Bài 3: Những sản phẩm, hàng hóa nào bắt buộc phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật?

Việc áp dụng quy chuẩn kỹ thuật không nhằm tạo thêm thủ tục cho doanh nghiệp mà là công cụ để Nhà nước kiểm soát các rủi ro liên quan đến chất lượng, an toàn, sức khỏe cộng đồng và môi trường.

Theo Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa hiện hành, việc quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa được thực hiện trên cơ sở phân loại theo mức độ rủi ro. Theo đó, sản phẩm, hàng hóa được phân thành các mức gồm: sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro thấp; sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình; và sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao.

Việc phân loại này là cơ sở để cơ quan quản lý áp dụng các biện pháp quản lý chất lượng phù hợp đối với từng nhóm sản phẩm, hàng hóa theo quy định của pháp luật. Đối với những sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi áp dụng quy chuẩn kỹ thuật, tổ chức, cá nhân phải bảo đảm đáp ứng các yêu cầu bắt buộc của quy chuẩn kỹ thuật tương ứng trước khi lưu thông trên thị trường.

Vì sao một số sản phẩm phải bắt buộc đáp ứng QCVN?

Quy chuẩn kỹ thuật quy định các mức giới hạn và yêu cầu kỹ thuật bắt buộc nhằm bảo đảm an toàn đối với những sản phẩm có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người, môi trường hoặc tài sản.

Thông qua hệ thống QCVN, cơ quan quản lý nhà nước có cơ sở để đánh giá sự phù hợp, kiểm tra chất lượng và kiểm soát các sản phẩm có nguy cơ cao trước và trong quá trình lưu thông trên thị trường. Đây cũng là cơ sở để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp.

Một số nhóm sản phẩm phổ biến phải áp dụng quy chuẩn kỹ thuật

Đồ chơi trẻ em là một trong những nhóm sản phẩm thuộc diện quản lý bằng quy chuẩn kỹ thuật do có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và sự an toàn của trẻ.

Hiện nay, yêu cầu về an toàn đối với đồ chơi trẻ em được quy định tại QCVN 3:2019/BKHCN – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đồ chơi trẻ em. Quy chuẩn này quy định các yêu cầu về an toàn và là căn cứ để thực hiện đánh giá sự phù hợp theo quy định của pháp luật trước khi sản phẩm lưu thông trên thị trường.

Một số thiết bị điện, điện tử có nguy cơ gây mất an toàn trong quá trình sử dụng cũng thuộc nhóm sản phẩm phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Tùy từng loại sản phẩm, quy chuẩn kỹ thuật quy định các yêu cầu về an toàn điện, khả năng tương thích điện từ hoặc các yêu cầu kỹ thuật khác nhằm hạn chế nguy cơ điện giật, cháy, nổ và các rủi ro trong quá trình sử dụng. Danh mục cụ thể và quy chuẩn áp dụng được cơ quan quản lý chuyên ngành công bố theo quy định hiện hành.

Nhiều loại vật liệu xây dựng thuộc diện quản lý bằng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia nhằm bảo đảm yêu cầu về an toàn công trình, chất lượng và khả năng sử dụng.

Theo quy định của Bộ Xây dựng, các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia trong lĩnh vực xây dựng quy định các yêu cầu kỹ thuật bắt buộc đối với các đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh. Tùy từng loại vật liệu, doanh nghiệp cần xác định đúng quy chuẩn kỹ thuật đang có hiệu lực để thực hiện đánh giá sự phù hợp theo quy định.

Ngoài ra, còn rất nhiều sản phẩm khác phải đáp ứng các quy chuẩn kỹ thuật mới được lưu thông trên thị trường.

Doanh nghiệp cần xác định đúng quy chuẩn áp dụng

Trên thực tế, không có một quy chuẩn kỹ thuật chung áp dụng cho tất cả sản phẩm, hàng hóa. Mỗi nhóm sản phẩm thuộc phạm vi quản lý của từng bộ, ngành sẽ có quy chuẩn kỹ thuật và yêu cầu quản lý riêng.

Do đó, trước khi sản xuất, nhập khẩu hoặc đưa sản phẩm ra thị trường, doanh nghiệp cần xác định rõ sản phẩm của mình; đồng thời tra cứu quy chuẩn kỹ thuật quốc gia còn hiệu lực và các quy định chuyên ngành có liên quan để bảo đảm tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

Đối với người tiêu dùng, việc lựa chọn sản phẩm đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật bắt buộc không chỉ góp phần bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng mà còn góp phần xây dựng thị trường hàng hóa minh bạch, chất lượng và phát triển bền vững.

Nguyên Hương