Tổng điều tra kinh tế 2026: Bước chuyển quan trọng, hình thành phương thức thống kê hiện đại trong kỷ nguyên số

Chiều 13/7, tại trụ sở Cục Thống kê, Hà Nội, Ban Chỉ đạo Trung ương tổ chức Hội nghị với hai hình thức trực tiếp và trực tuyến, tổng kết Tổng điều tra kinh tế năm 2026.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Tổng điều tra kinh tế năm 2026 là cuộc tổng điều tra có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, huy động khối lượng nguồn lực rất lớn và được triển khai trong bối cảnh đặc biệt.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn: Kết quả của Tổng điều tra kinh tế năm 2026 là cơ sở quan trọng giúp giúp Đảng, Nhà nước hoạch định chiến lược chính sách phát triển bền vững

Năm 2026 là năm đầu tiên cả nước triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; cùng các nghị quyết, chiến lược của Bộ Chính trị về phát triển đất nước, hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững.

“Vì vậy, kết quả Tổng điều tra có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, cung cấp cơ sở dữ liệu phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội”- Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nêu rõ.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, điểm đặc biệt của cuộc tổng điều tra lần này là đã rút ngắn tiến độ thực hiện 7 tháng so với kế hoạch ban đầu so với kế hoạch ban đầu nhưng vẫn bảo đảm chất lượng. Đây là minh chứng sống động, rõ ràng cho quyết tâm chính trị cao cùng sự đồng lòng, ủng hộ, phối hợp chặt chẽ từ Trung ương đến cơ sở cộng với hiệu quả thiết thực từ việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin.

“Cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 không chỉ là hoạt động kiểm kê, thống kê các nguồn lực của nền kinh tế, mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số của ngành Thống kê, tạo nền tảng hình thành phương thức thống kê hiện đại, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia trong bối cảnh phát triển kinh tế số”- Bộ trưởng Tài chính nhận định.

Thông tin tại Hội nghị, Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương cho biết: Tổng điều tra kinh tế năm 2026 là cuộc điều tra thống kê có quy mô lớn, được thực hiện định kỳ nhằm thu thập đầy đủ thông tin về các cơ sở sản xuất, kinh doanh, hành chính, sự nghiệp và tổ chức trên phạm vi cả nước, qua đó phản ánh toàn diện bức tranh của nền kinh tế.

Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương: Tổng điều tra kinh tế năm 2026 nhằm phản ánh toàn diện bức tranh của nền kinh tế

Theo phương án điều tra, mục tiêu trọng tâm là đánh giá quy mô, lao động, kết quả sản xuất kinh doanh, mức độ ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo của các cơ sở kinh tế; xác định cơ cấu và phân bổ lao động theo địa phương, ngành kinh tế, loại hình sở hữu; đồng thời cung cấp dữ liệu phục vụ biên soạn các chỉ tiêu thống kê quốc gia quan trọng như GDP, GRDP và xây dựng cơ sở dữ liệu cho các cuộc điều tra chọn mẫu trong giai đoạn tiếp theo.

Tại cuộc Tổng điều tra lần này, hệ thống cơ quan ngành dọc từ trung ương tới cơ sở, đội ngũ điều tra viên, giám sát viên được đào tạo bài bản, thông thạo địa bàn; hệ thống cơ quan thống kê thực hiện thống nhất, đa dạng, phù hợp, góp phần vào thành công của tổng điều tra.

Mặc dù chịu ảnh hưởng của thời gian đầu kiện toàn, sắp xếp lại tổ chức, bộ máy chính quyền nhưng nhờ thực hiện đồng thời, song song suốt quá trình thu thập thông tin cùng với triển khai thường xuyên, liên tục, đa dạng hình thức cộng với tiếp tục ứng dụng trí tuệ nhân tạo, hoàn thiện bản đồ số, cơ sở dữ liệu không gian, cuộc tổng điều tra đã thành công tốt đẹp.

Đáng chú ý, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác điều tra là điểm nhấn nổi bật, góp phần giảm tải công việc, nâng cao tính kịp thời và chất lượng dữ liệu. Kết quả điều tra đã tạo nền tảng dữ liệu quan trọng phục vụ quản trị nhà nước, cải cách hành chính.

Tại hội nghị, Cục phó Cục Thống kê Nguyễn Thanh Dương đã thông tin kết quả sơ bộ Tổng điều tra kinh tế năm 2026. Theo kết quả sơ bộ, cả nước có gần 6,3 triệu đơn vị kinh tế đang hoạt động và có kết quả sản xuất, kinh doanh. Trong đó có gần 876,2 nghìn doanh nghiệp và hợp tác xã, gần 5,3 triệu cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể phi nông, lâm nghiệp và thủy sản, 52,2 nghìn cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng, gần 8 nghìn tổ hợp tác và 82,5 nghìn cơ sở hành chính, sự nghiệp, hiệp hội và tổ chức phi Chính phủ.

Theo đó, quy mô nền kinh tế Việt Nam tiếp tục được mở rộng, số lượng các đơn vị kinh tế tăng so với kỳ Tổng điều tra trước. Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng của nền kinh tế. Sự gia tăng về số lượng doanh nghiệp, lao động và nguồn vốn phản ánh xu hướng mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời cho thấy hiệu quả của các chính sách cải thiện môi trường đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp và phát triển khu vực kinh tế tư nhân trong thời gian qua.

Dịp này, Ban tổ chức đã công bố quyết định khen thưởng Bằng khen của Bộ trưởng Tài chính cho 87 tập thể và 331 cá nhân trực tiếp chỉ đạo, tham mưu lập thành tích trong thực hiện tổng điều tra kinh tế 2026.

Lê Kim Liên