Tự động hóa trong ngành điện tử: Hai doanh nghiệp, hai cách nâng năng suất

Thực tế tại Samsung Electronics Việt Nam và Intel Products Vietnam cho thấy tự động hóa đang ngày càng gắn với bài toán năng suất của ngành điện tử.

Samsung: Đẩy mạnh robot và hướng tới nhà máy ứng dụng AI

Samsung Electronics Việt Nam là một trong những trường hợp tiêu biểu cho hướng tự động hóa ở quy mô lớn. Tại các cơ sở sản xuất của Samsung ở Việt Nam, tự động hóa đã phát triển thành một lĩnh vực chuyên biệt. Năm 2025, Samsung Vietnam tổ chức cuộc thi kỹ năng với 42 thí sinh đến từ 6 đơn vị thành viên, trong đó Automation là một trong bốn nội dung thi dựa trên các tình huống sản xuất thực tế.

Điều này cho thấy năng lực tự động hóa không chỉ là vấn đề của máy móc mà còn trở thành năng lực kỹ thuật được doanh nghiệp đầu tư và chuẩn hóa.

Samsung đẩy mạnh nhà máy vận hành bằng trí tuệ nhân tạo.

Ngày 2/6/2026, Samsung Electronics công bố chiến lược chuyển đổi toàn bộ hoạt động sản xuất thành “Nhà máy ứng dụng AI” vào năm 2030. Theo đó, AI sẽ được tích hợp trên toàn bộ chuỗi giá trị sản xuất, từ logistics nguyên vật liệu, sản xuất, kiểm định chất lượng đến vận chuyển thành phẩm. Samsung cũng dự kiến triển khai các mô phỏng dựa trên công nghệ bản sao số và các AI agent chuyên biệt nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả vận hành và năng suất.

Robot cũng nằm trong hướng phát triển này. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là robot không còn được xem như một thiết bị thay thế thao tác đơn lẻ. Khi kết hợp với dữ liệu, AI và hệ thống quản lý sản xuất, robot trở thành một phần của hệ thống có khả năng giám sát, phân tích và tối ưu hoạt động.

Đây là hướng tiếp cận phù hợp với công đoạn của ngành điện tử có đặc điểm lặp lại cao, yêu cầu độ chính xác lớn hoặc cần duy trì tốc độ sản xuất ổn định. Khi sản lượng lớn, việc tự động hóa những công đoạn phù hợp có thể giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào thao tác thủ công và kiểm soát tốt hơn sự ổn định của quá trình.

Tuy nhiên, tự động hóa sâu cũng đặt ra yêu cầu lớn về vốn đầu tư, kỹ thuật, bảo trì và nhân lực có khả năng vận hành hệ thống. Vì vậy, bài toán không đơn giản là “càng nhiều robot càng tốt”, mà là robot phải được đưa vào đúng công đoạn tạo ra giá trị.

Intel Products Vietnam: Tăng năng suất từ công nghệ và tối ưu thiết bị

Nếu Samsung đang đẩy mạnh hướng tiếp cận dựa trên robot, AI và nhà máy thông minh, Intel Products Vietnam là ví dụ khác về cách công nghệ sản xuất và hệ thống thiết bị có thể hỗ trợ nâng cao năng lực vận hành.

Sau 20 năm hoạt động tại TP.HCM, Intel Products Vietnam đã xuất xưởng hơn 4 tỷ sản phẩm. Theo thông tin được công bố trong năm 2026, tổng vốn đầu tư của Intel tại Việt Nam đạt khoảng 4,1 tỷ USD, đưa cơ sở này trở thành một trong những trung tâm sản xuất, lắp ráp và kiểm định quan trọng của Intel trên toàn cầu.

Công nhân làm việc bên trong nhà máy Intel Việt Nam. (Ảnh: Intel Việt Nam)

Điểm đáng chú ý trong mô hình của Intel là năng suất không chỉ được đặt vào việc tăng số lượng máy móc. Với hoạt động lắp ráp và kiểm định chip, hiệu quả của thiết bị, công nghệ kiểm thử và khả năng xử lý sản phẩm trong mỗi chu kỳ có ý nghĩa trực tiếp đối với năng lực sản xuất.

Intel Products Vietnam cũng liên tục đưa các công nghệ mới vào hoạt động sản xuất, trong đó có những công nghệ đóng gói và kiểm định tiên tiến. Đây là cách tiếp cận cho thấy doanh nghiệp có thể nâng năng suất thông qua việc tăng năng lực của thiết bị và tối ưu quy trình, thay vì chỉ mở rộng quy mô nhân lực.

Thực tế này đặc biệt có ý nghĩa với ngành điện tử và bán dẫn, nơi một sản phẩm phải trải qua nhiều công đoạn với yêu cầu cao về độ chính xác. Khi thiết bị được tối ưu, thời gian xử lý rút ngắn và quá trình kiểm định được nâng cao, doanh nghiệp có thể tăng công suất đồng thời duy trì yêu cầu về chất lượng.

Với Intel, bài toán năng suất vì thế gắn chặt với công nghệ sản xuất: thiết bị tốt hơn, quy trình hiệu quả hơn và khả năng xử lý sản phẩm lớn hơn. Đây cũng là hướng tiếp cận nhiều doanh nghiệp điện tử có thể tham khảo khi lựa chọn giữa đầu tư mới và tối ưu hệ thống thiết bị hiện có.

Hai cách khác nhau, một điểm chung về năng suất

Samsung và Intel cho thấy tự động hóa trong ngành điện tử không có một công thức duy nhất. Với Samsung, hướng phát triển nổi bật là tự động hóa kết hợp AI, robot, dữ liệu và digital twin, tiến tới mô hình nhà máy có mức độ tự chủ ngày càng cao. Với Intel Products Vietnam, năng suất thể hiện rõ qua đầu tư vào công nghệ sản xuất, đóng gói và đặc biệt là hệ thống kiểm thử tự động có khả năng xử lý khối lượng lớn.

Điểm chung của hai doanh nghiệp là công nghệ không được đầu tư tách rời khỏi mục tiêu năng suất. Máy móc chỉ tạo ra hiệu quả khi giúp giảm thời gian, tăng công suất, ổn định chất lượng hoặc sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.

Đây cũng là bài toán đặt ra cho doanh nghiệp điện tử Việt Nam. Không phải doanh nghiệp nào cũng cần đầu tư ngay vào robot hay xây dựng nhà máy thông minh hoàn chỉnh. Với doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ, bước đầu có thể là xác định công đoạn đang gây tổn thất lớn nhất: thời gian chờ, thao tác lặp lại, lỗi sản phẩm, dừng máy hay năng lực kiểm thử hạn chế. Từ đó, doanh nghiệp mới lựa chọn giải pháp phù hợp: cải tiến thiết bị, tự động hóa một công đoạn, kết nối dữ liệu, sử dụng camera kiểm tra, nâng cấp hệ thống kiểm thử hoặc từng bước đưa robot vào dây chuyền. 

Tự động hóa vì thế không phải cuộc đua xem doanh nghiệp nào có nhiều robot hơn. Đó là quá trình lựa chọn đúng công nghệ để giải quyết đúng điểm nghẽn năng suất.

An Nguyên