Xây dựng hệ sinh thái Halal đồng bộ để mở rộng dư địa xuất khẩu cho doanh nghiệp Việt

Ngày nay, thị trường Halal không chỉ giới hạn trong lĩnh vực thực phẩm mà còn mở rộng sang mỹ phẩm, thời trang, logistics, tài chính và nhiều ngành dịch vụ khác. Quy mô nền kinh tế Halal toàn cầu hiện vào khoảng 2.500 - 3.000 tỷ USD mỗi năm, cho thấy dư địa tăng trưởng rất lớn cho doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp mới xem Halal như một chứng chỉ hoặc một dòng thông tin trên bao bì sản phẩm, trong khi bản chất của Halal là một hệ thống tiêu chuẩn toàn diện liên quan đến chuỗi giá trị sản xuất, chế biến, logistics và phân phối.

Chia sẻ tại Hội thảo khoa học quốc tế "Thị trường Halal - Chìa khóa tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam" diễn ra mới đây, ông Vũ Bá Phú- Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, một vấn đề được chỉ ra là Việt Nam chưa hình thành được chuỗi giá trị Halal hoàn chỉnh. Từ nguyên liệu, sản xuất, chế biến đến logistics và kho bãi hiện vẫn còn phân tán, thiếu liên kết. Điều này khiến doanh nghiệp gặp thách thức trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn Halal quốc tế cũng như nâng cao khả năng được công nhận tại các thị trường Hồi giáo lớn.

Thời gian tới, các cơ quan chức năng cần thúc đẩy đàm phán với các đối tác quốc tế nhằm tăng cường công nhận lẫn nhau về chứng nhận Halal. Đồng thời, Việt Nam cần sớm xây dựng chiến lược quốc gia về phát triển thị trường và sản phẩm Halal, từ đó hình thành hệ sinh thái Halal đồng bộ gồm thể chế chính sách, logistics, xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu quốc gia và đào tạo nguồn nhân lực.

Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị Halal toàn cầu nhờ năng lực sản xuất ngày càng được nâng cao, uy tín xuất khẩu nông sản và thực phẩm chế biến liên tục được củng cố. Ông Phú dẫn chứng, nhiều quốc gia không phải Hồi giáo như Australia, Canada hay Brazil hiện vẫn nằm trong nhóm xuất khẩu sản phẩm Halal lớn nhất thế giới.

"Từ thực tiễn đó cho thấy, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành quốc gia sản xuất và xuất khẩu sản phẩm Halal có uy tín trên thế giới nếu có chiến lược phát triển phù hợp", ông Vũ Bá Phú nhấn mạnh.

Bản chất của Halal là một hệ thống tiêu chuẩn toàn diện liên quan đến chuỗi giá trị sản xuất, chế biến, logistics và phân phối.

Cùng chia sẻ quan điểm này, ông Imam Abbas Mieu, Chủ tịch Halal Việt Nam cho rằng, Halal ngày nay không chỉ là một nhãn chứng nhận mà còn là biểu tượng của tính minh bạch, khả năng truy xuất nguồn gốc, đạo đức trong chuỗi cung ứng và niềm tin quốc tế.

Theo ông, xu hướng tiêu dùng hiện nay cho thấy, ngay cả những người không theo đạo Hồi cũng quan tâm tới sản phẩm Halal như một dấu hiệu của sự an toàn và đáng tin cậy. Điều này đang mở rộng đáng kể phạm vi ảnh hưởng của nền kinh tế Halal toàn cầu.

Ông Imam Abbas Mieu cũng nhấn mạnh, thế giới hiện không tồn tại một bộ chứng nhận Halal chung cho tất cả quốc gia. Mỗi thị trường đều có những tiêu chuẩn và yêu cầu riêng về quản lý, kiểm định và hệ thống Fatwa. Vì vậy, doanh nghiệp Việt Nam cần hiểu rõ từng thị trường để xây dựng chiến lược tiếp cận phù hợp.

Theo Chủ tịch Halal Việt Nam, Việt Nam có nhiều lợi thế để phát triển ngành Halal nhờ vị thế trung lập, không có xung đột văn hóa với các quốc gia Hồi giáo, đồng thời sở hữu nền tảng sản xuất và xuất khẩu mạnh. Ông cho rằng, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành điểm kết nối giữa năng lực sản xuất ASEAN với các thị trường tiêu thụ Halal lớn tại khu vực Trung Đông.

Các chuyên gia nhận định, Halal có thể trở thành một "đường ray nâng chuẩn" cho doanh nghiệp Việt Nam. Những doanh nghiệp đầu tư nghiêm túc vào Halal thường đồng thời phải nâng cấp hệ thống quản trị chất lượng, kiểm soát nguyên liệu, tiêu chuẩn hóa nhà cung cấp, số hóa truy xuất nguồn gốc và chuyên nghiệp hóa hồ sơ thị trường. Đây cũng chính là những năng lực quan trọng để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tiểu My