo chiều hướng tích cực, nhiều địa phương có kinh tế phát triển được quan tâm, chú trọng thúc đẩy đầu tư cơ sở hạ tầng, giao thông, cụ thể:

Thứ nhất, nguồn cung dự án bất động sản đang có xu hướng tăng trở lại. Số lượng dự án mới được chấp thuận, đủ điều kiện triển khai ngày càng nhiều hơn, đặc biệt tại các địa phương có kinh tế phát triển và hạ tầng được đầu tư đồng bộ.

Cụ thể tổng số nguồn cung các dự án nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và dự án đầu tư hạ tầng để chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho người dân tự xây dựng nhà ở cả năm 2025 như sau: 241 dự án với quy mô vào khoảng 120.034 căn, lô/nền được cấp phép xây dựng mới; có 1.862 dự án với quy mô khoảng 771.984 căn, lô/nền đang triển khai xây dựng; có 298 dự án với quy mô khoảng 151.029 căn, lô/nền đã hoàn thành xây dựng.

Thứ hai, niềm tin của nhà đầu tư từng bước được cải thiện. Thanh khoản thị trường tăng lên, dòng vốn tín dụng, trái phiếu và vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vào lĩnh vực bất động sản dần được khơi thông, ổn định hơn so với giai đoạn trước.

Thứ ba, nhiều dự án bất động sản gặp khó khăn, vướng mắc pháp lý đã và đang được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo quyết liệt để tháo gỡ, sớm đưa vào khai thác, tránh lãng phí nguồn lực xã hội.

Đặc biệt, công tác phát triển nhà ở xã hội đã ghi nhận những kết quả rõ nét, góp phần trực tiếp giải quyết nhu cầu nhà ở của người dân thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp… bảo đảm thực hiện chính sách an sinh - xã hội của đất nước. Trong năm 2025, cả nước hoàn thành 103.133/100.275 căn nhà ở xã hội (đạt 103% chỉ tiêu), khởi công mới 90 dự án với quy mô 95.630 căn.

Thứ tư, công tác quản lý thị trường bất động sản đã được triển khai đồng bộ, toàn diện. Các cấp, các ngành đã kịp thời theo dõi, nắm bắt diễn biến thị trường; tổng hợp, đề xuất sửa đổi, bổ sung những quy định pháp luật chưa phù hợp với thực tiễn; đồng thời triển khai các giải pháp điều hành linh hoạt nhằm kiểm soát rủi ro, bảo đảm thị trường bất động sản phát triển ổn định, lành mạnh và an toàn.

Cuối cùng, Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản đã được hoàn thiện và đưa vào vận hành đồng bộ. Bộ Xây dựng đã bàn giao tài khoản cho các địa phương và bộ, ngành liên quan để cập nhật, chia sẻ dữ liệu, qua đó bảo đảm thông tin về dự án, pháp lý và tiến độ được công khai, minh bạch.

Việc đẩy mạnh số hóa và ứng dụng công nghệ không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý, nâng cao hiệu quả giao dịch và quản lý, mà còn thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực bất động sản. Qua đó, góp phần xây dựng một thị trường ổn định, minh bạch và hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Thưa Thứ trưởng, theo ông, triển vọng và xu hướng chính của thị trường bất động sản trong năm 2026 sẽ như thế nào, đặc biệt về nguồn cung, giá cả và nhu cầu người mua?

Năm 2025 là giai đoạn bản lề quan trọng, tạo nền tảng để thị trường bất động sản bước sang năm 2026 với trạng thái ổn định và bền vững hơn. Những thay đổi lớn về thể chế, đặc biệt là việc các luật liên quan đến đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản chính thức đi vào cuộc sống, đã từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý kéo dài, khơi thông nguồn cung và củng cố niềm tin thị trường.

Bên cạnh đó, việc Chính phủ tập trung xử lý các dự án tồn đọng, đẩy mạnh đầu tư công và hạ tầng liên vùng đang mở ra không gian phát triển mới cho đô thị và bất động sản, nhất là tại các khu vực ven đô và đô thị vệ tinh. Dòng tiền được cải thiện, tín dụng được điều hành linh hoạt, tiếp tục coi bất động sản là kênh đầu tư dài hạn, nhưng theo hướng thận trọng và có chọn lọc hơn.

Bước sang năm 2026, thị trường được dự báo sẽ “sôi động trong sự thận trọng”, với phân khúc căn hộ và nhà ở phục vụ nhu cầu thực tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Sự phân hóa sẽ ngày càng rõ nét, khi người mua và nhà đầu tư ưu tiên các dự án có pháp lý minh bạch, hạ tầng đồng bộ, giá trị sử dụng thực và uy tín chủ đầu tư. Đây là nền tảng để thị trường phát triển lành mạnh, giảm đầu cơ và hướng tới tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới.

Hoàn thành 1 triệu căn nhà ở xã hội là mục tiêu trọng tâm

Thưa Thứ trưởng, nhà ở xã hội hiện là phân khúc “khát” nguồn cung nhất. Dù thời gian qua đã có những tín hiệu cải thiện, nhưng nhu cầu vẫn còn rất lớn. Trước thực trạng đó, Bộ Xây dựng sẽ triển khai những giải pháp trọng tâm nào trong thời gian tới để thực hiện hiệu quả Đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội?

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến việc chăm lo giải quyết nhà ở cho người dân và xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; đặc biệt là việc đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội để giải quyết nhu cầu chỗ ở cho người thu nhập thấp, công nhân lao động.

Có thể nói, về cơ bản, các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến chính sách phát triển về nhà ở xã hội đã được thể chế đầy đủ trong tình hình hiện nay. Đặc biệt, trước thực trạng về nhu cầu nhà ở xã hội ngày càng lớn, vừa qua, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 201/2025/QH15 thí điểm về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội. Đồng thời, để cụ thể hóa các chính sách tại Nghị quyết số 201, Chính phủ đã ban hành nhiều Nghị định hướng dẫn nhằm triển khai thống nhất trên thực tế. Nhờ các chính sách thông thoáng được ban hành, số lượng dự án nhà ở xã hội đã hoàn thành trong năm 2025, cả nước hoàn thành 103.133/100.275 căn nhà ở xã hội (đạt 103% chỉ tiêu), khởi công mới 90 dự án với quy mô 95.630 căn.

Nghị quyết 01/NQ-CP của Chính phủ đã nêu rõ, năm 2026 sẽ tập trung thực hiện hiệu quả Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia; Đề án "Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030", theo đó phấn đấu năm 2026 hoàn thành trên 110 nghìn căn hộ nhà ở xã hội, về đích sớm mục tiêu 1 triệu căn vào năm 2028.

Việc thúc đẩy sự phát triển nhà ở xã hội có tác động kép: Giúp người dân có thu nhập thấp có cơ hội tiếp cận với nhà ở phù hợp, gắn với việc hoàn thành mục tiêu thực hiện Đề án, đồng thời cân đối cung - cầu, điều chỉnh cơ cấu hàng hóa bất động sản, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội.

Để hoàn thành mục tiêu của Đề án phát triển ít nhất 1 triệu căn hộ đến năm 2030, bên cạnh nỗ lực của Bộ Xây dựng, rất cần sự phối hợp đồng bộ của các Bộ, ngành và địa phương. Thứ trưởng có kiến nghị gì nhằm tăng cường sự phối hợp này trong thời gian tới?

Nghị quyết 01/NQ-CP của Chính phủ đã nêu rõ, năm 2026 sẽ tập trung thực hiện hiệu quả Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia; Đề án "Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030", theo đó phấn đấu năm 2026 hoàn thành trên 110 nghìn căn hộ nhà ở xã hội, về đích sớm mục tiêu 1 triệu căn vào năm 2028. Theo đó, các Bộ, ngành, địa phương cần thực hiện một số giải pháp sau:

Đối với Bộ Xây dựng, thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục kiểm tra, đôn đốc các địa phương, doanh nghiệp đẩy mạnh triển khai đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, đảm bảo mục tiêu phát triển nhà ở xã hội năm 2026 và các năm tiếp theo.

Đối với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Bộ Xây dựng kiến nghị tiếp tục rà soát nhu cầu, tích cực, chủ động phối hợp với các địa phương để thực hiện giao chủ đầu tư, khởi công các dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho lực lượng vũ trang, nhà ở xã hội thuộc phạm vi quản lý, nhất là tại các địa phương có nhu cầu lớn.

Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, chúng tôi đề nghị đôn đốc thúc đẩy giải ngân Chương trình tín dụng 145 nghìn tỷ đồng cho vay nhà ở xã hội, nhà ở công nhân; đẩy mạnh giải ngân cho người trẻ dưới 35 tuổi.

 Đối với các địa phương cần tập trung triển khai một số vấn đề trọng tâm sau:

 Thứ nhất, các địa phương cần đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm và 05 năm của địa phương để thống nhất triển khai trong cả hệ thống chính trị.

Thứ hai, tập trung chỉ đạo, đẩy mạnh triển khai các dự án, hoàn thành các chỉ tiêu nhà ở xã hội giai đoạn 2026-2030 đã được Thủ tướng Chính phủ giao đúng tiến độ.

Thứ ba, các địa phương cần tổ chức lập, phê duyệt danh mục vị trí khu đất đã được xác định để phát triển nhà ở xã hội, các dự án nhà ở xã hội; bố trí đủ quỹ đất để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội tại các vị trí thuận lợi, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.

Thực hiện nghiêm quy định về việc dành quỹ đất làm nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp và 20% quỹ đất ở trong các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị để đầu tư phát triển nhà ở xã hội theo pháp luật.

Thứ tư, các địa phương cần chủ động bố trí ngân sách địa phương để thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch phục vụ phát triển nhà ở xã hội.

Cuối cùng, các địa phương cần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính (TTHC), đưa các dự án nhà ở xã hội vào nhóm “luồng xanh”, “luồng ưu tiên”; thực hiện đồng thời, song song các quy trình về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, môi trường; rút ngắn tối đa thời gian thẩm định, phê duyệt dự án, giao đất, cấp phép xây dựng và các thủ tục liên quan.

Xin trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!

Thanh Hiền (thực hiện)