Thủ tướng Lê Minh Hưng: Thế giới càng bất định, Việt Nam càng phải chủ động về chiến lược

“Thế giới càng bất định, Việt Nam càng phải chủ động về chiến lược, củng cố nội lực và mở rộng hợp tác”, Thủ tướng Lê Minh Hưng nói khi đối thoại với ông Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ngày 28/10 tại TP.HCM.

Cuộc đối thoại diễn ra sau phiên toàn thể cấp cao của Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, với chủ đề “Định vị Việt Nam trong tương lai toàn cầu”.

Theo Thủ tướng, thế giới đang trải qua những biến động sâu sắc. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn mở rộng sang kinh tế, công nghệ, dữ liệu, năng lượng và các chuẩn mực thương mại, đầu tư, môi trường, quản trị. Toàn cầu hóa tiếp tục nhưng được tổ chức lại theo hướng phân mảnh hơn, đặt ra yêu cầu cao hơn về an ninh, tự chủ và sức chống chịu.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trao đổi với ông Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), tại phiên đối thoại trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026 (AEF 2026), sáng 28/10, tại TP.HCM.

Đổi mới mô hình tăng trưởng, đột phá cải cách thể chế

Thủ tướng chỉ ra ba thách thức lớn có quan hệ chặt chẽ với nhau. Đó là yêu cầu đổi mới thể chế, luật lệ chung để theo kịp các vấn đề mới; giới hạn ngày càng bộc lộ của mô hình tăng trưởng dựa vào động lực truyền thống; lòng tin chiến lược suy giảm trong khi cạnh tranh gia tăng.

“Không thể hợp tác nếu không xây dựng, củng cố lòng tin chiến lược”, ông Lê Minh Hưng nhấn mạnh.

Trong bối cảnh đó, năng lực phát triển của mỗi quốc gia ngày càng được quyết định bởi sức chống chịu, mức độ tự chủ chiến lược và khả năng kiến tạo động lực, nguồn lực tăng trưởng mới.

Việt Nam xác định ba định hướng gồm củng cố tự chủ chiến lược gắn với hội nhập quốc tế; đổi mới căn bản, toàn diện mô hình phát triển; đột phá cải cách thể chế gắn với nâng cao năng lực quản trị quốc gia. Trong đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, động lực chính để nâng năng suất, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh.

Về năng lực chống chịu, Thủ tướng cho rằng điều quan trọng là nền kinh tế có thể thích ứng và phát triển mạnh hơn sau biến động. “Chúng tôi cho rằng trong một thế giới bất định, sức chống chịu của một quốc gia không chỉ là khả năng đứng vững trước các cú sốc, mà quan trọng hơn là khả năng thích ứng, phục hồi, năng lực chủ động sáng tạo, tự đổi mới và phát triển mạnh mẽ hơn sau mỗi biến động", Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh.

Theo ông, một nền kinh tế có thể vượt qua khó khăn trước mắt nhưng vẫn dễ tổn thương nếu không điều chỉnh được những hạn chế mang tính cơ cấu.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đối thoại 60 phút với chủ đề “Định vị Việt Nam trong tương lai toàn cầu”.

Giảm chi phí tuân thủ, nâng năng lực doanh nghiệp

Thủ tướng xác định ổn định chính trị - xã hội và củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết. Chính sách vĩ mô tiếp tục được điều hành linh hoạt để kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, an ninh năng lượng và lương thực. Ông cho biết nợ công khoảng 34% GDP cho phép Việt Nam vừa hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khi có cú sốc, vừa tiếp tục đầu tư cho hạ tầng chiến lược và các mục tiêu ưu tiên.

Cùng với ổn định vĩ mô, Chính phủ tập trung hoàn thiện thể chế, đổi mới quản trị quốc gia dựa trên năng lực bộ máy, công nghệ và dữ liệu; tháo gỡ rào cản đối với sản xuất, kinh doanh. Theo Thủ tướng, trong sáu tháng qua, thời gian tuân thủ giảm 53%, chi phí tuân thủ giảm 55% cho người dân, doanh nghiệp, là mức cắt giảm lớn nhất từ trước đến nay. Nỗ lực này sẽ được tiếp tục nhằm huy động nguồn lực trong và ngoài nước cho phát triển.

Với doanh nghiệp, Chính phủ ưu tiên cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; hỗ trợ nâng năng lực quản trị, tài chính, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, nhất là với doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp tư nhân. “Thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; thu hút đầu tư có chọn lọc, gắn với chuyển giao và làm chủ công nghệ, đào tạo nhân lực chất lượng cao và nâng tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước”, Thủ tướng nêu.

Các ưu tiên khác gồm phát triển hạ tầng chiến lược, củng cố năng lực sản xuất và dự trữ mặt hàng thiết yếu; quản trị rủi ro khí hậu; nâng chất lượng giáo dục đại học, đào tạo nghề để đáp ứng thay đổi của thị trường lao động.

Về đối ngoại, Việt Nam tiếp tục đa dạng hóa thị trường, đối tác, nguồn vốn, công nghệ, năng lượng và chuỗi cung ứng; khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, duy trì quan hệ ổn định, cùng có lợi với các đối tác. “Tự chủ không có nghĩa là khép kín. Tự chủ là nâng cao năng lực tự quyết định, đồng thời mở rộng không gian phát triển thông qua hội nhập quốc tế chủ động, sâu rộng và hiệu quả”, Thủ tướng nói.

Kim Thoa