Truyền thông về năng suất chất lượng trên môi trường số: Kết quả thực tiễn và một số khuyến nghị

Tọa đàm trực tuyến với chủ đề: “Tăng tốc năng suất - bứt phá trong giai đoạn mới”  trên Tạp chí điện tử chất lượng Việt nam (VietQ.vn). (Ảnh: Ngọc Xen)

1. Mở đầu

Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, năng suất chất lượng (NSCL) được xác định là một trong những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế. Để các chủ trương, chính sách và giải pháp nâng cao NSCL được triển khai hiệu quả, công tác truyền thông giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức, phổ biến tri thức và thúc đẩy áp dụng các mô hình cải tiến trong thực tiễn.

Sự phát triển mạnh mẽ của báo chí điện tử và nền tảng số đang làm thay đổi cách thức tiếp cận thông tin của công chúng, đặt ra yêu cầu đổi mới hoạt động truyền thông theo hướng đa nền tảng, tăng tính tương tác và lấy người dùng làm trung tâm.

Trên cơ sở đó, nhiệm vụ “Truyền thông về năng suất chất lượng trên tạp chí, báo điện tử và mạng xã hội năm 2025” do Viện Thông tin và Truyền thông Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (Viện TT&TT) chủ trì triển khai nhằm nâng cao hiệu quả truyền thông, góp phần thực hiện các mục tiêu của Chương trình quốc gia hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất chất lượng sản phẩm, hàng hóa giai đoạn 2021-2030.

2. Cơ sở lý luận và thực tiễn

Kinh nghiệm của nhiều quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và Tổ chức Năng suất châu Á (APO) cho thấy truyền thông là công cụ quan trọng thúc đẩy phong trào năng suất, góp phần thay đổi nhận thức, hình thành văn hóa cải tiến và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các phương pháp quản trị tiên tiến.

Tại Việt Nam, yêu cầu tăng cường truyền thông về NSCL được xác định trong Chương trình quốc gia hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất chất lượng sản phẩm, hàng hóa giai đoạn 2021-2030. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc đổi mới nội dung, hình thức và phương thức truyền thông trở thành yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả lan tỏa các chính sách và giải pháp về NSCL.

3. Kết quả thực hiện nhiệm vụ

Qua quá trình triển khai, Viện TT&TT đã hoàn thành đầy đủ hạng mục công việc theo thuyết minh được phê duyệt, bảo đảm yêu cầu về số lượng, chủng loại sản phẩm, tiến độ đăng tải và chất lượng thực hiện. Nhiệm vụ đã hình thành hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng về NSCL, kết hợp giữa báo chí chuyên ngành, báo điện tử và mạng xã hội.

Cụ thể, Viện TT&TT đã sản xuất và đăng tải gần 900 tin, bài; 25 infographic; 40 video clip; 4 bản tin truyền hình; 4 chương trình tọa đàm trực tuyến và hơn 300 sản phẩm truyền thông trên Facebook, Youtube. Nội dung được đăng tải trên nhiều cơ quan báo chí có uy tín như Đài Tiếng nói Việt Nam, Công Thương, Xây dựng, Đại biểu Nhân dân, Dân Việt cùng hệ thống tạp chí chuyên ngành về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng. Hệ thống sản phẩm đa dạng đã góp phần lan tỏa hiệu quả các thông tin về cải tiến năng suất, tiêu chuẩn hóa, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo tới cộng đồng doanh nghiệp.

Kết quả trên đạt được nhờ việc đổi mới đồng bộ cả về nội dung, hình thức và phương thức truyền thông. Ngay từ khi triển khai nhiệm vụ, nhóm thực hiện đã xác định phương châm xuyên suốt là “Đổi mới nội dung - Đa dạng hình thức - Nâng cao tính tương tác”. Theo đó, nội dung truyền thông được xây dựng theo hướng lấy doanh nghiệp làm trung tâm, chú trọng tính ứng dụng thực tiễn và khả năng giải quyết các vấn đề đặt ra trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh việc phản ánh các chủ trương, chính sách về năng suất chất lượng, nhiều bài viết đã tập trung giới thiệu các mô hình điển hình, kinh nghiệm thực tiễn và câu chuyện thành công trong áp dụng hệ thống quản lý, công cụ cải tiến năng suất chất lượng và chuyển đổi số.

Song song với đó, nhiệm vụ đẩy mạnh truyền thông đa nền tảng thông qua bài viết chuyên sâu, infographic, video clip, bản tin truyền hình, tọa đàm trực tuyến và mạng xã hội, giúp thông tin tiếp cận đa dạng nhóm đối tượng. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ phân tích dữ liệu người dùng cũng hỗ trợ đánh giá mức độ quan tâm của công chúng, từ đó tối ưu hóa nội dung và phương thức truyền tải. Trên cơ sở đó, nhóm thực hiện đã chủ động điều chỉnh nội dung, hình thức thể hiện và lựa chọn kênh truyền tải phù hợp, qua đó nâng cao hiệu quả tiếp cận và lan tỏa thông tin.

Đặc biệt, nhiệm vụ đã từng bước chuyển từ mô hình truyền thông một chiều sang truyền thông tương tác. Thông qua các chương trình tọa đàm trực tuyến, trao đổi, phỏng vấn chuyên gia, video clip và các nền tảng mạng xã hội, doanh nghiệp có cơ hội trực tiếp trao đổi, đặt câu hỏi và phản hồi những khó khăn, vướng mắc trong quá trình áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng, công cụ cải tiến năng suất hay thực hiện các yêu cầu về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Không gian tương tác này không chỉ góp phần tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp mà còn tạo ra nguồn dữ liệu phản hồi quan trọng để cơ quan truyền thông tiếp tục hoàn thiện nội dung và lựa chọn chủ đề sát với nhu cầu thực tiễn

4. Hạn chế và nguyên nhân

Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, hoạt động truyền thông về năng suất chất lượng vẫn còn một số hạn chế cần tiếp tục khắc phục trong thời gian tới.

Trước hết, năng suất chất lượng là lĩnh vực có tính chuyên môn cao, liên quan đến nhiều nội dung kỹ thuật như tiêu chuẩn, hệ thống quản lý, công cụ cải tiến năng suất do đó, việc chuyển tải theo hướng dễ hiểu, hấp dẫn nhưng vẫn bảo đảm tính chính xác, khoa học luôn là thách thức đối với các cơ quan truyền thông. Một số chủ đề chuyên sâu mặc dù có giá trị thực tiễn cao nhưng vẫn khó tiếp cận đối với độc giả đại chúng.

Bên cạnh đó, sức cạnh tranh thông tin trên môi trường số ngày càng lớn. Trong khi các nội dung giải trí, đời sống và xu hướng xã hội thường thu hút lượng tương tác cao thì chủ đề liên quan đến năng suất chất lượng vẫn thuộc nhóm nội dung chuyên ngành. Mặc dù các nền tảng mạng xã hội có ưu thế về tốc độ lan tỏa nhưng mức độ tương tác đối với nội dung năng suất chất lượng vẫn chưa thực sự tương xứng với tiềm năng.

Những hạn chế trên xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Về khách quan, đây là lĩnh vực chuyên ngành hẹp, khó tạo sức hút rộng rãi như các lĩnh vực đời sống - xã hội khác. Về chủ quan, việc đổi mới nội dung, hình thức thể hiện và khai thác hiệu quả dữ liệu người dùng trên môi trường số vẫn cần tiếp tục được đầu tư và hoàn thiện nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu tiếp nhận thông tin ngày càng đa dạng của công chúng.

5. Một số đề xuất, kiến nghị

Từ thực tiễn triển khai nhiệm vụ và yêu cầu mới đặt ra trong giai đoạn 2026-2030, việc nâng cao hiệu quả truyền thông về năng suất chất lượng là một trong những giải pháp quan trọng nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Theo đó, cần tập trung vào một số định hướng và giải pháp trọng tâm sau:

Thứ nhất, tiếp tục duy trì và tăng cường các nhiệm vụ truyền thông về NSCL trong giai đoạn 2026-2030, coi đây là một cấu phần quan trọng của Chương trình quốc gia hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất chất lượng, góp phần nâng cao nhận thức và lan tỏa văn hóa năng suất trong xã hội.

Thứ hai, tiếp tục đổi mới nội dung truyền thông theo hướng lấy doanh nghiệp làm trung tâm, tăng cường giới thiệu các mô hình điển hình, kinh nghiệm chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và giải pháp nâng cao năng suất dựa trên khoa học công nghệ.

Thứ ba, đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động truyền thông theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW; tăng cường ứng dụng AI, dữ liệu số và phát triển các sản phẩm đa phương tiện như Infographic, video ngắn, podcast phù hợp với xu hướng tiếp nhận thông tin mới.

Thứ tư, xây dựng đội ngũ truyền thông NSCL có kiến thức chuyên môn, kỹ năng số và khả năng sản xuất nội dung đa nền tảng, đáp ứng yêu cầu truyền thông trong môi trường số.

Thứ năm, gắn hoạt động truyền thông NSCL với mục tiêu phát triển kinh tế tư nhân, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia theo tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW, góp phần hình thành văn hóa đổi mới và tư duy quản trị hiện đại trong doanh nghiệp.

6. Kết luận

Thực tiễn triển khai nhiệm vụ năm 2025 cho thấy truyền thông về năng suất chất lượng đã có bước phát triển rõ nét cả về quy mô, nội dung và phương thức tiếp cận. Hệ thống sản phẩm truyền thông đa dạng, triển khai trên nhiều nền tảng đã góp phần nâng cao hiệu quả phổ biến chính sách, lan tỏa các mô hình cải tiến và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận giải pháp nâng cao năng suất chất lượng.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển chủ đạo, truyền thông về NSCL cần tiếp tục được đổi mới và đầu tư tương xứng để không chỉ phổ biến thông tin mà còn góp phần thúc đẩy hình thành văn hóa năng suất, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và hỗ trợ thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

ThS. Đặng Anh Đức - CN. Nguyễn Ngọc Xen

Viện Thông tin và Truyền thông TCĐLCL