Tiêu chuẩn HACCP: Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp thực phẩm

HACCP - “lá chắn” trong quản lý an toàn thực phẩm

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng thực phẩm ngày càng mở rộng và yêu cầu của người tiêu dùng về chất lượng, an toàn ngày càng cao, việc áp dụng các hệ thống quản lý tiên tiến như HACCP không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với doanh nghiệp thực phẩm.

Tại Việt Nam, Chương trình quốc gia hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa giai đoạn 2021-2030 (Chương trình 1322) đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận và triển khai các tiêu chuẩn này, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm an toàn thực phẩm.

HACCP giúp nhận diện, đánh giá và kiểm soát các mối nguy có thể ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm.

Cụ thể, HACCP (Phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn) là một hệ thống quản lý mang tính phòng ngừa, giúp doanh nghiệp nhận diện, đánh giá và kiểm soát các mối nguy có thể ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm trong toàn bộ quá trình sản xuất, từ nguyên liệu đầu vào đến thành phẩm cuối cùng. Khác với cách kiểm tra chất lượng truyền thống dựa trên sản phẩm cuối, HACCP tập trung kiểm soát ngay từ các công đoạn then chốt, qua đó giảm thiểu rủi ro và hạn chế tối đa sai lỗi.

Hiện nay, khi các sự cố về an toàn thực phẩm vẫn còn diễn biến phức tạp, HACCP được xem là “tấm hộ chiếu” giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và quốc tế. Nhiều quốc gia và hệ thống phân phối lớn đã coi HACCP là điều kiện bắt buộc đối với nhà cung cấp thực phẩm.

Với mục tiêu nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hàng hóa quốc gia, Chương trình 1322 đã hỗ trợ doanh nghiệp thông qua nhiều hoạt động thiết thực như đào tạo, tư vấn, hướng dẫn xây dựng hệ thống quản lý, đánh giá nội bộ và chứng nhận. Thông qua chương trình, doanh nghiệp không chỉ được tiếp cận kiến thức về HACCP mà còn được các chuyên gia đồng hành trong suốt quá trình triển khai: từ khảo sát hiện trạng, xác định mối nguy, thiết lập điểm kiểm soát tới hạn, xây dựng quy trình vận hành chuẩn đến đánh giá và cải tiến hệ thống.

Hiệu quả thực tế từ doanh nghiệp tham gia

Doanh nghiệp thực phẩm áp dụng HACCP, góp phần tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Một minh chứng cụ thể cho hiệu quả của Chương trình 1322 là Công ty TNHH Lạc Thành KingFoods - đơn vị hoạt động trong lĩnh vực sơ chế, đóng gói các sản phẩm nông sản tươi như xoài, củ sen, khoai lang. Sau khi được hỗ trợ áp dụng HACCP kết hợp với ISO 22000:2008, công ty đã thiết lập được quy trình kiểm soát chặt chẽ từ khâu lựa chọn nguyên liệu, sơ chế, đóng gói đến bảo quản. Nhờ đó, các mối nguy về vi sinh, hóa học và vật lý được nhận diện và kiểm soát hiệu quả.

Kết quả đạt được rất rõ rệt: năng suất lao động tăng 10%, chi phí sản xuất giảm 7%. Quan trọng hơn, sản phẩm của doanh nghiệp đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về an toàn thực phẩm, tạo được niềm tin với khách hàng và đối tác.

Tương tự, Công ty TNHH Thúy Lực - đơn vị kinh doanh thực phẩm với danh mục đa dạng từ thịt gia súc, gia cầm đến các sản phẩm chế biến - cũng có nhiều tiềm năng hưởng lợi từ việc áp dụng HACCP. Với đặc thù ngành hàng có nguy cơ cao về mất an toàn thực phẩm, việc xây dựng hệ thống kiểm soát mối nguy là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, hạn chế rủi ro và mở rộng thị trường.

Các chuyên gia đánh giá, áp dụng HACCP không chỉ mang lại lợi ích trước mắt về năng suất và chi phí mà còn tạo nền tảng cho phát triển lâu dài. Khi hệ thống được vận hành hiệu quả, doanh nghiệp có thể: Nâng cao chất lượng và độ ổn định của sản phẩm; Giảm thiểu rủi ro thu hồi sản phẩm và tổn thất do sai lỗi; Tăng khả năng tiếp cận các thị trường xuất khẩu; Đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của người tiêu dùng. HACCP còn có thể được tích hợp với các hệ thống quản lý khác để tạo thành một nền tảng quản trị hiện đại, minh bạch và hiệu quả.

Có thể thấy, trong bối cảnh an toàn thực phẩm đang trở thành vấn đề toàn cầu, việc áp dụng HACCP là xu hướng tất yếu đối với doanh nghiệp thực phẩm. Thông qua Chương trình 1322, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã có cơ hội tiếp cận và triển khai thành công hệ thống này, qua đó nâng cao năng suất, giảm chi phí và khẳng định vị thế trên thị trường.

Hoàng Bách