Bộ Công Thương đề xuất quy chuẩn mới về trạm sạc xe điện

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe điện. Quy chuẩn mới đặt ra yêu cầu bắt buộc về chất lượng thiết bị, hệ thống cấp điện, bố trí mặt bằng, an toàn điện, phòng cháy chữa cháy, đo lường, tính tiền và quản lý vận hành.

Dự thảo QCVN phân loại trụ sạc theo dòng điện đầu ra, gồm trụ sạc xoay chiều (AC), một chiều (DC) và loại kết hợp AC/DC hoặc cấu hình tủ nguồn - trụ phân phối.

Đối với trụ sạc, dự thảo quy định các yêu cầu về kết cấu, an toàn điện, chống điện giật, bảo vệ quá tải và ngắn mạch, tương thích điện từ, truyền thông và các yêu cầu riêng đối với trụ sạc DC. Thiết bị cũng phải ghi rõ thông tin về nhà sản xuất, kiểu loại, điện áp, dòng điện, công suất, cấp bảo vệ IP, nhiệt độ làm việc và năm sản xuất. Trụ sạc phải có giao diện, hướng dẫn lắp đặt và sử dụng bằng tiếng Việt; đồng thời đáp ứng các yêu cầu về chứng nhận, công bố hợp quy, gắn dấu hợp quy và kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu.

Với trạm sạc, dự thảo đưa ra yêu cầu theo toàn bộ vòng đời, tập trung vào mặt bằng, hạ tầng, an toàn thiết bị, phòng cháy chữa cháy, cấp điện và đấu nối.

Với đề xuất mới, một số trạm sạc có thể phải thay tủ điện, cáp, thiết bị đóng cắt...

Đáng chú ý, thiết bị đo tại trạm sạc phải bảo đảm yêu cầu về đo lường, hiển thị điện năng, đơn giá, phí dịch vụ, thời gian và tổng tiền, đồng thời có khả năng lưu trữ, truy xuất dữ liệu. Quy định này nhằm giúp người dùng kiểm soát giao dịch, so sánh dịch vụ và hạn chế khiếu nại về tính cước.

Trạm sạc công cộng cũng phải có hệ thống giám sát trạng thái, cảnh báo, điện áp, công suất; dữ liệu đo lường và thanh toán phải được đồng bộ, sao lưu và bảo vệ khỏi nguy cơ bị sửa đổi.

Đối với trạm tích hợp điện mặt trời, hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) hoặc nguồn điện phân tán, chủ đầu tư phải bảo đảm an toàn, kiểm soát nguy cơ phát ngược điện và tuân thủ quy định về đấu nối.

Do trạm sạc có kết nối mạng và thanh toán điện tử, dự thảo cũng yêu cầu các giải pháp xác thực, phân quyền, sao lưu dữ liệu và xử lý sự cố. Việc thu thập dữ liệu người dùng phải tuân thủ quy định pháp luật.

Loạt quy chuẩn mới dự kiến áp dụng đối với các trạm sạc đặt tại nơi công cộng, bãi đỗ xe tập trung và trạm dừng nghỉ. Với trạm sạc được lắp đặt trong công trình, ngoài các yêu cầu chung còn phải đáp ứng quy định về xây dựng và phòng cháy, chữa cháy.

Bộ Công Thương cũng cảnh báo nguy cơ doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu dồn thiết bị trước ngày 1/7/2027 để tận dụng thời gian chuyển tiếp. Vì vậy, cơ quan soạn thảo đề xuất kiểm soát nguồn gốc và thời điểm sản xuất, nhập khẩu, lưu thông của từng lô hàng. Đáng chú ý, trạm đang hoạt động vẫn phải rà soát toàn bộ hệ thống. Trạm vận hành trước ngày 1/7/2027 phải hoàn thành rà soát trong 6 tháng; lập kế hoạch và khắc phục những điểm chưa phù hợp trong 24 tháng.

Theo đánh giá của Bộ Công Thương, trạm hiện hữu là nhóm chịu tác động lớn nhất. Một số trạm có thể phải thay tủ điện, cáp, thiết bị đóng cắt; bổ sung thiết bị chống rò điện, chống sét, ngắt điện khẩn cấp, nối đất và phương tiện phòng cháy chữa cháy.

Theo Bộ Công Thương, hiện trên thị trường có khoảng 43.128 thiết bị trong mẫu khảo sát, gồm 29.635 trụ sạc sử dụng dòng điện xoay chiều (AC) và 13.493 trụ sạc sử dụng dòng điện một chiều (DC), song đây mới chỉ là công bố của doanh nghiệp chưa phải số liệu toàn thị trường.

Bảo Linh