Trung Quốc sẽ áp dụng hai tiêu chuẩn bắt buộc dành cho pin xe điện

Trong nhiều năm qua, nguy cơ cháy nổ pin luôn là một trong những rào cản lớn nhất đối với sự phát triển của ngành xe điện toàn cầu. Mặc dù tỷ lệ sự cố tương đối thấp so với tổng số phương tiện lưu hành, mỗi vụ cháy xe điện đều thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận bởi mức độ nguy hiểm và khó kiểm soát của đám cháy liên quan đến pin lithium-ion.

Nhằm giải quyết tận gốc những lo ngại này, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT) đã ban hành phiên bản sửa đổi của tiêu chuẩn bắt buộc GB 38031-2025 – Safety Requirements for Power Batteries Used in Electric Vehicles, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Đây được xem là bước nâng cấp toàn diện so với phiên bản năm 2020, đồng thời đặt ra những yêu cầu khắt khe chưa từng có đối với các nhà sản xuất pin và xe điện.

Điểm thay đổi quan trọng nhất của GB 38031-2025 nằm ở yêu cầu mới liên quan đến hiện tượng mất ổn định nhiệt, đây được xem là nguyên nhân phổ biến dẫn đến cháy nổ pin xe điện.

Trung Quốc sắp ra tiêu chuẩn ''pin xe điện không được cháy nổ''

Nếu như tiêu chuẩn cũ chỉ yêu cầu hệ thống pin phải phát tín hiệu cảnh báo ít nhất 5 phút trước khi xảy ra cháy hoặc nổ, thì phiên bản mới tiến thêm một bước rất xa: pin phải được thiết kế để không bốc cháy và không phát nổ ngay cả khi xảy ra mất ổn định nhiệt bên trong hệ thống pin. Bên cạnh đó, lượng khói sinh ra trong quá trình sự cố không được gây nguy hiểm cho hành khách trong xe.

Một yêu cầu đáng chú ý khác là việc áp dụng cơ chế ngắt nguồn điện vật lý sau tai nạn hoặc va chạm nghiêm trọng. Quy định mới không chỉ tập trung vào bản thân bộ pin mà còn hướng tới khả năng bảo vệ hành khách và lực lượng cứu hộ sau tai nạn. Hệ thống điện áp cao trên xe phải có khả năng được cô lập vật lý nhằm giảm nguy cơ điện giật, chập điện hoặc phát sinh sự cố thứ cấp sau va chạm.

Yêu cầu này phản ánh xu hướng mới trong quản lý an toàn xe điện, khi các cơ quan quản lý không chỉ quan tâm đến việc phòng ngừa cháy nổ mà còn chú trọng đến khả năng kiểm soát rủi ro trong toàn bộ vòng đời vận hành của phương tiện.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia trong ngành, đây là lần đầu tiên trên thế giới một quốc gia đưa yêu cầu “không cháy, không nổ” thành quy định bắt buộc ở cấp tiêu chuẩn quốc gia đối với pin xe điện. Điều này đồng nghĩa các nhà sản xuất sẽ phải thiết kế lại cấu trúc pin, nâng cao khả năng cách ly nhiệt giữa các cell pin và cải thiện đáng kể hệ thống quản lý nhiệt để ngăn chặn hiện tượng lan truyền nhiệt.

Ngoài yêu cầu về chống cháy nổ, GB 38031-2025 còn bổ sung nhiều bài kiểm tra mới nhằm đánh giá toàn diện mức độ an toàn của hệ thống pin. Trong đó, tiêu chuẩn yêu cầu pin phải vượt qua các phép thử tác động từ bên ngoài, thử nghiệm va đập đáy xe và các tình huống hư hỏng cơ học có thể xảy ra trong thực tế. Hệ thống pin sau thử nghiệm không được rò rỉ điện giải, không cháy và không phát nổ.

Tiêu chuẩn cũng bổ sung bài kiểm tra khả năng chịu sạc nhanh. Sau hàng trăm chu kỳ sạc nhanh liên tiếp, pin vẫn phải duy trì các yêu cầu an toàn mà không phát sinh nguy cơ mất ổn định nhiệt. Đây là nội dung đặc biệt quan trọng trong bối cảnh công nghệ sạc siêu nhanh đang trở thành xu hướng chủ đạo của ngành công nghiệp xe điện.

Các chuyên gia nhận định quy định mới sẽ đẩy nhanh quá trình thanh lọc ngành xe điện, loại bỏ những doanh nghiệp cạnh tranh thiếu lành mạnh bằng sản phẩm giá rẻ, chất lượng kém. Bộ tiêu chuẩn này cũng tạo cơ sở để định giá xe điện cũ chính xác hơn, đồng thời giải tỏa nỗi lo của ngành bảo hiểm về mức phí đắt đỏ hoặc việc từ chối bảo hiểm cho xe điện đã qua sử dụng.

Hiện các nhà sản xuất lớn đã sớm đi trước. CATL cho biết toàn bộ dòng sản phẩm pin dành cho xe con và xe thương mại của họ đã vượt qua các bài kiểm tra của tiêu chuẩn mới từ tháng 5/2025. BYD cũng xác nhận pin Blade thế hệ thứ hai của hãng đã đạt chuẩn với các thông số thực tế vượt xa yêu cầu bắt buộc.

Dù giới phân tích dự báo các tiêu chuẩn khắt khe này có thể làm tăng chi phí sản xuất pin - gián tiếp áp lực lên giá bán của các mẫu xe mới ra mắt sau tháng 7 - giá bán cuối cùng vẫn phụ thuộc vào chiến lược quản lý chi phí và cạnh tranh của từng hãng xe.

Trong thời gian tới, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin cùng Tổng cục Quản lý Thị trường Trung Quốc sẽ tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan. Mới đây nhất, tiêu chuẩn Thiết bị phát hiện cháy trên xe (GB47497-2026) cũng đã được ban hành, tập trung vào việc cảnh báo sớm hiện tượng quá nhiệt của pin.

Bảo Linh