Trung Quốc thiết lập tiêu chuẩn an toàn và đạo đức cho sản phẩm robot

Trung Quốc vừa chính thức công bố hệ thống tiêu chuẩn quốc gia đầu tiên dành riêng cho lĩnh vực này. Động thái này được đánh giá là bước ngoặt quan trọng, đánh dấu sự chuyển dịch từ giai đoạn bùng nổ sáng tạo, thử nghiệm sang giai đoạn phát triển bài bản, có cấu trúc và định hướng dài hạn cho toàn ngành.

Hệ thống tiêu chuẩn robot hình người và trí tuệ nhân tạo phiên bản 2026 mới được công bố, bao gồm 6 phần chính, gồm: điểm chung cơ bản; tính toán giống não bộ và xử lý thông minh; linh kiện phần cứng; hệ thống máy móc hoàn chỉnh; ứng dụng, an toàn và đạo đức - khuôn khổ này nhằm hướng dẫn phát triển công nghiệp trong bối cảnh ngành này đẩy nhanh quá trình triển khai thương mại.

Hệ thống tiêu chuẩn được phát triển với sự hợp tác của hơn 120 viện nghiên cứu, doanh nghiệp và người dùng trong ngành dưới sự tổ chức của Ủy ban Kỹ thuật Tiêu chuẩn hóa Robot hình người và Trí tuệ hiện thân (HEIS) thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc.

Trung Quốc đã ban hành các tiêu chuẩn quốc gia đầu tiên dành cho robot  

Theo Ủy ban này, các tiêu chuẩn về tính toán thông minh và giống não bộ bao gồm các thông số kỹ thuật quan trọng cho “não bộ và tiểu não” của trí tuệ hiện thân và tính toán thông minh, quy định toàn bộ vòng đời dữ liệu và các quy trình đào tạo và triển khai mô hình. Các tiêu chuẩn về ứng dụng quản lý việc phát triển, vận hành và bảo trì robot hình người trong các tình huống khác nhau, trong khi các tiêu chuẩn về an toàn và đạo đức cung cấp nền tảng pháp lý xuyên suốt toàn bộ vòng đời công nghiệp, đảm bảo việc phát triển công nghệ.

Hệ thống tiêu chuẩn này ra đời sau khi ngành công nghiệp robot hình người của Trung Quốc chứng kiến sự tăng trưởng đáng kể trong suốt năm 2025, được hỗ trợ bởi các kế hoạch trung và dài hạn của chính phủ và địa phương coi đây là một lĩnh vực chiến lược.

Theo Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, năm 2025 được coi là năm đầu tiên Trung Quốc sản xuất hàng loạt robot hình người, với hơn 140 nhà sản xuất trong nước tung ra hơn 330 mẫu sản phẩm. Ngành này đang chứng kiến sự chuyển dịch từ các nguyên mẫu trong phòng thí nghiệm sang cạnh tranh công nghiệp và triển khai dựa trên các kịch bản thực tế.

Tuy nhiên, khi số lượng sản phẩm và nhà sản xuất gia tăng nhanh chóng, nguy cơ phân mảnh công nghệ, thiếu tương thích và rủi ro an toàn cũng trở nên rõ rệt. Chính vì vậy, hệ thống tiêu chuẩn lần này được xem là nền tảng để chuyển ngành công nghiệp từ trạng thái phát triển rời rạc sang giai đoạn phối hợp đồng bộ. Các doanh nghiệp có thể dựa vào cùng một bộ chuẩn để thiết kế, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm, qua đó giảm chi phí, nâng cao chất lượng và tăng khả năng cạnh tranh quốc tế.

Hệ thống tiêu chuẩn mới này dự kiến sẽ cung cấp hướng dẫn quan trọng cho ngành công nghiệp đang phát triển nhanh chóng này, thúc đẩy sự phát triển chất lượng cao thông qua các yêu cầu kỹ thuật tiêu chuẩn hóa và các giao thức an toàn.

Có thể nói, với việc ban hành hệ thống tiêu chuẩn quốc gia về robot hình người, Trung Quốc đang đặt nền móng cho một giai đoạn phát triển mới đối với các sản phẩm robot, vừa đảm bảo tính năng trình diễn, vừa đảm bảo tính ổn định, an toàn, khả năng tích hợp và giá trị ứng dụng thực tiễn. Đây không chỉ là bước tiến kỹ thuật, mà còn là bước đi chiến lược trong cuộc cạnh tranh dài hạn về trí tuệ nhân tạo và robot thông minh trên quy mô toàn cầu.

 Bảo Linh