Tổng điều tra kinh tế năm 2026: tăng tốc triển khai, công bố số liệu vào 30/6

Sáng 9/2, Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 trung ương đã tổ chức Hội nghị triển khai và rà soát, điều chỉnh kế hoạch tổng điều tra kinh tế năm 2026. Hội nghị có sự tham dự trực tuyến của các Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, xã, phường, đặc khu tại 34 tỉnh, thành phố trên cả nước. Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng chủ trì hội nghị.

Rút ngắn thời gian tổng điều tra kinh tế 7 tháng so với kế hoạch

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nêu rõ, Tổng điều tra kinh tế năm 2026 là cuộc tổng điều tra có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhằm thu thập thông tin đầy đủ, toàn diện về các đơn vị kinh tế gồm: doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể; cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng; đơn vị sự nghiệp ngoài công lập; hội, hiệp hội; tổ chức phi chính phủ nước ngoài được cấp phép hoạt động tại Việt Nam làm cơ sở để xây dựng cơ sở dữ liệu về kinh tế - xã hội theo địa giới hành chính mới của cấp tỉnh, cấp xã trên phạm vi cả nước, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý, điều hành và giám sát trong giai đoạn phát triển mới.

Bộ trưởng nhấn mạnh, việc cập nhật kịp thời các thông số về quy mô, cơ cấu nền kinh tế, về hoạt động của doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh sẽ là công cụ hữu hiệu để phân tích, đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, bất cập của nền kinh tế. Từ đó, xây dựng hệ thống các giải pháp để chỉ đạo và triển khai các mục tiêu về kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng: hoàn thành sớm tổng điều tra sẽ cung cấp bộ cơ sở dữ liệu kịp thời cho chiến lược phát triển đất nước

Do đó, thay vì dự kiến hoàn thành vào cuối năm theo kế hoạch ban đầu, Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 trung ương đã yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành và công bố kết quả tổng điều tra muộn nhất vào 30/6/2026, sớm hơn 7 tháng so với kế hoạch.

Đồng thời, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh yêu cầu phải đảm bảo chất lượng, gắn với rà soát, giảm bớt các tiêu chí, danh mục thống kê không thiết thực, tránh lãng phí.

Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương cho biết, tổng điều tra kinh tế năm 2026 là kỳ tổng điều tra thứ 7 của Việt Nam, diễn ra trong bối cảnh đặc biệt quan trọng: năm đầu tiên thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2026 - 2030. Không chỉ dừng lại ở việc thống kê quy mô GDP hay cơ cấu ngành nghề, cuộc tổng điều tra lần này tập trung phản ánh mức độ chuyển đổi số, thương mại điện tử và ứng dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh - những yếu tố cốt lõi của nền kinh tế hiện đại.

Điểm mới nổi bật của kỳ điều tra này là việc mở rộng đối tượng sang các hình thức kinh doanh trực tuyến và áp dụng triệt để công nghệ thông tin. AI (trí tuệ nhân tạo) được sử dụng để xác định mã ngành, cùng với bản đồ số theo dõi tiến độ theo thời gian thực.

Theo báo cáo cập nhật đến sáng ngày 9/2/2026, tiến độ thu thập thông tin giai đoạn 1 (đối với khối cá thể, tôn giáo, tín ngưỡng) đã đạt 57,6%. Một số địa phương như Đồng Tháp, Quảng Trị đã cán mốc trên 80%, trong khi đó, vẫn còn những địa phương có tiến độ chậm như Cao Bằng, Gia Lai.

Theo yêu cầu điều chỉnh kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương, lãnh đạo Cục Thống kê cho biết, thời gian thu thập thông tin tại địa bàn giai đoạn 1 sẽ rút ngắn 20 ngày, kết thúc vào ngày 10/3/2026. Đặc biệt, giai đoạn 2 (thu thập thông tin doanh nghiệp, hiệp hội...) sẽ được rút ngắn tới 4 tháng, bắt đầu từ ngày 1/3 và kết thúc vào ngày 30/4/2026.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng tốc mà vẫn đảm bảo giảm chất lượng, Ban Chỉ đạo đã thực hiện rà soát và cắt giảm đáng kể khối lượng công việc thủ công. Đối với khối doanh nghiệp, phiếu điều tra sẽ lược bỏ 20 chỉ tiêu, bao gồm các thông tin chi tiết về tài sản cố định (giúp giảm 21 câu hỏi). Thay vào đó, cơ quan thống kê sẽ khai thác dữ liệu hành chính sẵn có từ cơ quan Thuế và các báo cáo tài chính để tự động điền khuyết dữ liệu.

Tại hội nghị, đại diện Ban Chỉ đạo các địa phương đã báo cáo về công tác chuẩn bị, triển khai, tiến độ cũng như các khó khăn, thuận lợi trong quá trình thực hiện. Đại diện các tỉnh, thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Quảng Ninh cho biết, công tác chuẩn bị và triển khai được tiến hành khẩn trương, trách nhiệm; đồng thời nêu ra một số khó khăn, bất cập trong công tác Tổng điều tra kinh tế 2026 như: lực lượng thống kê cơ sở còn mỏng; điều tra viên kiêm nhiệm nhiều công việc nên tiến độ thu thập thông tin chưa cao; định mức chi phí cho điều tra viên còn thấp, sự e ngại của các hộ kinh doanh khi phải cung cấp số liệu doanh thu, chi phí…

Tiến độ đi đôi với chất lượng và độ tin cậy của số liệu

Nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của cuộc tổng điều tra lần này trong việc phục vụ hoạch định và điều hành kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định, việc hoàn thành sớm tổng điều tra sẽ cung cấp bộ cơ sở dữ liệu kịp thời cho chiến lược phát triển đất nước. Do đó, đòi hỏi phải triển khai đồng bộ, quyết liệt, đảm bảo chất lượng và độ tin cậy của số liệu.

Để đạt mục tiêu về đích sớm, Ban Chỉ đạo Trung ương đã ấn định các mốc thời gian cụ thể. Theo đó, các doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp ngoài công lập, hội, hiệp hội, tổ chức phi chính phủ phải hoàn thành cung cấp thông tin chậm nhất vào ngày 30/4/2026. Thời gian thu thập thông tin giai đoạn 2 bắt đầu từ ngày 1/5/2026.

Bộ trưởng yêu cầu Cục Thống kê, Vụ Ngân sách Nhà nước và các đơn vị liên quan khẩn trương rà soát, đề xuất điều chỉnh định mức chi phí cho điều tra viên ngay trước Tết Bính Ngọ, đảm bảo tháo gỡ khó khăn cho người làm công tác thống kê.

Bộ trưởng cũng yêu cầu Bộ Công an cung cấp dữ liệu liên quan được quản lý tại Trung tâm dữ liệu quốc gia nhằm khai thác tối đa nguồn dữ liệu hành chính sẵn có phục vụ thực hiện và biên soạn kết quả TĐTKT 2026; đồng thời, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin trong quá trình thu thập thông tin tại địa bàn điều tra của TĐTKT 2026.

Bộ trưởng yêu cầu Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 các cấp nghiêm túc triển khai các nhiệm vụ nêu trên; định kỳ báo cáo tiến độ kết quả thực hiện về Ban Chỉ đạo trung ương (qua Cục Thống kê) để tổng hợp, báo cáo Bộ trưởng, Trưởng ban Ban Chỉ đạo trung ương, để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, đảm bảo bảo đảm hoàn thành Tổng điều tra đúng tiến độ, chất lượng theo yêu cầu đề ra.

Lê Kim Liên