Thúc đẩy đổi mới sáng tạo từ nền tảng tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn thúc đẩy hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. (Ảnh minh họa)

Hiện nay, tiêu chuẩn được xác định là một trong những nền tảng quan trọng thúc đẩy hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Việt Nam. Tính đến nay, Việt Nam đã công bố hơn 14.000 tiêu chuẩn quốc gia (TCVN), trong đó trên 70% hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực và nước ngoài.

Việc chủ động tham gia và áp dụng hệ thống tiêu chuẩn quốc tế không chỉ giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, mà còn thể hiện cam kết của Việt Nam trong thúc đẩy quan hệ đối tác toàn cầu, đồng hành cùng cộng đồng quốc tế thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững.

Thực tế chứng minh, tiêu chuẩn là công cụ quan trọng, động lực thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ngược lại, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cũng sẽ giúp phát triển tiêu chuẩn hóa.

Điển hình như trong lĩnh vực thanh toán điện tử, Ngân hàng Nhà nước đã ký Quyết định số 2525/QĐ-NHNN ban hành Tiêu chuẩn cơ sở (TCCS) đặc tả kỹ thuật QR Code hiển thị từ phía khách hàng tại Việt Nam. Việc ban hành Tiêu chuẩn cơ sở về QR Code thống nhất toàn quốc giúp các ngân hàng, ví điện tử và doanh nghiệp kết nối dễ dàng, tạo nên hệ sinh thái thanh toán không tiền mặt phát triển mạnh mẽ.

Hay trước nguy cơ gia tăng tấn công mạng, Việt Nam đã ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14423:2025 về an ninh mạng nhằm tăng cường hàng rào bảo vệ cho các hệ thống chứa dữ liệu trọng yếu. An ninh mạng đã trở thành trụ cột chiến lược, giữ vai trò thiết yếu trong bảo đảm phát triển bền vững, ổn định của đất nước, bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng và quyền lợi hợp pháp của mọi tổ chức, cá nhân.

Các chuyên gia nhận định, hoạt động tiêu chuẩn giữ vai trò nền tảng, đồng thời là động lực quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số. Tiêu chuẩn giúp tạo lập môi trường kết nối, bảo đảm an toàn, định hướng đổi mới và nâng cao năng lực cạnh tranh cho cả nền kinh tế. Thời gian tới, để tận dụng tối đa lợi ích này, Việt Nam cần tiếp tục đẩy mạnh xây dựng và hài hòa tiêu chuẩn với quốc tế, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp chủ động tham gia vào quá trình tiêu chuẩn hóa.

Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2030 nêu rõ: “Xây dựng kịp thời tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn cơ sở đối với các công nghệ, sản phẩm mới, sản phẩm xuất khẩu, sản phẩm chủ lực đáp ứng yêu cầu của thị trường; bảo đảm phát triển tài sản trí tuệ và tiêu chuẩn, chất lượng hàng hóa là công cụ hữu hiệu thúc đẩy đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ mới”. Điều này thêm một lần nữa khẳng định vai trò quan trọng của tiêu chuẩn trong tiến trình số hóa của đất nước.

Thanh Tùng