WB: Kiên định cải cách là then chốt để kinh tế Việt Nam ứng phó với bất ổn gia tăng

Ngày 15/5/2026, Ngân hàng Thế giới (WB) công bố báo cáo Cập nhật Tình hình Kinh tế Việt Nam. Trong báo cáo này, WB nhận định, dù trong ngắn hạn, nền kinh tế Việt Nam phải đối mặt với nhiều thử thách từ môi trường bên ngoài, nhưng triển vọng trung hạn rất tích cực, và Việt Nam vẫn được kỳ vọng là điểm sáng tăng trưởng trong khu vực.

Theo báo cáo Cập nhật Tình hình Kinh tế Việt Nam, đà tăng trưởng của Việt Nam được thúc đẩy bởi xuất khẩu và đầu tư mạnh mẽ, nền kinh tế trong nước có sức chống chịu tốt, cùng với chương trình cải cách toàn diện trong bối cảnh đợt tinh gọn và sắp xếp lại bộ máy hành chính lớn nhất kể từ thời kỳ Đổi Mới.

Ngân hàng Thế giới (WB) công bố báo cáo Cập nhật Tình hình Kinh tế Việt Nam ngày 15/5

Báo cáo cũng chỉ ra rằng, dù triển vọng của Việt Nam vẫn vững chắc, rủi ro trong ngắn hạn còn ở mức cao. Sản xuất và xuất khẩu sẽ tiếp tục là động lực chính của tăng trưởng, song khả năng giữ lại nhiều hơn giá trị gia tăng trong nước, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp trong nước, cũng như nâng cao năng suất lao động, sẽ là những yếu tố then chốt để duy trì đà phát triển trong trung hạn.

Bà Mariam J. Sherman- Giám đốc Ngân hàng Thế giới phụ trách Việt Nam, Campuchia và Lào, nhận định: Việt Nam bước vào năm 2026 với vị thế vững vàng so với các nền kinh tế khác trong khối ASEAN. Cho dù gặp nhiều trở ngại về thương mại toàn cầu, tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) vẫn lên đến 8% trong năm 2025 cao nhất trong khối ASEAN và đà tăng trưởng vẫn được duy trì sang năm 2026 nhờ đầu tư và xuất khẩu tăng mạnh, nền kinh tế trong nước duy trì được khả năng chống chịu, kết hợp với một chương trình cải cách toàn diện nhằm tái cơ cấu bộ máy quản lý nhà nước mạnh mẽ nhất kể từ thời kỳ Đổi mới.

“Lộ trình cải cách của Việt Nam đang được đi đúng hướng”- bà Mariam J. Sherman khẳng định.

Tuy nhiên, tăng trưởng toàn cầu chững lại đang tạo thêm áp lực cho môi trường bên ngoài của Việt Nam. Môi trường thương mại toàn cầu vẫn còn nhiều bất định. Thuế quan của Mỹ vẫn duy trì ở mức cao hơn so với giai đoạn trước năm 2025, gây áp lực lên một nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam. Bên cạnh đó, xung đột Trung Đông đang gây ra tình trạng gián đoạn nguồn cung dầu mỏ nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ.

Bên cạnh đó, những cú sốc khí hậu, sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ, biến động nhân khẩu học và nhu cầu ngày càng lớn về cơ sở hạ tầng cũng là những áp lực lớn cho tăng trưởng dài hạn.

Với thực trạng đầy thách thức như vậy, WB dự đoán, kinh tế Việt Nam có thể tăng chậm lại trong năm 2026, ở mức 6,8%, nhưng đà tăng trưởng được kỳ vọng sẽ phục hồi trong giai đoạn 2027-28, khi cú sốc dầu mỏ giảm dần và các động lực tăng trưởng trong nước được củng cố. Với giá năng lượng toàn cầu được dự báo duy trì ở mức cao trong cả năm, lạm phát bình quân năm 2026 dự kiến ở mức 4,2%, với giả định tác động vòng hai lên lạm phát được kiểm soát.

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia của WB khuyến cáo, Việt Nam cần tiếp tục củng cố quản lý kinh tế vĩ mô, đồng thời đẩy nhanh tiến trình cải cách.Thách thức lớn nhất đối với các chính sách của Việt Nam là quá trình chuyển đổi cơ cấu và quản lý kinh tế vĩ mô phải được thúc đẩy đồng thời.

Nền kinh tế đang chuyển dịch từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào xuất khẩu và tín dụng sang mô hình dựa trên năng suất và sự phát triển của khu vực tư nhân. Tuy nhiên, quá trình chuyển dịch này đang diễn ra trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng, kế hoạch đầu tư công có quy mô chưa từng có, và các cải cách hành chính sâu rộng.

Cùng với đó, cần thu hút FDI có chất lượng cao hơn, tạo ra liên kết thực chất với doanh nghiệp trong nước thông qua chuyển giao công nghệ, phát triển kỹ năng và nhu cầu đối với đầu vào nội địa.

WB cho rằng, đây không chỉ là các ưu tiên chính sách, mà còn là những điều kiện cần để Việt Nam tạo dựng niềm của nhà đầu tư, thúc đẩy đầu tư tư nhân, kích thích tăng trưởng và tăng cường khả năng chống chịu, qua đó đạt được tiến triển đáng tin cậy trên con đường hướng tới vị thế quốc gia thu nhập cao.

Bà Mariam J. Sherman nhận xét, Việt Nam đang triển khai một số cải cách mang tính chuyển đổi rất ấn tượng. Tuy nhiên, tác động thực sự của những cải cách này sẽ chỉ được cảm nhận đầy đủ khi quá trình thực thi tiến triển. “Do đó, việc tập trung vào khâu thực thi và kiên định với chương trình cải cách hiện nay là hết sức quan trọng trong giai đoạn này”- bà Mariam J. Sherman nhấn mạnh.

Báo cáo Cập nhật Tình hình Kinh tế Việt Nam là báo cáo được WB xuất bản hai lần mỗi năm, đánh giá những diễn biến kinh tế gần đây, triển vọng và các ưu tiên chính sách chọn lọc.

Lê Kim Liên