Xuất khẩu nông lâm thủy sản phục hồi, quý 1/2026 đạt gần 16,7 tỷ USD

Xuất khẩu nông lâm thủy sản phục hồi mạnh mẽ

Sáng 1/4, tại họp báo thường kỳ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố bức tranh tổng thể về tình hình xuất nhập khẩu nông lâm thủy sản (NLTS) trong tháng 3 và quý I/2026, với nhiều điểm sáng đáng chú ý, đặc biệt là sự phục hồi mạnh mẽ của hoạt động xuất khẩu trong tháng Ba.

Họp báo thường kỳ tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường

Theo đó, kim ngạch xuất khẩu NLTS tháng 3/2026 ước đạt 6,02 tỷ USD, tăng tới 47,8% so với tháng trước. Tuy nhiên, nếu so với cùng kỳ năm 2025, con số này vẫn giảm nhẹ 1,5%, cho thấy đà phục hồi chưa hoàn toàn bền vững nhưng đang đi đúng hướng.

Lũy kế 3 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu NLTS đạt 16,69 tỷ USD, tăng 5,9% so với cùng kỳ năm trước. Trong cơ cấu xuất khẩu, nhóm nông sản tiếp tục giữ vai trò chủ lực với giá trị 8,93 tỷ USD, tăng 4,1%. Đáng chú ý, xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi ghi nhận mức tăng trưởng đột biến 54,3%, đạt 197,7 triệu USD, phản ánh tín hiệu phục hồi tích cực của ngành sau thời gian khó khăn.

Xuất khẩu thủy sản cũng duy trì đà tăng trưởng khá, đạt 2,62 tỷ USD, tăng 13,3%. Trong khi đó, lâm sản đạt 4,11 tỷ USD, giảm nhẹ 2,4%. Nhóm hàng đầu vào sản xuất tăng mạnh 56,7%, đạt 834,3 triệu USD; xuất khẩu muối tuy quy mô nhỏ nhưng cũng tăng 31,7%.

Về thị trường, châu Á tiếp tục là điểm đến lớn nhất của nông lâm thủy sản Việt Nam, chiếm 45,1% thị phần. Hai thị trường quan trọng tiếp theo là châu Mỹ (20,7%) và châu Âu (16,2%). So với cùng kỳ năm trước, xuất khẩu sang châu Á tăng 15,3%, châu Âu tăng 4,8%, trong khi châu Mỹ giảm 3,4%.

Ở cấp độ quốc gia, Trung Quốc, Hoa Kỳ và Nhật Bản vẫn là ba thị trường xuất khẩu lớn nhất, với thị phần lần lượt là 22,1%, 18,3% và 7,1%. Đáng chú ý, xuất khẩu sang Trung Quốc tăng mạnh 37,6%, trong khi thị trường Nhật Bản tăng nhẹ 0,7%, còn Hoa Kỳ giảm 5,2%.

Không chỉ tăng trưởng về quy mô, cán cân thương mại NLTS tiếp tục duy trì trạng thái tích cực. Riêng trong tháng Ba, thặng dư thương mại ước đạt 1,55 tỷ USD, tăng mạnh 90,9% so với tháng trước, dù vẫn giảm 19,3% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung quý I, thặng dư đạt 4,78 tỷ USD, tăng 12%.

Sản xuất thủy sản chế biến xuất khẩu

Nỗ lực cho mục tiêu tăng trưởng

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xuất khẩu NLTS dự báo gặp khó khăn trong thời gian tới do tác động của cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông, làm gia tăng rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng, chi phí năng lượng và vận tải quốc tế, ảnh hưởng đến tuyến đường xuất khẩu NLTS sang Trung Đông và xuất khẩu sang các thị trường Bắc và Trung Phi, Nam Âu, Trung Âu, Tây Âu, và Bắc Âu.

Nhìn chung, hoạt động xuất nhập khẩu nông lâm thủy sản trong tháng Ba đã có sự bứt tốc rõ rệt, góp phần cải thiện kết quả chung của quý I/2026. Tuy nhiên, sự phân hóa giữa các thị trường và nhóm hàng vẫn hiện hữu, đòi hỏi ngành nông nghiệp tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường và có giải pháp điều chỉnh phù hợp trong thời gian tới.

Nhằm đạt và vượt các chỉ tiêu tăng trưởng và xuất khẩu nông lâm thủy sản năm 2026, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho rằng, toàn ngành tập trung tổ chức thực hiện các giải pháp trước mắt ứng phó với tác động của cuộc xung đột quân sự Trung Đông tới sản xuất và xuất khẩu NLTS.

Theo đó, cần ổn định nguồn cung và giá phân bón, xăng dầu để duy trì sản xuất, giảm chi phí đầu vào. Triển khai mua dự trữ lúa gạo theo quy định khi giá xuống thấp.

Theo dõi sát diễn biến chiến sự và rủi ro logistics quốc tế: Tăng cường cập nhật thông tin về tình hình an ninh hàng hải tại khu vực Vùng Vịnh, Biển Đỏ và kênh đào Suez; đánh giá kịp thời tác động đến chi phí vận tải, bảo hiểm và thời gian giao hàng. Thiết lập cơ chế cảnh báo sớm cho doanh nghiệp về rủi ro vận chuyển và thanh toán.

Triển khai các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp có hợp đồng bị đình trệ hoặc chậm thanh toán, bao gồm giãn nợ, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, hỗ trợ lưu kho, bảo quản hàng hóa (đặc biệt đối với thủy sản và rau quả). Tăng cường vai trò của hệ thống Thương vụ Việt Nam tại các nước Trung Đông trong việc kết nối, xử lý tranh chấp thương mại.

Đẩy mạnh xúc tiến thương mại và đa dạng hóa thị trường: Tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại tại các thị trường thay thế tiềm năng như Đông Á, Nam Á, EU, châu Phi và châu Mỹ Latinh. Tận dụng hiệu quả các FTA đã ký kết để mở rộng thị phần. Hỗ trợ doanh nghiệp tham gia hội chợ, kết nối giao thương trực tuyến và phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp với hiệp hội ngành hàng (điều, cà phê, hồ tiêu, thủy sản, lúa gạo, rau quả…) cập nhật tình hình đơn hàng, tồn kho, giá cả và đề xuất giải pháp linh hoạt tháo gỡ khó khăn theo từng ngành.

Lê Kim Liên