3 nguyên tắc cơ bản của xây dựng, quản lý, áp dụng tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, hệ thống tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật càng trở thành công cụ quan trọng góp phần tạo lập môi trường sản xuất, kinh doanh minh bạch, thuận lợi, đồng thời đáp ứng các yêu cầu quản lý nhà nước và phát triển bền vững.

Nhận thức rõ vai trò nền tảng đó, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật năm 2025 tiếp tục hoàn thiện các nguyên tắc đối với hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Theo đó, Luật xác định ba nguyên tắc cơ bản làm nền tảng cho việc xây dựng, quản lý và áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Thứ nhất, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật là công cụ quản lý nhà nước mang tính nền tảng, được áp dụng trong mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội nhằm bảo đảm an toàn, chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, quá trình, môi trường; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh quốc gia, chất lượng cuộc sống người dân và hội nhập quốc tế.

Thứ hai, hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn và hoạt động trong lĩnh vực quy chuẩn kỹ thuật thực hiện theo nguyên tắc Nhà nước định hướng, thị trường là chủ đạo, doanh nghiệp là trung tâm, xã hội tham gia tích cực; bảo đảm việc phân cấp, phân quyền, công khai, minh bạch, không phân biệt đối xử, không tạo rào cản không cần thiết đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, thương mại.

Thứ ba, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được xây dựng trên cơ sở tiến bộ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, yêu cầu quản lý nhà nước, nhu cầu sản xuất, kinh doanh, thực tiễn áp dụng và định hướng phát triển kinh tế - xã hội; bảo đảm việc tham vấn rộng rãi, bảo đảm tính khả thi, đồng bộ, thống nhất, phù hợp với đặc thù ngành, lĩnh vực và yêu cầu phát triển trong từng thời kỳ; đồng thời đáp ứng các nguyên tắc xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quy định tại Luật này.

Các chuyên gia cho rằng, việc đưa ra ba nguyên tắc cơ bản nêu trên không chỉ khẳng định vai trò nền tảng của tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật trong quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội, mà còn tạo cơ sở pháp lý quan trọng để xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện đại, minh bạch, khả thi, đáp ứng yêu cầu đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Tùng Bách