Thuốc Đông y giả trộn Paracetamol: Cảnh báo nguy cơ âm thầm phá hủy gan, thận người dùng

Thuốc Đông y là phương pháp điều trị có nguồn gốc từ y học cổ truyền phương Đông, sử dụng chủ yếu từ thảo dược, khoáng vật và một số chế phẩm tự nhiên. Dựa trên nguyên lý cân bằng âm dương và điều hòa khí huyết, Đông y thường được ứng dụng trong điều trị các bệnh mạn tính, hỗ trợ phục hồi sức khỏe và nâng cao thể trạng.

Ưu điểm của Đông y là tính “toàn diện”, hướng đến điều chỉnh cơ thể từ bên trong thay vì chỉ tập trung vào triệu chứng. Tuy nhiên, hiệu quả điều trị thường chậm, đòi hỏi người dùng phải kiên trì và sử dụng đúng bài thuốc, đúng liều lượng.

Hiện nay, thị trường Đông y tồn tại nhiều sản phẩm không rõ nguồn gốc, thậm chí bị pha trộn tân dược hoặc làm giả, gây nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Vì vậy, người dùng cần lựa chọn cơ sở uy tín và có sự tư vấn của thầy thuốc hoặc bác sĩ chuyên môn.

Điển hình, một đường dây sản xuất và buôn bán thuốc Đông y giả quy mô lớn vừa bị Công an TP.HCM phát hiện và triệt phá trong quá trình kiểm tra một cơ sở trên đường Âu Cơ. Tại hiện trường, lực lượng chức năng thu giữ hơn 4.000 hộp thuốc thành phẩm cùng gần 800 kg viên nén, viên nang chưa hoàn thiện, kèm hệ thống máy móc sản xuất khép kín. Các sản phẩm được đóng gói bắt mắt, giả mạo nguồn gốc từ Malaysia, Hồng Kông và được phân phối qua nhiều kênh không chính thống, bao gồm mạng xã hội và các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ.

Kết quả giám định ban đầu cho thấy nhiều mẫu thuốc không hề chứa dược liệu như công bố, mà là hỗn hợp nguyên liệu không rõ nguồn gốc, trong đó đáng chú ý có sự hiện diện của Paracetamol – một hoạt chất giảm đau, hạ sốt phổ biến trong y học hiện đại. Việc đưa Paracetamol vào các sản phẩm mang danh “thuốc Đông y” không chỉ là hành vi gian lận thương mại mà còn tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng đối với sức khỏe người sử dụng.

Trao đổi về Paracetamol, bác sĩ Trần Văn Bắc – Phó Trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, đây là thuốc giảm đau, hạ sốt phổ biến (còn gọi là acetaminophen), thường được sử dụng trong các trường hợp đau nhẹ đến vừa hoặc sốt do cảm cúm, cảm lạnh. Với ưu điểm dễ tiếp cận, không cần kê đơn và hiệu quả rõ rệt, Paracetamol được đánh giá là tương đối an toàn nếu dùng đúng liều.

Tuy nhiên, bác sĩ cảnh báo, khi sử dụng quá liều hoặc lạm dụng kéo dài, thuốc có thể gây ngộ độc nghiêm trọng, đặc biệt là tổn thương gan, thậm chí dẫn đến suy gan cấp nếu không được xử trí kịp thời. Đáng lo ngại là nhiều người có tâm lý chủ quan vì cho rằng đây chỉ là thuốc giảm đau thông thường, dẫn đến việc sử dụng không kiểm soát và vô tình làm tăng nguy cơ độc tính tích lũy tại gan.

Cùng quan điểm, TS.BS Nguyễn Trung Nguyên – Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh, những người có bệnh lý gan, nghiện rượu hoặc có bệnh nền sẽ dễ bị tổn thương hơn, ngay cả khi dùng Paracetamol ở liều khuyến cáo, do khả năng chuyển hóa thuốc bị suy giảm.

Ở góc độ y tế công cộng, ThS.BS Trần Thị Nhị Hà cũng cho rằng việc trộn tân dược vào sản phẩm thảo dược là thủ đoạn đặc biệt nguy hiểm. Theo bà, khi người bệnh thấy giảm đau nhanh, họ dễ tin vào hiệu quả “thần kỳ” và tiếp tục sử dụng lặp lại mà không kiểm soát liều lượng, từ đó làm gia tăng nguy cơ ngộ độc gan và tổn thương thận.

Nguy hiểm hơn, nhiều sản phẩm giả mạo không công bố rõ thành phần, khiến người dùng không biết mình đang tiếp xúc với hoạt chất tân dược. Khi kết hợp với rượu, thuốc cảm cúm hoặc các sản phẩm có chứa Paracetamol khác, nguy cơ quá liều càng tăng mà không được nhận diện kịp thời.

Trong khi đó, các chuyên gia y tế cũng lưu ý rằng thị trường dược phẩm không chính thống, đặc biệt qua các kênh online, vẫn còn nhiều lỗ hổng quản lý. Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, người dân chỉ nên sử dụng thuốc có số đăng ký lưu hành rõ ràng và được phân phối tại cơ sở được cấp phép để đảm bảo an toàn.

Bác sĩ Võ Thuận Hóa – Chủ tịch Hội Đông y tỉnh Đắk Lắk cho biết, Đông y là phương pháp điều trị dựa trên nguyên tắc biện chứng luận trị, vì vậy mỗi bệnh nhân cần được thăm khám và kê đơn riêng biệt. Việc tự ý sử dụng thuốc theo quảng cáo hoặc truyền miệng không chỉ sai nguyên tắc điều trị mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng gan, thận nếu dùng kéo dài, đồng thời có thể che lấp triệu chứng, làm chậm quá trình phát hiện bệnh.

Từ những cảnh báo trên, các chuyên gia khuyến nghị người dân không nên tự ý sử dụng thuốc Đông y hoặc tân dược không rõ nguồn gốc, đặc biệt là các sản phẩm mua qua mạng. Khi có vấn đề sức khỏe, cần đến cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị phù hợp. Việc tuân thủ hướng dẫn chuyên môn không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn hạn chế tối đa các rủi ro đáng tiếc có thể xảy ra.

An Dương (T/h)