Xây dựng 'bản thiết kế tổng thể' cho tăng trưởng 10% đến năm 2045

Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh khi làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương về việc xây dựng Nghị quyết của Trung ương về giải pháp chiến lược thúc đẩy tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên gắn với xác lập mô hình tăng trưởng mới, chiều 2/3/2026.

Theo báo cáo của Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, dự thảo Nghị quyết xác lập mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu; hướng tới nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Trọng tâm là phát triển kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, hình thành phương thức sản xuất mới có giá trị gia tăng cao.

Trong cấu trúc đó, kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, tiên phong, dẫn dắt; kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất; thị trường trong nước và xuất khẩu tạo thành động lực kép. Toàn bộ mô hình vận hành trên nền tảng Nhà nước kiến tạo phát triển hiện đại, thúc đẩy văn hóa đổi mới sáng tạo và phân bổ nguồn lực theo cơ chế thị trường.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu - Ảnh: TTXVN

Định hình mô hình tăng trưởng mới, bảo đảm chất lượng và tự chủ

Tại cuộc làm việc, Tổng Bí thư yêu cầu phải đặt việc xây dựng Nghị quyết ở tầm nhìn lịch sử và tư duy phát triển dài hạn. Nghị quyết này phải là "bản thiết kế tổng thể" cho mô hình tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên của Việt Nam đến năm 2045. Đây là quyết tâm chiến lược, là lựa chọn có tính lịch sử nhằm hiện thực hóa khát vọng phát triển của đất nước. Nhưng sự tăng trưởng đó phải đảm bảo ổn định, có chất lượng, bao trùm, xanh và tự chủ.

Để hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2045, cần lộ trình rõ ràng, phù hợp quy luật khách quan của kinh tế. Giai đoạn trước đặt nền móng, tạo dư địa cho giai đoạn sau tăng tốc, duy trì tăng trưởng hai con số trong dài hạn. Nghị quyết phải trở thành “kim chỉ nam” cho hành động, bảo đảm toàn hệ thống chính trị thống nhất nhận thức, đồng bộ trong tổ chức thực hiện.

Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, đây là bước chuyển mang tính hệ thống, đòi hỏi thay đổi đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, từ khu vực công đến khu vực tư, từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển. Mô hình tăng trưởng mới không chỉ thiên về kinh tế mà phải gắn với mục tiêu nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống nhân dân, tạo việc làm, giảm nghèo, thu hẹp chênh lệch giàu nghèo và bảo vệ môi trường. “Tạo được không khí phấn khởi này rất quan trọng, phải nâng cao được thu nhập đời sống người dân. Tăng trưởng rất nhiều nhưng đời sống của người dân thì vẫn không được cải thiện thì cái đó không được” - Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Một yêu cầu quan trọng theo Tổng Bí thư Tô Lâm là làm rõ các nguồn lực khả thi cho mục tiêu tăng trưởng hai con số. Kịch bản này là thách thức lớn, song phải có cơ sở tính toán cụ thể: huy động vốn từ tiết kiệm nội địa, FDI, thị trường vốn; cơ chế phân bổ theo thị trường; xác định các ngưỡng an toàn vĩ mô. Nguyên tắc hạch toán đầy đủ và phân bổ nguồn lực theo hiệu quả phải được quán triệt. Ngân sách, đất đai, tài nguyên, vốn tín dụng, tài sản công phải được sử dụng minh bạch, có trách nhiệm giải trình.

Song song với đó là yêu cầu quản trị rủi ro chủ động. Mọi quyết định tăng trưởng phải đặt trong tương quan giữa rủi ro và khả năng chống chịu của nền kinh tế; kiểm soát chặt chẽ lạm phát, nợ công, thị trường tài chính – tiền tệ; ứng phó linh hoạt với biến động địa chính trị và chuỗi cung ứng toàn cầu. Tăng trưởng nhanh phải đi đôi với bảo vệ môi trường sinh thái, bảo đảm an sinh xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân, gắn phát triển kinh tế với quốc phòng, an ninh và đối ngoại, giữ vững môi trường hòa bình ổn định lâu dài.

Siết kỷ luật thực thi, huy động tổng lực cho mục tiêu hai con số

Tổng Bí thư đặc biệt nhấn mạnh kỷ luật thực thi. Muốn đạt tăng trưởng từ 10% trở lên phải có hệ thống lãnh đạo, quản trị, giám sát đồng bộ; phân cấp rõ ràng; môi trường liêm chính, minh bạch. Phải chuyển mạnh từ “đúng chủ trương” sang “đúng và hiệu quả trong hành động”; đề cao trách nhiệm người đứng đầu; quản lý theo kết quả đầu ra; khắc phục tình trạng trì trệ, né tránh, sợ trách nhiệm. Đây là yếu tố quyết định biến ý chí chính trị thành kết quả thực tiễn.

Về giải pháp, Tổng Bí thư nêu rõ trước hết phải tạo chuyển biến căn bản về tư duy phát triển trong toàn hệ thống chính trị và xã hội, coi tăng trưởng hai con số là nhiệm vụ chính trị trung tâm, cấp bách, có ý nghĩa chiến lược. Xóa bỏ tâm lý an toàn, tư duy nhiệm kỳ, cách làm cục bộ; khơi dậy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Theo ông, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải thực sự trở thành động lực trung tâm. Cần hoàn thiện thể chế khuyến khích nghiên cứu – phát triển; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; phát triển hạ tầng số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo; gắn kết chặt chẽ Nhà nước – doanh nghiệp – viện nghiên cứu – trường đại học để thương mại hóa kết quả nghiên cứu và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Cải cách thể chế phải thực chất, đưa thể chế thành lợi thế cạnh tranh. Pháp luật phải minh bạch, ổn định, có tính pháp quyền cao. Xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là người đứng đầu, có tầm nhìn, năng lực và chính trực; xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, không tham nhũng, phục vụ hiệu quả người dân và doanh nghiệp.

Đặc biệt, ổn định kinh tế vĩ mô là nền tảng. Chính sách tài khóa và tiền tệ phải phối hợp chặt chẽ, không đánh đổi tăng trưởng bằng lạm phát, bong bóng tài sản hay nợ công mất kiểm soát. Đồng thời phát triển hạ tầng chiến lược, nguồn nhân lực chất lượng cao, năng lực quản trị quốc gia; gắn tăng trưởng với công bằng xã hội, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.

Tiến trình công nghiệp hóa cần được tái định hình theo hướng công nghệ cao, sản xuất thông minh, kinh tế số, làm chủ công nghệ và nâng cấp cấu trúc kinh tế. Thị trường trong nước hơn 100 triệu dân phải trở thành trụ cột bền vững; phát triển đồng bộ các loại thị trường; nâng cao thu nhập, kích thích tiêu dùng hiện đại; phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công, mở rộng đầu tư tư nhân, thúc đẩy xuất khẩu giá trị gia tăng cao.

Bên cạnh đó, cấu trúc kinh tế hài hòa giữa khu vực Nhà nước, tư nhân và FDI phải dựa trên cạnh tranh bình đẳng và liên kết chuỗi giá trị. Không gian phát triển quốc gia cần tổ chức lại theo hướng liên kết vùng thực chất, hình thành các cực tăng trưởng, trung tâm tài chính, đổi mới sáng tạo; khai thác hiệu quả không gian biển, đô thị và kinh tế số. Hội nhập quốc tế chuyển sang chủ động, có chọn lọc, gắn với nâng cao nội lực và vị thế doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Tăng trưởng từ 10% trở lên vì vậy không chỉ là mục tiêu kinh tế mà là chiến lược phát triển tổng thể, đặt trong bảo đảm quốc phòng, an ninh, an sinh xã hội và bảo vệ môi trường. Trên nền tảng đó, đất nước mới có thể xây dựng tiềm lực vững chắc, phát triển nhanh và bền vững đến năm 2045 và xa hơn.

Theo DDDN