Ứng dụng khoa học công nghệ trở thành đòn bẩy nâng năng suất

Tại Cao Bằng, câu chuyện của ngành điện lực là một minh chứng điển hình cho việc công nghệ đi vào thực tiễn sản xuất. Từ năm 2020 đến nay, Công ty Điện lực Cao Bằng đã có tới 76 giải pháp khoa học công nghệ được công nhận và ứng dụng trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Những cải tiến này không chỉ giúp tối ưu quy trình vận hành mà còn trực tiếp giảm thiểu rủi ro trong cung cấp điện. Đáng chú ý, việc áp dụng công nghệ bảo vệ mới trên lưới điện trung áp đã cho phép khoanh vùng sự cố một cách chính xác, hạn chế tối đa tình trạng mất điện trên diện rộng, qua đó giảm đáng kể số lượng khách hàng bị ảnh hưởng.

Không dừng lại ở các giải pháp kỹ thuật, việc đưa các thiết bị hiện đại như flycam, camera nhiệt hay hệ thống đo kiểm chuyên dụng vào giám sát vận hành đã giúp doanh nghiệp chuyển từ phương thức kiểm tra thủ công sang chủ động phát hiện sớm nguy cơ. Đây chính là bước chuyển quan trọng giúp giảm chi phí nhân lực, đồng thời nâng cao độ chính xác trong quản lý hệ thống. Song song với đó, chuyển đổi số trong kinh doanh điện năng cũng được đẩy mạnh với 2.089 trạm biến áp được lắp hệ thống đo xa và hơn 158.000 công tơ điện tử được triển khai. Việc số hóa 100% hợp đồng mua bán điện và thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt trên toàn bộ khách hàng cho thấy, công nghệ đang thay đổi toàn diện cách vận hành của doanh nghiệp điện lực.

Điều độ viên trực ca tại Trung tâm điều khiển, Công ty Điện lực Cao Bằng.

Từ lĩnh vực điện lực, xu hướng này tiếp tục lan rộng sang các ngành công nghiệp khác, đặc biệt là tại những địa phương có thế mạnh sản xuất như Quảng Ninh. Tại đây, việc ứng dụng khoa học công nghệ không chỉ dừng ở cải tiến kỹ thuật mà đã trực tiếp tạo ra giá trị sản xuất cụ thể. Trong quý I/2026, ngành than của tỉnh đạt 3,343 triệu tấn than nguyên khai, sản xuất 3,067 triệu tấn than sạch và tiêu thụ 3,219 triệu tấn. Những con số này phản ánh rõ hiệu quả của việc áp dụng công nghệ hiện đại trong khai thác và chế biến, giúp tối ưu quy trình và nâng cao hiệu suất lao động.

Quan trọng hơn, Quảng Ninh không chỉ dừng ở kết quả ngắn hạn mà còn xác định rõ định hướng dài hạn khi đặt mục tiêu kinh tế số đóng góp 14,5% GRDP vào năm 2026. Điều này cho thấy, công nghệ không còn là yếu tố hỗ trợ mà đã trở thành trụ cột trong chiến lược tăng trưởng. Từ cách tiếp cận này, có thể thấy rõ một sự chuyển dịch: từ cải tiến đơn lẻ sang tái cấu trúc toàn bộ mô hình phát triển dựa trên nền tảng số.

Nếu như ở cấp độ địa phương, công nghệ giúp nâng cao giá trị sản xuất thì ở cấp độ doanh nghiệp, hiệu quả của chuyển đổi số lại được thể hiện qua những con số rất cụ thể. Trường hợp của Công ty CP Cấp nước Thanh Hóa là một ví dụ rõ nét. Hiện nay, doanh nghiệp này đang cung cấp hơn 3,6 triệu m³ nước sạch mỗi tháng cho trên 250.000 khách hàng. Quy mô lớn đặt ra yêu cầu cao về quản lý, và đây chính là lúc công nghệ phát huy vai trò.

Thông qua việc số hóa toàn bộ hệ thống quản lý từ khách hàng, tài sản đến vận hành, doanh nghiệp đã xây dựng được nền tảng điều hành tập trung, cho phép giám sát các nhà máy nước từ xa theo thời gian thực. Dữ liệu mạng lưới cấp nước được tích hợp trên nền tảng số không chỉ giúp kiểm soát tốt hơn mà còn giảm thiểu thất thoát. Trong lĩnh vực dịch vụ khách hàng, chuyển đổi số cũng mang lại thay đổi rõ rệt khi tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt đạt gần 60%, trong khi doanh thu qua kênh này chiếm khoảng 76%. Những con số này cho thấy hiệu quả không chỉ nằm ở vận hành mà còn lan sang cả quản trị tài chính và trải nghiệm khách hàng.

Hệ thống thiết bị máy bốc rót, băng tải công suất lớn đảm bảo năng lực bốc rót, tiêu thụ than tại Công ty Tuyển than Cửa Ông.

Từ ba mô hình điển hình ở các lĩnh vực khác nhau, có thể thấy một điểm chung xuyên suốt là khoa học công nghệ đang trở thành nền tảng cốt lõi để nâng cao năng suất và chất lượng. Việc ứng dụng công nghệ giúp doanh nghiệp giảm rủi ro, tăng độ chính xác trong vận hành, đồng thời tối ưu chi phí và nguồn lực. Quan trọng hơn, chuyển đổi số còn tạo ra khả năng xử lý dữ liệu nhanh hơn, ra quyết định kịp thời hơn và nâng cao khả năng thích ứng với thị trường.

Trong bối cảnh tiêu chuẩn ngày càng khắt khe và cạnh tranh không ngừng gia tăng, câu chuyện không còn là “có nên ứng dụng công nghệ hay không”, mà là “ứng dụng nhanh đến đâu và hiệu quả ra sao”. Thực tế đã cho thấy, doanh nghiệp đi chậm sẽ không chỉ mất lợi thế mà còn đối mặt với nguy cơ bị loại khỏi cuộc chơi. Khi đó, khoa học công nghệ không còn là lựa chọn, mà đã trở thành điều kiện sống còn để duy trì và phát triển năng suất trong nền kinh tế hiện đại.

Hiền Anh